İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/450 K.2025/790

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının, .... İcra Müdürlüğü 2023/....

Sayılı dosyasına dilekçe sunarak icra takibine itiraz ettiği, takibe yapılan itirazların haksız ve kötü niyeli olduğu, bu nedenle işbu huzurdaki itirazın iptali davasının açılması zorunluluğu hasıl olduğu, taraflar arasındaki ilişki her iki tarafın da tacir olması ve taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklanması nedeniyle, aynı zamanda Sigorta Hukuku TTK'da düzenlendiğinden ve TTK'da düzenlenen hususlar ticari iş niteliğinde olduğundan işbu davada Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu,

sigortacının sigortalısı ile arasındaki sözleşmeden kaynaklı açtığı davada, davanın nitelendirmesi yapılırken, davacı sigorta şirketi ile sigortalısı arasındaki hukuki ilişkiye bakılması gerektiğinden ve sigortalı aracın ticari kullanımda bir araç olup aralarındaki ilişki her ikisinin de ticari işini ilgilendiren bir husus olduğundan görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu,

müvekkili olduğu şirketin alacağına kavuşamama ihtimaline binaen, alacak tutarınında yüksek olması da dikkate alınarak ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiğini, davalının takibe haksız itiraz ettiğini, yargılamaların uzun sürmesi sebebiyle işbu davanın neticelenmesine kadar davalıların mal kaçırma ve müvekkil şirketin işbu dava sonucunda alacağına kavuşamama ihtimali bulunduğu, bu sebeple Sayın Mahkemece öncelikle ihtiyati haciz kararı verilmesini, aksi kanaatte olunursa ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiği, dava şartı olan arabuluculuk başvurusu taraflarınca yapıldığı, dava şartının yerine getirildiği,

davalı gündüzler turizm lojistik nakliyat servis işletmeciliği inşaat elektrik sanayi ve ticaret anonim şirketi ile müvekkili olduğu şirket arasında karayolları motorlu araçlar zorunlu sorumluluk (trafik) sigortası akdedildiği, sigortalı araç, dava dışı ... sevk ve idaresinde iken trafik kazasına karıştığı, ...'in ehliyetsiz bir şekilde araç kullanmak sureti ile kazaya sebep olduğu, 25.07.2022 tarihinde malik gündüzler turizm lojistik nakliyat servis işletmeciliği inşaat elektrik sanayi ve ticaret anonim şirketi ve ehliyetsiz sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile sebebiyet verilen kaza neticesinde, ...

A.Ş. tarafından 40/... numaralı hasar dosyası ile kazada zarar görenlere tazminat ödendiği, vuku bulan trafik kazası neticesinde zarar gören üçüncü kişininin tazminatları trafik sigortası poliçesi ile müvekkil sigorta şirketi tarafından karşılandığı, davalı borçlu hakkında başlatılan icra takibinin hukuka uygun olduğu, müvekkili olduğu şirket, rücu bedelini icra takibine konu yapmasında hukuka aykırılık bulunmadığı,

davalıların borcunu ödememek için haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini, bu nedenle de asıl alacak miktarı üzerinden en az %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiği, yargılama sırasında ortaya çıkacak nedenlerle davalının menkul ve gayrimenkulleri ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesini, Mahkeme aksi kanaatte ise ihtiyati tedbir kararı verilmesini, ....

İcra Müdürlüğü ...E. sayılı dosyasına vaki itirazın 38.936,97- TL alacak açısından iptali ile takibin 09/01/2023 tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yasal faiz ile birlikte devamına, davalının en az %20 icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine, dava dilekçesi ve eklerinin davacı asile tebliğ edilmesine, yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;davanın müvekkil şirket açısından husumetten reddedilmesi gerektiği, müvekkili olduğu şirket araç kiralama işi ile uğraşan bir şirket olduğu, 25.07.2022 tarihli trafik kazasına karıştığı iddia edilen ... plakalı araç müvekkil şirket tarafından 26.02.2022 tarihli kiralama sözleşmesine istinaden ... ... ...'ya 12 ay süreli kiralandığı, kira sözleşmesi gereği damga vergisi Gelir İdaresi Başkanlığı’na yatırıldığı, dava konusu kazaya karıştığı iddia edilen müvekkil şirket adına tescilli ... plakalı araç tüm ekipmanları ile birlikte eksiksiz ve sağlam bir şekilde ...'ya 25.02.2022 tarihinde teslim edildiği,

kaza tarihi itibariyle aracın işleteni ...’dır.

İlgili madde gereği, kazaya karıştığı iddia edilen ... plakalı aracın işleteni kiracı sıfatıyla ... olduğu, müvekkili olduğu şirketin aracın işleteni sıfatını taşımadığından davacıya karşı rücu sorumluluğu olmadığı izahtan vareste olduğu, kiracı sıfatıyla ... aracın işleteni sıfatını taşıdığı, bu nedenle hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle beraber davanın ... ... ...'ya ihbarını sayın mahkemeden talep ettiği, yüksek mahkemenin içtihat kararlarından görüleceği üzere, müvekkil şirketin işbu kazayla ilgili cezai ve tazminat sorumluluğunun olmadığını gösterdiği,

Karayolları Trafik Kanunu Madde 85-(değişik 1.fıkra: 4199-17.10.1996) “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” İşbu nedenle müvekkil şirket aleyhine davacı tarafından açılan itirazın iptali davasının husumetten reddini talep ettiğini,

müvekkili olduğu şirket adına tescilli ... plakalı aracın müvekkili olduğu firmanın sorumluluğu dışında olduğu, 25.07.2022 tarihinde dava dışı ...'in sevk ve idaresinde iken maddi hasarlı trafik kazasına karıştığı iddia edildiği ancak müvekkili olduğu şirketin kazanın oluş şekline dair herhangi bir bilgisi mevcut olmayıp, müvekkil şirkete, sürücü veya işleten tarafından da kazanın oluşuyla ilgili bilgi verilmediği, davanın ... ... ...'ya ihbarına, müvekkili olduğu şirket açısından reddine, yargılama gideri ve ücreti vekâletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiş olduğu görülmüştür.

DELİLLER

... Sigorta A.Ş'ye müzekkere yazılarak, 25/07/2022 tarihinde ... ile ... plakalı araçlar arasında gerçekleşen trafik kazasına ilişkin şirketiniz nezdinde açılan ... sayılı hasar dosyasının çıkartılarak gönderilmesi istenilmiş yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

.... İcra Dairesine müzekkere yazılarak, 2023/... esas sayılı dosyasının gönderilmesi istenilmiş yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

İstanbul Trafik Tescil Şube Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, ... T.C. Kimlik Numaralı ...'in ehliyetinin (sürücü belgesinin) bulunup bulunmadığının araştırılarak, varsa süresi ve sınıflarına ilişkin çıkartılarak gönderilmesi istenilmiş yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, ... T.C. Kimlik Numaralı ...'in ehliyetinin (sürücü belgesinin) bulunup bulunmadığının araştırılarak, varsa süresi ve sınıflarına ilişkin çıkartılarak gönderilmesi istenilmiş yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

Göçmen Kaçakçılığıyla Mücadele ve Hudut Kapıları Daire Başkanlığına müzekkere yazılarak, ... T.C. Kimlik Numaralı ...'in, 2022 yılına ait yurt dışından ülkemize giriş çıkış kayıtları ile, gümrük kontrolünde varsa sunmuş olduğu sürücü belgesinin çıkartılarak gönderilmesi istenilmiş yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

... Başkonsolosluğuna müzekkere yazılarak, Başkonsolosluğumuzda bilgi bulunması halinde, ... adresinde kayıtlı olan, ... T.C. kimlik numaralı ...'in sürücü belgesinin bulunup bulunmadığının araştırılarak, varsa süresi ve sınıflarına ilişkin belgelerin çıkartılarak gönderilmesi istenilmiş yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

İstanbul Asayiş Şube Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, ... plakalı aracın 19/07/2022 tarihinde kiralanmasına ilişkin KABİS kayıtlarının çıkartılarak, gönderilmesi istenilmiş yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

GEREKÇE

Dava, sigortacının karşıladığı zararı teminat kapsamı dışında kalması sebebiyle sigortalıya rücu talebine dayalı olarak başlatılan icra takibinde itirazın iptali istemine ilişkindir.

İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.

İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.

İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-2076 E. ve 2020/117 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir.

Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.

Davacı alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir olmasıdır. İstanbul BAM 12. HD’nin 2024/633 Esas ve 2024/610 Karar sayılı ilamında bir alacağın likit olmasında ‘ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi’ ölçütünün uygulanması gerektiği vurgulanmıştır. Bunun yanında davalı borçlu yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının takibinde haksız olması ve kötü niyetli olması gerekir.

Dava konusu takip dosyasının incelenmesinde takibin usul ve yasaya uygun olduğu, takipte yapılan itirazın ve açılan işbu davanın süresinde olduğu görülmüştür. Taraflar arasında zorunlu trafik sigorta sözleşmesi bulunmaktadır. Davacı sigortacı, 25/07/2022 tarihinde sigortalı aracın karıştığı trafik kazasına ilişkin karşıladığı zararı davalı sigortalıya rücu talep etmektedir. Rücu gerekçesi ise, sigortalı aracın ehliyetsiz sürücü tarafından kullanılmasıdır.

Davalı sigortalı aracı kiraladığını, kazayla ilişkin bilgisinin bulunmadığını belirterek husumet itirazında bulunmuştur. Davalının husumet itirazının değerlendirilmesinde, sorumluluğun sözleşmeye dayanması sebebiyle kiralamanın sorumluluğa bir etkisinin bulunmadığı, davalının sözleşme gereği rücu talebinde husumetinin bulunduğu kanaatine varılmıştır.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları madde B.4, “Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,” şeklinde olup, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği hallerden biri olarak sayılmıştır.

Mahkememizce kaza yapan sürücü ...’in ehliyet bilgileri araştırılmış ve T.C. ... Başkonsolosluğu’ndan gelen yazı cevabına göre, sürücünün İsviçre’den alınan sürücü belgesinin bulunduğu görülmüştür. Belgenin incelenmesinde sürücünün ehliyetinin geçerli olduğu ve otomobil kullanmaya elverişli olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla davacının, aracın ehliyetsiz sürücü tarafından kullanıldığı iddiasının gerçeği yansıtmadığı kanaatine varılmıştır.

Davacı taraf, başka bir rücu sebebini ileri sürmemiştir.

Yukarıda açıklanan sebeplerle, davalının sözleşme sorumluluğu sebebiyle husumetinin bulunduğu, sürücünün kaza tarihinde geçerli ve elverişli bir ehliyetinin bulunması sebebiyle rücu talebinin yerinde olmadığı kanaatiyle davanın reddine karar verilmiştir. Davalının kötü niyet tazminatı talebi bulunmadığından bu hususta değerlendirme yapılmamıştır.

Katip ... Hakim ...