İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/206 K.2026/167

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Altınşehir Mahallesi ...(...) Sokak ...Merkezi B blok No:..Nilüfer/BURSA adresinde 12.11.2023 günü saat: 01.09 sıralarında yangın meydana geldiğini, bu yangının, zemin katında bulunan...isimli iş yerinde başlamış olduğunu, iş yerinde başlayan yangının gelişerek iş merkezinin dış cephesine ve iş merkezinde bulunan ofislere ve diğer alanlara sirayet etttiğini, dava dilekçesi ekinde sunulan bilirkişi raporları, itfaiye raporu ve ekspertiz raporları da açık bir şekilde yangının...'de başladığı ve kusurun bu cafede olduğu konusunda hem fikir olduklarını,

bu yangın sonrasında müvekkili şirkette sigortası bulunan 3 farklı sigortalıya ödeme yapıldığını, davalının işyerinde meydana gelen yangın sonucu hasara uğrayan sigortalılara ödenen hasar tazminatının rücu edilmesi amacıyla ayrı ayrı icra takipleri başlatıldığını, bu dosyalar sırasıyla aşağıda ayrıntılı bir biçimde gösterilmektedir:

İstanbul ...İcra Dairesi ...- 12.11.2023 tarihinde müvekkili şirkette işyeri sigortası bulunan ...TİC. LTD. ŞTİ.'nin, davalının işyerinde meydana gelen yangın sonucu hasara uğraması neniyle ödenen hasar tazminatının rücu edilmesi amacıyla takip başlatıldığını, davalı tarafından takibe itiraz edildiğini, işbu dosya kapsamında müvekkili şirketçe sigortalıya toplam 109.884,45-TL ödeme yapıldığını, ödemelere ilişkin dekontlarının ekte sunulduğunu,

İstanbul ... İcra Dairesi ... esas sayılı dosyasında 12.11.2023 tarihinde müvekkili şirkette konut sigortası bulunan ...' nun ikamet ettiği dairenin, işyerinde meydana gelen yangın sonucu hasara uğraması sonucu ödenen hasar tazminatının iadesi amacıyla takip başlatıldığını, davalı tarafından takibe itiraz edildiğini, işbu dosya kapsamında müvekkili şirketçe sigortalıya toplam 15.399,53-TL ödeme yapıldığını, ödemelere ilişkin dekontlar ekte sunulduğunu, İstanbul ...

İcra Dairesi ...- 12.11.2023 tarihinde müvekkili şirkette işyeri sigortası bulunan ...Ltd. Şti.'nin, işyerinde meydana gelen yangın sonucu hasara uğraması sonucu ödenen hasar tazminatının iadesi amacıyla takip başlatıldığını, davalı tarafından takibe itiraz edildiğini, işbu dosya kapsamında müvekkili şirketçe sigortalıya toplam 34.047,92-TL ödeme yapıldığını, ödemelere ilişkin dekontlar ekte sunulduğunu bildirip

fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; davalının itirazının iptali ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yan üzerine bırakılmasına ve ayrıca davalı aleyhine %20 den az olmamak üzere icra-inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, Mahkememiz davalısı ... (T.C.:.) ile, Altınşehir Mah., ... Sok., ... Apt. No:.. Daire:3 Merkez / Nilüfer /BURSA adresinde ikamet ettiği bildirilen, T.C. Kimlik numarası tam olarak bilinemeyen ... numaralı dava dışı ...'ın, Vergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu hususunda kayıtlarının araştırılarak gönderilmesi istenilmiştir.

... Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanlığı' na müzekkere yazılarak, Mahkememiz davalısı ... (T.C.:.) ile, ...Mah., ... Sok.,... Apt. No:.. Daire:3 Merkez / Nilüfer /BURSA adresinde ikamet ettiği bildirilen, T.C. Kimlik numarası tam olarak bilinemeyen ... numaralı dava dışı ...'ın, Vergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu hususunda kayıtlarının araştırılarak gönderilmesi istenilmiştir.

...Vergi Dariresine müzekkere yazılarak, Mahkememiz davalısı ... (T.C.:.) ile, Altınşehir Mah., 323. Sok., ... Apt. No:.. Daire:3 Merkez / Nilüfer /BURSA adresinde ikamet ettiği bildirilen, T.C. Kimlik numarası tam olarak bilinemeyen... numaralı dava dışı ...'ın, Vergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu hususunda kayıtlarının araştırılarak gönderilmesi istenilmiştir.

GEREKÇE

Dava, İstanbul ...İcra Müdürlüğünün... esas, ...esas,... esas sayılı icra dosyalarına yapılan itirazın iptali ve takibin devamı talebine ilişkindir.

Görev, HMK md. 114 uyarınca dava şartıdır ve mahkeme tarafından re'sen gözetilir. Ticaret mahkemelerinin görevi TTK md. 4'te düzenlenmiştir. Bu maddeye göre her ticari dava ticaret mahkemesinin görevinde değildir. Bir davanın ticaret mahkemesinde görülebilmesi için mutlak veya nispi ticari dava olması gerekir. Mutlak ticari davalar TTK'da düzenlenen konulara ilişkin olup, davanın taraflarının tacir olup olmaması önemli değildir.

Nispi ticari davalar ise, her iki tarafın da tacir olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olan davalardır.

Yargıtay 20. HD'nin 2019/391 Esas ve 2019/1391 Karar sayılı ilamında "Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent halinde sayılan davalardan olması gerekir.

Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez." şeklinde karar verilmiştir. Yine aynı kararda "Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez.

TTK, Kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez." şeklinde ticari davaların ve ticari işlerin ayrımına vurgu yapılmıştır.

Somut olayda davacı sigorta şirketi, meydana gelen yangın olayı sebebiyle sigortalılarına ödediği tazminatı, yangının meydana gelmesinde kusurlu olduğunu iddia ettiği davalıya rücu etmek için takip başlatmıştır. Sigorta şirketlerinin ödediği tazminatların rücu talebinde doğan dava hakkı halefiyet ilkesine dayanmaktadır.

TTK md. 1472 uyarınca, sigortacı tarafından sigortalısının talebi üzerine sigorta tazminatı ödemesi yapılması halinde sigortacı, sigortalısının haklarına halef olur.

Başka bir anlatımla sigortacı; sigorta tazminatı ödemesine sebep teşkil eden somut olay akabinde, sorumlulara karşı, diğer tarafın onayını gerektirmeksizin, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat etmek koşuluyla, sigortalısının haklarına halef olur ve sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa, söz konusu hak, tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal eder.

Dolayısıyla halefiyet ilkesi uyarınca açılan davalarda asıl hukukî ilişki sigortalı ve zarar veren arasındadır. Davacı sigorta şirketinin açtığı dava da bu hukukî ilişki çerçevesinde yorumlanmaktadır. Açılan davada görev ve yetki değerlendirilirken, davacı sigorta şirketinin vasfı değil, sigortalısının vasfı önemlidir. Başka bir anlatımla, davacı sigorta şirketi, sigortalısına halef olarak açacağı davayı, sigortalısı davayı hangi mahkemede açacaksa o mahkemede açması gerekir.

Sigorta şirketinin sermaye şirketi olması ve yerleşim yeri, davanın açılacağı mahkemenin belirlenmesinde ölçüt değildir. Bu açıklamalar kapsamında mahkememizce davalı hakkında tacir araştırılması yapılmış ve davalının esnaf olduğu, tacir olmadığı anlaşılmıştır. Dava konusu alacağın haksız fiile dayandığı ve mutlak ticari davalardan olmadığı tespit edilmiştir.

Açıklanan sebeplerle dava, mutlak veya nispi ticari davalardan olmadığından mahkememizin görevsiz olduğu anlaşılmış ve asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğu yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ¸ Hakim · ¸