İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/428 K.2026/364

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından, alacaklı olduğu iddiası ile ....İcra Müd.2026/... E. Sayılı dosya 15.118,36 TL, ....İcra Müd.2023/... E. Sayılı dosya 55.776,59 TL, ....İcra 2022/... E. Sayılı dosya 242.083,58 TL, ....İcra Müd. 2024/...

E. Sayılı dosya 6.545 TL alacak için müvekkili aleyhine ilamsız takip yoluna gidildiğini, alacak konusunun araç kiralama sözleşmesinden kaynaklı alacak ve cari hesap olarak belirtildiği fakat alacağa dayanak sözleşme, fatura, cari hesap dökümü veya herhangi bir belgenin eklenmediğini, müvekkilinin askerde olduğu tarihte aleyhine başlatılan iş bu icra takiplerinden haberdar olamaması sebebi ile bir kısmına itiraz edilemediğini, müvekkilinin askerlik dönüşü banka hesaplarına tatbik edilen hacizler nedeni ile aleyhine başlatılan icra takiplerinden haberdar olduğunu, yapılan araştırma neticesinde kendisine ait ehliyet, kimlik bilgileri,

kredi kartı ve mail adreslerinin bilgisi dışında kullanılarak ... A.Ş. İsimli şirketten değişik zamanlarda araç kiralaması yapıldığını, kimlik bilgileri vd bilgileri kullanmak sureti ile ... isimli kişilerden ... Cumhuriyet Başsavcılığına 27.12.2024 tarih 2024/...

Soruşturma dosyası ile şikayetçi olduğunu ve haklarında suç duyurusunda bulunulduğunu, öncelikle müvekkili hakkında başlatılan takiplerin taktiren teminatsız veya takdir edilecek teminat karşılığında dava sonuna kadar durdurulmasına, aksi halde İİK’nın 72/3. maddesi gereğince icra dosyasına yapılacak ödemelerin alacaklıya ödenmemesi yönünde tedbir kararı verilmesine, davanın kabulü ile takibe dayanak araç kiralama işlemi ve cari hesap sözleşmesi müvekkili tarafından imzalanmamış olduğundan ve aksini gösteren somut delil bulunmadığından müvekkilinin davalıya borçlu bulunmadığının tespitine, ....İcra Müd.2026/...

E. Sayılı dosya 15.118,36 TL, ....İcra Müd.2023/... E. Sayılı dosya 55.776,59 TL, ....İcra 2022/... E. Sayılı dosya 242.083,58 TL, ....İcra Müd. 2024/... E. Sayılı dosya 6.545 TL Asıl alacak bedelli takiplerin ayrı ayrı iptaline, alacağın %20’den aşağı olmamak üzere müvekkil lehine kötü niyet tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER

Arabuluculuk son tutanak örneğinin dosyamız arasında olduğu görülmüştür.

GEREKÇE

Dava; taşınır kira sözleşmesinden kaynaklı olarak başlatılan icra takipleri nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir.

Görev, HMK 114. maddesi uyarınca dava şartıdır ve mahkeme tarafından re'sen gözetilir. Ticaret mahkemelerinin görevi TTK md. 4'te düzenlenmiştir. Bu maddeye göre her ticari dava ticaret mahkemesinin görevinde değildir. Bir davanın ticaret mahkemesinde görülebilmesi için mutlak veya nispi ticari dava olması gerekir. Mutlak ticari davalar TTK'da düzenlenen konulara ilişkin olup, davanın taraflarının tacir olup olmaması önemli değildir.

Nispi ticari davalar ise, her iki tarafın da tacir olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olan davalardır.

Yargıtay 20. HD'nin 2019/391 Esas ve 2019/1391 Karar sayılı ilamında "Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent halinde sayılan davalardan olması gerekir.

Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez." şeklinde karar verilmiştir. Yine aynı kararda "Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez.

TTK, Kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez." şeklinde ticari davaların ve ticari işlerin ayrımına vurgu yapılmıştır.

Dava; araç kiralama sebebiyle alacak ve cari hesap alacağına ilişkin başlatılan icra takiplerine yönelik menfi tespit davası olup, davacının tacir olduğuna dair delil veya belge sunulmadığı gibi davacının tacir olduğunun da iddia edilmediği anlaşılmış olup, Kira Hukukundan doğan uyuşmazlıklar sulh hukuk mahkemelerinin görevi kapsamındadır. Taraflar arasındaki temel ilişki kira ilişkisidir. Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; yukarıda açıklanan sebeplerle dava konusu alacağın taraflar arasındaki taşınır kira ilişkisine dayanması sebebiyle mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza