İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/562 K.2026/356

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Emanet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 15.03.2022 tarihinde müvekkili tarafından ...Tic. A.Ş.den kiralanan ... plaka sayılı aracın otopark hizmeti için ...

Ltd.Şti.ne teslim edildiği esnada vale/sürücü ... sevk ve idaresinde iken ... aracın teslimi için seyir halinde iken aynı yönde seyir halinde bulunan ...'un sevk ve idaresindeki ... plakalı araca trafiğin durduğu esnada sağ arka köşe kısmından çarpması neticesinde trafik kazası meydana geldiğini, araç sahibi ... çekici hizmet bedeli olarak vergiler dahil 885,00 TL ile 325.000 TL hasar bedelinin ... sistemi üzerinden otomatik tahsil edildiğini,...'e ihtarname gönderilmiş olduğunu ancak ödeme yapılmadığını, alacağın tahsili için yapılan icra takibinin itiraz ile durdurulmuş olduğunu belirterek itirazının iptaline, ...

2.İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası üzerinden takibin devamına, alacağın %20.sinden aşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Cevap: Dava dilekçesi ve ekleri davalılara usulüne uygun olarak davalılara tebliğ edilmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; ekspertiz raporundaki bedelin fahiş olduğunu, hasar incelemesi yapılması gerektiğini, hasardan müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığını, kusur incelemesi ve KDV hariç hesaplama yapılması gerektiğini, onarım faturası bulunmadığını, hasarın iskontosuz yapılamayacağını, alacağın likit olmadığını ve icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini, faiz sorumluluğunun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Şirketi cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını,...nezdinde ... A.Ş. bünyesinde vale hizmeti verdiğini, bu hizmet için iş yerinin ... Sigorta A.Ş. ile güvence altına alınmış olduğunu, talep edilen hasar bedelinin fahiş olduğunu, kusur ve hasar incelemesi yapılması gerektiğini, hesaplamanın iskontolu olması gerektiğini, alacağın likit olmadığını ve icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;

... 2. İcra Dairesinin...Esas sayılı takip dosyası, hasar tahsil dekontları, vale fişi, faturalar, İşyerim Sigorta Poliçesi, ... 22. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, kaza tespit tutanağı, hasara ilişkin belgeler, kaza resimleri celp edilmiş incelenmiştir.

Makine Mühendisi..., Borçlar Hukuku uzmanı ... ve sigorta uzmanı ...

09/02/2026 tarihli bilirkişi kurulu raporunda sonuç olarak;"...Dava konusu olayın Karayolları Trafik Kanunu Kapsamında maddi hasarlı trafik kazası olduğu, dava konusu kaza ve hasar durumunun kısmen uyumlu olduğu, dava konusu araçta Yargıtay içtihatları gereği orijinal parça ile iskonto uygulanmadan, kdv ve işçilik dahil 342.495,68 TL hasar meydana gelmiş olduğu, dava konusu kaza kapsamında aracın sol yan kısmında hasar meydana gelmiş olduğu görülmüş olup, sağ yan kısımda hasar oluştuğuna dair herhangi bir fotoğraf sunulmamış olduğu (menfi) görülmüştür. ... dava konusu kaza kapsamında;

dava dışı ... plaka sayılı araç sürücüsü vale hizmeti veren ... 'ün % 100 kusur oranı ile asli ve tam kusurlu olduğu, dava konusu kazanın ... plaka sayılı aracın takip mesafesini korumaması ile asli kusur sayılan arkadan çarpma eylemi ile meydana gelmiş olduğundan ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'un kusursuz olduğu, ... bu kapsamda icra takibine konu edilen 325.000 TL'nin talebe bağlılık ilkesi gereği piyasa rayiçlerine uygun ve kadri marufunda bulunduğu, huzurdaki davanın tarafları arasındaki hukuki ilişkinin bir saklama sözleşmesi olduğu;

bu sebeple hukuki ihtilafa TBK m.561 vd. hükümlerinin uygulanması gerektiği, kusurlu hareketleri ile kaza ve hasara sebep olan aracın sürücüsünün işvereni olması sebebiyle davalı ... Şirketi'nin kaza ve hasardan sorumlu olduğu... 15.03.2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası davalılardan ...Limited Şirketine adına ... riziko adresinde Otopark faaliyetinde bulunan işyeri için davalı ...

Sigorta nezdinde tanzim edilen ... poliçe numaralı İşyerim Kapsamlı Sigorta poliçesi vadesinde ve Otopark Sorumluluk ek teminatı kapsamında meydana geldiği, Dosya kapsamı ve raporumuzda yapılan tespitlere göre dava konusu ... plakalı araçta meydana gelen hasar onarım bedeli 325.000,00 TL olarak tespit edildiği, Poliçe otopark sorumluluk klozu kapsamında %20 muafiyet tenzili sonrası 325.000,00 TL -65.000,00 TL (muafiyet tenzili) = 260.000 TL olarak hesaplandığı, Poliçe Otopark Sorumluluk Maddi teminat limiti azami 100.000,00 TL olduğundan davalı ...

Sigorta şirketi ... poliçe numaralı İşyerim Sigorta poliçesinden Poliçe Genel ve Özel Şartları Otopark Sorumluluk teminat kapsamında tespit edilen zarardan azami limit tutarı olan 100.000,00 TL den sorumlu olacağı ... görüş ve kanaatinde olduklarını" şeklindedir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan ve dava dışı araç sahibine ödenen hasar bedelinin, davalılardan rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı ... A.Ş.nin ... plakalı aracı dava dışı ... A.Ş.den kiraladığı, 15/03/2022 tarihinde davalı ... Ltd. Şti.den otopark / vale hizmeti alındığı, aracın davalı şirket çalışanı ...'ün sevk ve idaresinde iken trafik kazası meydana geldiği, araç sahibi ...A.Ş.nin 885,00 TL çekici hizmeti ve 325.000 TL hasar bedelini ... sistemi üzerinden davacıdan tahsil ettiği, kaza sebebiyle oluşan zararı davacı karşılamıştır.

Davacı trafik kazasında vale ...'ün asli ve tam kusurlu olması sebebiyle 6098 s. TBK m.561 ve İşletmeler ve İş Yerlerinin Araç Park Hizmetlerinin (Vale) Yürütülmesine İlişkin Yönetmelik m.8/4. uyarınca ödediği hasar bedelinin rücusunu davalı ...Ltd. Şti.den talep etmiş, ancak dava öncesinde noter ihtarına rağmen ödeme yapılmamıştır. Davalı .... Sigorta A.Ş., işyerim paket sigorta poliçesi uyarınca davalı ...Ltd. Şti.nin sigortacısıdır.

... 2. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı icra dosyasında, takip alacaklısının davacı, takip borçlularının davalılar ..Ltd. Şti. ve ... Sigorta A.Ş. ile dava dışı ... olduğu, davacının 325.885 TL alacak için davalılar hakkında ilamsız icra takibinde bulunduğu, davalıların icra takibine itiraz ettikleri ve takibin durdurulduğu, davacının duran takibe devam edilmesi amacıyla 2004 s. İİK m.67/1.uyarınca bir yıllık hak düşürücü süre içinde işbu itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.

Dava görülmeye devam ederken, icra takibine itirazda bulunmayan sürücü / vale ...'ün icra dosya borcunun tamamını ödediği, başka bir anlatımla itirazın iptali davasına konu alacağın dava dışı takip borçlusu tarafından tamamen ödenmiş olması sebebiyle davanın konusuz kaldığı anlaşılmıştır. Nitekim, icra dosyası, yapılan bu ödeme sonucunda infaz olarak kapatılmıştır.

Dava konusu alacağın tamamen ödendiği ve davanın konusuz kaldığı noktasında taraflar arasında herhangi bir çekişme bulunmadığı dosyadaki beyanlar ve belgelerle sabittir.

Bu çerçevede, itirazın iptali davası açıldıktan sonra, dava konusu alacağın tamamen ödenmiş olması sebebiyle dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.

Öte yandan, trafik kazasından kaynaklanan hasar bedelinin rücusu isteminde, alacak likit (kusur, hasar vs..) olmadığından İİK m.67/2.uyarınca yasal koşullar bulunmadığı için davacının icra inkar tazminatı talebinin reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Dava konusuz kalmakla birlikte, taraflar birbirlerinden yargılama gideri ve vekalet ücreti talebinde bulunmuşlardır.

Bilindiği üzere, davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder. (HMK 331/1).

Somut olay bakımından, haklılık durumunun irdelenmesi ve tartışılması zorunludur.

Bilirkişi kurulunun 09/02/2026 tarihli raporunda vurgulandığı üzere, ... plakalı araç sürücüsü vale ...'ün aracının hızını yol ve trafik şartlarına uydurmadığı, şerit izleme kurallarını ihlal ettiği, yeterli ve güvenli takip mesafesi bırakmaksızın trafik sebebiyle önünde duran araca sağ arka köşesinden çarpmak suretiyle 2918 s. KTK m.47, 52/a,b, 56/c, 84/d, 107. uyarınca %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü Mustafa Kurt'un ise takip mesafesine riayet etmeksizin duran trafikte arkasından çarpan araca karşı alması muhtemel bir tedbir olmadığı için kusurunun bulunmadığı,

öte yandan trafik kazası sebebiyle ... plakalı araçta orijinal parçalar kullanılarak iskonto uygulanmaksızın KDV dahil gerçek hasar bedelinin 342.495,68 TL olduğu, bu itibarla dava dışı araç maliki tarafından davacıdan tazmin edilen çekici ücreti ve (325.000 TL) hasar bedelinin taleple bağlılık ilkesi de gözetilerek kaza ile uyumlu serbest piyasa rayiçlerine uygun kadri maruf bir bedel olduğu, vale ...

6098 s. TBK m.49 vd. uyarınca trafik kazasına kusuru ile sebebiyet verdiğinden hem haksız fiil hükümleri hem de 25/12/2020 tarih ve 31345 s. Resmi Gazetede yayımlanan İşletmeler ve İş Yerlerinin Araç Park Hizmetlerinin (Vale) Yürütülmesine İlişkin Yönetmelik m.9/1-ç,e, uyarınca aracın teslim alındığı şekilde iade edilmesi ve vale görevlisi olarak çalışanların trafik kurallarına uyması zorunlu olduğundan zarardan sorumlu olduğu, davalı ... Ltd.

Şti.nin ise ... tarih ve ... s. Resmi Gazetede yayımlanan İşletmeler ve İş Yerlerinin Araç Park Hizmetlerinin (Vale) Yürütülmesine İlişkin Yönetmelik m.8/4. uyarınca vale hizmeti veren işletme ve iş yerlerinin söz konusu hizmete ilişkin hizmet süresi içinde ortaya çıkan araç hasarlarını tazmin etmek zorunda olmalarına ilişkin emredici yasal düzenleme sebebiyle ve de ayrıca 6098 s. TBK m.66.da yer alan Adam Çalıştıranın Sorumluluğu - kusursuz sorumluluk ile m.116.da yer alan Yardımcı Kişilerin Fiillerinden Sorumluluk hükümleri çerçevesinde ortaya çıkan zarardan müteselsil sorumlu oldukları (İstanbul BAM 8. HD. ...

E. ... K.), davalı ... Sigorta A.Ş. iş yeri paket sigorta poliçesi uyarınca davalı ... Ltd.

Şti.nin sigortacısı olup 15/03/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasından poliçedeki otopark sorumluluk teminatı kapsamında dava konusu bu rizikonun teminatlandırıldığı, otopark sorumluluk teminatı kapsamında poliçede azami teminat limitinin 100.000 TL olduğu, azami teminat limitine kadar davalı sigorta şirketinin zarardan sorumlu olduğu, aşan miktar bakımından ise sigorta şirketinin sorumlu olmadığı (sigorta teminat limiti, yargılama giderlerinin takdiri ve hesabında da nazara alınmıştır), davanın açıldığı tarih itibariyle davacının davasında haklı olduğu,

davalıların zararı tazmin etmeleri gerektiği halde ödeme yapmadıkları, nitekim davacının dava ve icra takibi öncesinde noter marifeti ile talep etmesine rağmen araç sahibine ödemek zorunda kaldığı hasar bedelinin davalı...Ltd. Şti. tarafından karşılanmadığı, davacı tarafça dava öncesinde davalı sigorta şirketine yapılan yazılı başvurunun hasar dosyası açıldığı halde sonuçsuz kaldığı, davalı ...

Sigorta A.Ş.nin davacıya herhangi bir sigorta tazminatı ödemediği, davacının başlattığı icra takibine ise davalılar itiraz ettikleri için icra takibinin durdurulduğu, bu nedenle eldeki itirazın iptali davasının açılmak durumunda kaldığı, hasılı davanın açılmasına davalıların sebep oldukları hep birlikte gözetildiğinde HMK m.331 uyarınca davacı lehine yargılama gideri ve vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiği kabul edilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim