İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/84 K.2026/67

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın ...

A.Ş adı ile araç kiralama sektöründe binek otomobil için uzun dönem operasyonel filo kiralama hizmeti sunduğunu, müşterilerine sunmuş olduğu bu hizmetler sırasında maddi hasarlı trafik kazaları meydana geldiğini, müvekkili firmanın ... plakalı aracına davalı aracının çarpması sonucu hasar gördüğünü, onarım ve tamir için on iki (12) gün serviste kaldığını, davalının kusurundan kaynaklı meydana gelen kaza sonucunda müvekkili firma kiracı müşterisine tahsis ettiği yedek araç sebebiyle kazanç kaybına uğradığını, 30.10.2024 günü davalının sevk ve idaresindeki ... plakalı araç dikkatsiz, tedbirsiz ve kusurlu olarak,

müvekkili firmanın uzun dönem kiralama sözleşmesi ile kiraladığı ... plakalı aracına seyir halindeyken geçiş önceliği kurallarına uymayarak çarptığını, aracın muhtelif yerlerinden hasar görmesine, hareket kabiliyetini kaybetmesine ve trafiğe çıkmaya uygunsuz hale gelmesine sebebiyet verdiğini, bahse konu kaza sonucu müvekkili firmanın kiralık aracı hasar gördüğünü, hasar gören aracın trafiğe çıkmaya uygun hale getirilmesi için tamir, onarım, parça değişimi, boyama vb. işlemler için servise götürüldüğünü, serviste kaldığı süre boyunca araç kullanılamadığını,

davalının kusuruyla müvekkiline ait aracın hasar görerek hareket kabiliyetini kaybetmesi sonucu müvekkilinin, müşterisini mağdur etmemek adına yedek araç tahsis ettiğini, 12 gün boyunca onarım ve tamir için serviste bekleyen ve bu süre boyunca kullanılamayan araç yerine ikame bir aracı müşterisine tahsis eden müvekkili firmanın, kazanç kaybına uğradığını, müvekkili şirkete ait aracın kaza tarihindeki günlük kiralama bedelinin belirlenebilmesi için öncelikle İTO'ya müzekkere yazılmasını talep ettiğini, İTO'dan gelen müzekkere cevabı neticesinde dosyanın bilirkişiye tevdii edilerek aracın onarım süresinin belirlenmesinin gerekmekte olduğunu,

bilirkişi tarafından yapılacak incelemede parçaların değişim veya onarım işlemlerinin süresi, parça bekleme süreleri, aracın hasar onarımı için sigorta şirketine ihbarı, eksper tayini ve eksper incelemesi, sigorta onay süreci işlemlerinin toplamı üzerinden belirleme yapılması gerektiğini, ayrıca bilirkişi raporunda günlük kiralama tutarına KDV dahil edilip kazanç kaybı bedelinin KDV dahil bir şekilde hesaplanması gerektiğini, tarafınca dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmuş olduğunu, arabuluculuk dava şartı yerine getirildiğini, kusur oranı, zarar miktarı,

onarım süresi ve başkaca tüm talep ve hakları yönünden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla işbu belirsiz alacak davanın kabulü ile 300,00 TL maddi tazminatın haksız fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren işleyecek olan değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini, aracın kaza tarihindeki günlük kiralama bedelinin belirlenebilmesi için İTO'ya müzekkere yazılmasına karar verilmesini, usul ekonomisi ilkesi göz önüne alındığında yargılamanın uzamasını engellemek maksadıyla, tensip zaptı ile birlikte kurulacak ara karar neticesinde dosyanın bilirkişiye tevdiine karar verilmesini,

yargılama harç ve masraf giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafın üzerinde bırakılmak üzere karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, Mahkememiz davalısı ... - (T.C.: ... )'inVergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu, Vergi Usul Kanunu 177/1 maddesinde ki limitleri aşıp aşmadığı esnaf işletmesini aşan düzeyde gelir sağlayıp sağlamadığı hususlarının araştırılarak gönderilmesi istenilmiştir.

... Esnaf Ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanlığı'na müzekkere yazılarak, Mahkememiz davalısı ... - (T.C.: ... )'inVergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu, Vergi Usul Kanunu 177/1 maddesinde ki limitleri aşıp aşmadığı esnaf işletmesini aşan düzeyde gelir sağlayıp sağlamadığı hususlarının araştırılarak gönderilmesi istenilmiştir.

... Vergi Dariresine müzekkere yazılarak, Mahkememiz davalısı ... - (T.C.: ... )'inVergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu, Vergi Usul Kanunu 177/1 maddesinde ki limitleri aşıp aşmadığı esnaf işletmesini aşan düzeyde gelir sağlayıp sağlamadığı hususlarının araştırılarak gönderilmesi istenilmiştir.

GEREKÇE

Dava, meydana gelen trafik kazasına ilişkin kazanç kaybı talebine ilişkindir.

Görev, HMK md. 114 uyarınca dava şartıdır ve mahkeme tarafından re'sen gözetilir. Ticaret mahkemelerinin görevi TTK md. 4'te düzenlenmiştir. Bu maddeye göre her ticari dava ticaret mahkemesinin görevinde değildir. Bir davanın ticaret mahkemesinde görülebilmesi için mutlak veya nispi ticari dava olması gerekir. Mutlak ticari davalar TTK'da düzenlenen konulara ilişkin olup, davanın taraflarının tacir olup olmaması önemli değildir.

Nispi ticari davalar ise, her iki tarafın da tacir olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olan davalardır.

Yargıtay 20. HD'nin 2019/391 Esas ve 2019/1391 Karar sayılı ilamında "Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent halinde sayılan davalardan olması gerekir.

Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez." şeklinde karar verilmiştir. Yine aynı kararda "Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez.

TTK, Kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez." şeklinde ticari davaların ve ticari işlerin ayrımına vurgu yapılmıştır.

Somut olayda davalı hakkında tacir araştırılması yapılmış ve davalının tacir olmadığı anlaşılmıştır. Dava konusunun mutlak ticari davalardan olmadığı kanaatine varılmıştır. Açıklanan sebeplerle dava, mutlak veya nispi ticari davalardan olmadığından mahkememizin görevsiz olduğu anlaşılmış ve asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğu yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸