İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/117 K.2024/276

İstanbul 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/03/2019 Tarih 2018/1163 Esas 2019/247 Karar sayılı kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulduğu, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17.Hukuk Dairesi'nin 26/01/2023 Tarih 2019/2609 Esas 2023/96 Karar sayılı kararı ile ilgi sayılı kararın kaldırıldığı ve yargılamaya devam olunduğu, Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'a ait ... müvekkil şirket nezdinde "..." kapsamında sigortalı olduğunu, sigortalı işyerinin, bir üst katındaki 1 numaralı işyerinden sızan sular sonucu 03.02.2018 tarihinde hasara uğradığını, ... numaralı dairede bulunan ... isimli işyerinin ise davalı şirket nezdinde sigortalı olduğunu ve eksper raporuna göre %100 kusurlu olduğunu, hasar sebebiyle müvekkili tarafından poliçe kapsamında sigortalısına 15.03.2018 tarihinde 8.822,29 TL hasar tazminatı ödendiğini, yapılan ödeme ile müvekkilinin, sigortalısının haklarına halef olduğunu, ödenen tazminatın rücuen tahsili amacıyla ...

31. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında başlatılan takibin borçlunun itirazı üzerine durduğunu belirterek icra takibine karşı yapılan itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından davanın reddi gerektiğini, poliçeye göre dahili su hasarı nedeniyle oluşan hasarların teminat altına alınmadığını, davacının, sigortalısına yaptığı ödemenin ... ödeme olduğunu ve bu ödemeyi müvekkilinden talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere, hasarın meydana gelmesinde kusurlu olduğu iddia edilen işyerinin, müvekkili şirket nezdinde sigortalı olduğunu, davacının talep ettiği hasarın müvekkili şirket nezdinde düzenlenen sigorta poliçesi kapsamında bulunmadığını, ödeme tarihinden itibaren faiz talebinin haksız olup dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Toplanan Deliller:

... 31. İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı takip dosyası aslı,

..., ... ve ... tarafından hazırlanan 26/09/2023 tarihli bilirkişi heyet raporu,

..., ... ve ... tarafından hazırlanan 07/12/2023 tarihli bilirkişi heyet ek raporu, ayrı ayrı celp edilerek dosya arasına alındı.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Dava, davacı sigorta şirketi tarafından, dava dışı sigortalısına ödenen tazminatın rücuen tahsili amacıyla başlatılan ... 31.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibine karşı yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

İtirazın iptali davası; 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Anılan maddeye göre, bu davanın açılabilmesi için:

1-İlamsız takip yapılmış olması,

2-Borçlunun bu takibe itiraz etmesi,

3-Alacaklının, itirazın kaldırılması için İcra mahkemesine başvurmaması,

4-İtirazın alacaklıya (davacıya) tebliğinden itibaren alacaklının 1 yıl içinde mahkemeye başvurmuş olması yasal koşullarının bir arada gerçekleşmesi gerekir.

Takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı açılan, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran, itirazla duran takibin devamınını amaçlayan bir dava olup yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. Davalı borçlunun icra dosyasında ileri sürdüğü itirazlar dışındaki itirazlarını da bu dava içinde ancak cevap süresi içinde ileri sürmesi olanaklıdır.

Somut olayda, ... 31.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasının tetkikinde; alacaklı davacı tarafından borçlusu davalı aleyhine, 14/09/2018 tarihinde, 8.822,29-TL asıl alacak ve 612,72-TL işlemiş faiz toplamı olan 9.435,01-TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız takip başlatıldığı, takip dayanağının 15/03/2018 tarihli alacak olarak gösterildiği, ödeme emrinin borçluya tebliği üzerine yasal süresinde olan 27/09/2018 tarihli itiraz ile takibin durduğu, davalı tarafından borca ve fer'ilerine itiraz edildiği, buna ilişkin taraflara tebliğ yapılmadığı ve bu sebeple eldeki itirazın iptali davasının yasal bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde olan 05/12/2018 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1472.maddesinde halefiyet düzenlenmiştir. Maddede, sigortacının sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçeceği, sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal edeceği ifade edilmiştir. Sigortalının tazminat alacağının hukuki temelinin haksız eylemden, kanundan veya sözleşmeden kaynaklanmış olması arasında hiçbir fark yoktur. 6102 sayılı TTK'nın 1472.maddesinden kaynaklanan halefiyet hakkı sigortacıya, zarar sorumlusundan, sigortalısına ödediği sigorta bedeli kadar talep hakkı ve bunun doğal sonucu olarak da zarar sorumlusuna karşı dava hakkını sağlamaktadır. Bu dava türüne doktrin ve uygulamada sigortacının rücu davası adı verilmektedir.

Halefiyete dayalı olan rücu davasında, esas itibariyle sigortalının kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır. Her tazminat davasında olduğu gibi, sigortacının açtığı rücu davasında da davalının kusurunu ve zararı ispat etmek davacı sigortacıya düşer. Halefiyete dayalı sigorta rücu davasında sigortacı halefiyet hukuki ilişkisi sebebiyle ancak selefinin sahip olduğu haklara sahip olur. Sigortacı halefiyete dayanarak rücu davasını zarar sorumlusu aleyhine yönelttiğine göre, sigortalının zarar sorumlusuna karşı açacağı tazminat davasında sigortalı neyi ispat etmesi gerekiyorsa, sigortacıda bu davada onu ispat etmekle yükümlüdür.

Somut uyuşmazlıkta, davacı tarafından; dava dışı ...'a ait "..."nin davacı sigorta şirketi nezdinde “...” kapsamında sigortalı olduğu, sigortalı işyerinin 03/02/2018 tarihinde üst katında bulunan "..." isimli işyerinden sızan sular sonucu hasar gördüğü, davacı tarafından hasara uğrayan sigortalı işyerine 15/03/2018 tarihinde 8.822,29-TL tutarında hasar tazminatı ödemesi yapıldığı, bu ödeme ile davacının, sigortalısının haklarına halef olduğu ve iş bu davanın söz konusu tazminatın halefiyet ilkesi uyarınca davalıdan rücuen tahsili amacıyla başlatılan, ... 31.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali istemine dair olduğu anlaşılmıştır.

Dava konusu olay ve itiraza konu icra takibine esas; ... firmasının ... tarih ve ... nolu raporunda özetle; hasarın oluş şekli ve nedeni olarak; sigortalı işyerinin bir üst katında bulunan ... (...) isimli işyeri çay ocağının lavabo musluğu bağlantısında meydana gelen arıza sonrası kontrolsüzce akan suların yol bulduğu kısımlardan sigortalı işyerine sirayet etmesi olarak gösterildiği, toplam tazminatın ise 8.822,29-TL olarak hesaplandığı tespit edilmiştir.

Dosya kapsamında toplanan deliller ışığında tanzim edilen bilirkişi heyeti kök ve ek raporu ile, davalı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına ait “...” isimli işyerindeki mutfak evye armatüründe meydana gelen arıza neticesinde işyeri dahiline suların aktığı, işyerinin kapalı olması ve akan suya müdahale edilememiş olmasından dolayı zeminde birikerek beton zemin ve duvardan alt katında bulunan davacı sigorta şirketinin sigortalısı olan ...'a ait eczaneye sızarak maddi hasara sebebiyet verdiği, zararın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısı olan “...” isimli işyerinin kusurlu olduğu;

davacı sigortacının teminat kapsamında riskin gerçekleşmesi sonucu yapmış olduğu hasar tazminatı kadar (8.822,29-TL) sigortalısının haklarına halef olduğu; davalı tarafın sigorta altında bulunan işyerinde meydana gelen su hasarının davacı tarafın sigortalamış olduğu riziko adresine sirayeti sonucu meydana getirdiği zarar açısından, sağlamış olduğu mali mesuliyet ek teminatına (limit 37.500.-TL) istinaden, sigortalısının sorumluluğuna bağlı olarak ve davacı tarafın halefiyetine istinaden yaptığı rücu başvurusu açısından borçlu olduğu kanaatinin bildirildiği görülmüştür.

Taraf iddia ve savunmaları, icra takip dosyası, tanzim edilen bilirkişi kök ve ek raporları ve diğer toplanan deliller ışığında, ispat yükü üzerinde olan davacı sigorta şirketinin, sigortalı işyerinde hasara neden olan su baskınının ve maddi hasarın, davalının sigortalısı olan iş yerinden sadır olduğunu ispatlaması gerektiği, düzenlenen bilirkişi raporları ile zararın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısı olan “...” isimli işyerinin kusurlu olduğunun tespit edildiği,

davacının, eksper raporunda belirlenen ve dava dışı kişiye ödenen bedel kadar sigortalının haklarına halef olacağı, nitekim davacı tarafça 8.822,29-TL ödeme yapıldığı, öyleyse ispat yükü üzerine düşen davacı tarafın, davalının sigortalısının kusurlu ve hukuka aykırı fiili ile zarar verdiği hususunu ispatladığı anlaşılmakla icra takibine yapılan itirazın yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67. maddesinin 2. fıkrası hükmünce, icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için, borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması yasal koşullardandır. Bunlardan başka, alacağın likit ve belli olması da gerekir.

Alacağın gerçek miktarı belli, sabit veya borçlu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurlar bilinmekte ya da bilinmesi gerekmekte, böylece borçlu tarafından borcun tutarının tahkik ve tayini mümkün ise; başka bir ifadeyle borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur.

Somut ihtilafta alacağın likit olduğundan bahsedilemeyeceği ve yargılamayı gerektirdiği anlaşılmakla davacının %20 icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde takdire bağlı hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim