İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/386 K.2026/378

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti. adına kayıtlı olan ... plakalı aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesi müvekkili şirket tarafından ... no’lu poliçe ile düzenlendiğini, 20.01.2024 tarihinde ... plakalı sigortalı araç; ... ili ... ilçesi ... mahallesi 201. caddeyi takiben güney kuzey istikametinde seyrederken, ... Caddesi kavşağına geldiğinde orta refüjden geçerek ön kısımları ile ...

Caddesi doğu batı istikametinde seyreden ... plakalı aracın sol yan ve ön kısımlarına çarptıktan sonra aynı istikamette seyreden sürücü ... idaresindeki ... plakalı kamyonetin ön kısmına çarpması ve çarpmanın etkisiyle savrularak karşı kaldırım üzerinde durması sonucu yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, 20.01.2024 tarihinde gerçekleşen işbu trafik kazası nedeniyle müvekkili sigorta şirketinin toplam 400.000,00-TL ödeme yaptığını, bu ödemelerin;

... plakalı araç için 05.03.2024 tarihinde ...'e 200.000,00-TL ve ... plakalı araç için 07.06.2024 tarihinde ...'a 200.000,00-TL şeklinde yapıldığını, müvekkili sigorta şirketinin en uygun tazminatın ödenmesi konusunda üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiğini, kazada dava dışı sigortalı araç sürücüsü, olay yerini terk ettiğini, kötüniyetle, gerçeği gizlemek suretiyle kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlüğüne aykırı davrandığını, anılan durumların poliçe genel şartları gereği rücu nedeni olduğunu, sürücünün olay yerini terk etmesi alkol, ehliyet ve sair durumların tespitini imkansız hale getirdiğini,

kaza saatinin 23:40 olması durumu da göz önüne alındığında sigortalı araç sürücüsünün kötü niyetle hareket ederek maddi gerçeklerin ortaya çıkmasının önüne geçtiği anlaşıldığını, bu durumda sigortalı araç sürücüsünün yeterli ehliyete sahip olup olmadığını, alkol durumu gibi faktörler tespit edilemediğini bildirip, ....

İcra Müdürlüğü'nün 2024/... esas dosyasına yapılan itirazın iptali ile asıl alacağa ödeme tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili için takibin devamına karar verilmesini, %20'den az olmamak üzere inkar tazminatına ve bu rakama da yasal faiz işletilmesine karar verilmesini, borçluların borca yeter miktarda malvarlıklarına tedbir konulmasına karar verilmesini, yargılama giderlerinin karşı yana yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalıya usulüne uygun tebligat çıkartılmış, ancak davaya herhangi bir cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLER

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, ..., ... ve ... plakalı araçların, 20/01/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazasına ilişkin olarak, belirtilen araçların, kaza, hasar, tazminat bilgileri ve TRAMER kayıtlarının çıkartılarak, gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

... Trafik Denetleme Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, ..., ... ve ... plakalı araçlar arasında, 20/01/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazasına ilişkin tüm evrakların ve varsa görüntü kayıtlarının CD/DVD şeklinde çıkartılarak, gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

....İcra Dairesine müzekkere yazılarak, 2024/... esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

GEREKÇE

Dava, trafik kazası sebebiyle ödenen sigorta tazminatının sigortalıya rücu talebine dair başlatılan icra takibinde itirazın iptali istemine ilişkindir.

İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.

İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.

İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-2076 E. ve 2020/117 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir.

Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.

Davacı alacaklı yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir olmasıdır. İstanbul BAM 12. HD’nin 2024/633 Esas ve 2024/610 Karar sayılı ilamında bir alacağın likit olmasında ‘ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi’ ölçütünün uygulanması gerektiği vurgulanmıştır. Bunun yanında davalı borçlu yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının takibinde haksız olması ve kötü niyetli olması gerekir.

Somut olayda davacı sigorta şirketi, 20/01/2024 tarihli kaza sebebiyle ödediği tazminatları ZMMS Genel Şartları uyarınca davalı sigortalıya rücu talepli olarak takip başlatmıştır. Davalı sigortalı takibe süresinde itiraz etmiş ve itiraz talebi davacı alacaklıya 21/08/2024 tarihinde tebliğ edilmiştir. Yukarıda açıklandığı üzere itirazın iptali davaları itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde açılmak zorundadır.

Bu süre niteliği gereği hak düşürücü süredir ve mahkemece re’sen gözetilir. Davacı alacaklının dava açmadan önce 25/06/2025 tarihinde arabuluculuğa başvurduğu, arabuluculuk son tutanağının en son 22/07/2025 tarihinde imzalandığı ve arada geçen 27 gün boyunca sürenin durduğu görülmüştür. Buna rağmen davacı alacaklı işbu itirazın iptali davasını hak düşürücü süre geçtikten sonra 28/04/2026 tarihinde açmıştır.

Mahkememizce usule uygun olarak davalı tarafa tebligat yapılmasına rağmen davalı cevap dilekçesi sunmamıştır. Dava şartlarının incelenmesi için dilekçeler aşamasının tamamlanması beklenmiş ve dosya üzerinden inceleme yapılmıştır. Yukarıda açıklanan sebeplerle, davacı alacaklının eldeki davayı 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açmaması sebebiyle davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...