İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/365 K.2024/431

Mahkememizde görülmekte olan Sıra Cetveline İtiraz davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin müflis ... A.Ş.’nin borsada işlem gördüğü dönemde ... A.Ş. aracılığı ile 70.000 lot, ... Bankası A.Ş. aracılığı ile 230.000 lot olmak üzere toplam 300.000 lot ... hisse senedi aldığını, ilgili şirketin iflasına karar verilmesi sonrasında bu hisseleri herhangi bir şekilde devir ve temlik edemediğini, müvekkilinin güncel olarak Müflis ...

A.Ş.’de 300.000 lot hisse sahibi olduğunu ve hisselerine tekabül eden bedeli alamadığını, müvekkiline ait ... hisse senetlerinin mülkiyetine ilişkin bilgi ve belgeler iflas masasına yaptıkları alacak başvurusu sırasında dosyaya sunulduğunu, dosyadan belge asıllarının celbini talep ettiklerini, hisse senetlerine tekabül edecek olan alacak ile ilgili olarak davalıya yapmış oldukları başvurunun, alacağın hisse senedine dayalı olması gerekçesi ile reddedildiğini, müvekkilinin şirket hisse senedine sahip olduğu hususu SPK, Banka ve yatırım şirketleri kayıtları ile sabit olduğunu,

ayrıca müvekkilinin alacağının hisse senedine dayalı olduğunun davalı iflas idaresince kabul edildiğini, davalı idarece müvekkilinin alacağının hisse senedine dayalı olduğu tespit edilmiş olmasına karşın, masaya alacağın kaydedilmesi talebi reddedildiğini, davalı iflas idaresince verilen kararın bu nedenle en başta kendi içinde çelişkili ve hukuka aykırı bir karar olduğunu, müvekkilinin 300.000 lot karşılığı iflas masasından alacaklı olduğu hususunun sabit olduğunu, davalı iflas idaresince hukuka aykırı olarak alacağın reddedilmiş olması sebebiyle huzurdaki davayı açma zorunluluğumuz doğduğunu,

açıklanan ve mahkemece resen nazara alınacak nedenlerle, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla davalı iflas idaresine ... sıra no ile yapmış oldukları alacak kayıt talebinin kabulüne ve alacağın tespitine, hisse senedinden kaynaklanan alacağın masaya kaydına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya tahmiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müflis bankadan 300.000,00 TL alacaklı olduğu gerekçesiyle ...

1. İflas Müdürlüğünün ... iflas sayılı dosyasına ... kayıt numarasıyla alacak kayıt talebinde bulunduğunu, yapılan inceleme neticesinde; sunulu evrak ve Müflis Banka kayıtlarının değerlendirildiğini, Müflis Bankadan alacağının olmaması ve talebin hisse senedine dayalı olması nedeni ile reddine karar verildiğini, davacı tarafın müflis şirketin hisse sahibi olduğu dikkate alındığında hisse senedine dayalı olarak iflas masasına alacak kayıt talebinde bulunmasının mümkün olmadığını, bu nedenle alacak kayıt talebinin reddedilmesinde usul ve yasaya aykırı yön bulunmadığını,

şirket ortaklarının payları için ödediği hisseler ortaklığın sermayesini oluşturduğundan, hisse senedi sahipleri kural olarak iflas masası alacaklısı olamayacaklarını ve hisse senedi değerinin karşılığını iflas masasına alacak olarak kaydettiremeyeceklerini, anonim şirkette ortakların payları için ödenen hisseler ortaklığın sermayesini oluşturduğunu, sermaye payı ise ortaklığa verilmiş bir borç olmadığından hisse senedi sahipleri kural olarak iflas masası alacaklısı olamazlar ve hisse senedinin karşılığını iflas masasına kaydettiremeyeceklerini,

davacının dava konusu ettiği alacak kayıt talebinin hisse senedine dayanması ve davacının müflis bankadan alacağı olmaması sebebiyle işbu alacak kayıt talebinin kabulü mümkün olmadığından huzurdaki haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, izah edilen nedenlerle; dava İİK 235.maddesi gereğince hak düşürücü süre içerisinde açılmamış ise davanın öncelikle usulden reddine, dava süresi içerisinde açılmış ise davacı tarafın bir alacağı mevcut olmadığından davanın esastan reddine, mahkeme masraf ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ; ...A.Ş. ve ...A.Ş. kayıtları, SPK kayıtları, ... 1. İflas Müdürlüğü'nün ... sayılı iflas dosyası, masa ret kararı, sıra cetveli celp edilmiş incelenmiştir. Dava, kayıt kabul istemine ilişkindir.

Sıra cetveline itiraz edenler, cetvelin ilanından itibaren onbeş gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecburdurlar. 223 üncü maddenin üçüncü fıkrası hükmü mahfuzdur (İİK 235/1). Anılan Yasa hükmü uyaırınca, sıra cetveline itiraz davası açma süresi 15 gündür. Süre, sıra cetvelinin ilanından itibaren başlar. İİK 166. maddedeki gazetelerde yapılan ilanlardan, en son ilan tarihinden itibaren işlemeye başlar.

İflas masasına alacak yazdırırken, tebligatı kabule elverişli adres gösterilerek Adalet Bakanlığınca çıkarılan tarifede gösterilen giderleri avans olarak vermek suretiyle, İflas idaresince alınacak kararların kendisine tebliğ edilmesini istemiş olan alacaklılara, alacaklarının kabul veya ret edildiği ayrıca tebliğ edilir (İİK 223).

Bu alacaklılar için sıra cetveline itiraz davası açma süresi, sıra cetvelinin ilanından itibaren değil, bu tebligatın yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlar.

... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, ...Karar sayılı dava dosyasında 16/11/2017 tarihi itibariyle iflasına karar verilen müflis ... A.Ş.‘nin tasfiye işlemlerinin ...

1. İflas Müdürlüğünün ... iflas sayılı dosyası üzerinden 5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamında ... tarafından resen yürütüldüğü, davacının iflas masasına 7161 kayıt numarası ile yapılan toplam 300.000 TL alacak talebinin iflas masası tarafından talebin hisse senedine dayalı olması nedeniyle tümüyle reddine karar verildiği, red kararının 14/05/2023 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, davacı tarafından kayıt kabul başvurusu sırasında masraf yatırıldığı,

eldeki kayıt kabul davasının 26/05/2023 tarihinde yasal 15 günlük süre içerisinde açıldığı anlaşılmış olmakla, davalının hak düşürücü süreye yönelik itirazının reddine karar verilerek davanın esasının incelenmesine geçilmiştir.

Davacı, davalı müflis bankanın borsada işlem gördüğü dönemde toplam 300.000 LOT (...) hisse senedine sahip olduğunu, müflis bankanın iflasına karar verilmesi sebebiyle hisse senetlerini devir ve temlik edemediğini, bu nedenle hisse senelerinden kaynaklanan ve hisse senedine dayalı alacağının masaya kaydına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, anonim şirketlerde ortakların payları için ödenen hisselerin ortaklığın sermayesini oluşturduğunu, sermaye payının ise ortaklığa verilmiş bir borç olmadığından hisse senedi sahiplerinin iflas alacaklısı olamayacaklarını, bu sebeple hisse senedinden kaynaklanan alacaklarını da masaya kaydettirmeyeceklerini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davacı ...'nın toplam 300.000 LOT (...) hisse senedine sahip olduğu noktasında ihtilaf / çekişme yoktur.

Uyuşmazlığın temeli, davacının hisse senedinden kaynaklanan alacağının iflas masasına kaydının mümkün olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Yargıtay 23. HD'nin ve Bölge Adliye Mahkemelerinin emsal içtihatlarında da belirtildiği üzere, 6102 sayılı TTK'nin 379-389. maddelerinde, anonim şirketlerde belli istisnalar dışında şirketin kendi hisse senetlerini temellük edemeyeceği öngörülmüş, buna paralel olarak TTK'nin 480/3. maddesinde ise, "Pay sahipleri sermaye olarak şirkete verdiklerini geri isteyemezler; tasfiye payına ilişkin hakları saklıdır." hükmüne yer verilmiştir.

Bu nedenle anonim şirket ortağı, ödediği sermaye miktarı için şirketten alacaklı olmaz. Zira, ortakların payları için yapılan ödemeler ortaklığın sermayesini oluşturur. Sermaye payı ise ortaklığa verilmiş bir borç olmadığından ortaklığın iflası halinde ortaklar kural olarak iflas alacaklısı olamazlar. Diğer bir anlatımla, ortaklar ödedikleri sermaye borcunu iflas masasına alacak olarak kaydettiremezler.

Ancak, pay cetveline göre paylaşım yapıldıktan sonra ve İİK'nin 196. maddesi uyarınca faiz ödemelerinden sonra masada para kalması halinde pay sahiplerine ödeme yapılması mümkündür. (emsal bkz. Yargıtay 23. HD 2014/10329E. 2015/6925K. Yargıtay 23. HD. 2011/4362E. 2012/2455K. Yargıtay 23. HD. 2018/1667E. 2020/4488K. İstanbul BAM 45. HD. 2023/1146E. 2023/932K. Sakarya BAM 7.HD 2020/222 E 2020/644 K. vb...)

Yargıtay 19. HD'sinin emsal 10.6.1996 tarihli E.1996/2968, K.1996/4360 sayılı içtihadında da "...davacının anonim ortaklıktaki payı hisse senedine bağlanmıştır. Ortakların payları için ödediği hisseler ortaklığın sermayesini oluşturur. Sermaye payı ise ortaklığa verilmiş bir borç olmadığından, ortaklığın iflâsı halinde hisse senedi sahipleri kural olarak iflâs alacaklısı olamazlar.

Diğer bir anlatımla, hisse senedinin değerini iflâs masasına alacak olarak kaydettiremezler (Pekcanıtez, Hakan. Anonim Ortaklıkların İflâsı, Ankara 1991, sh. 68; Atalay, Oğuz. Anonim Ortaklıkların İflâsı, İzmir 1996, sh. 204).

Hisse senedi sahipleri ancak, kanunda yazılı şartların bulunması halinde kâr payı, hazırlık dönemi faizi, yan edim yükümlülüklerinin karşılıkları ve sermaye azaltılmasında iadesine karar verilmiş sermaye pay miktarı için doğmuş alacaklarını iflâs masasına alacak olarak yazdırabilirler. Davacı ise, ...hisse senetlerinin bedelinin iflâs masasına kaydını talep ettiğinden, davacının iflâs masasına kaydı gereken alacağı bulunmamaktadır.

Ancak, pay cetveline göre paylaşım yapıldıktan ve İİK.nun 196. maddesi uyarınca faiz ödemelerinden sonra masada para kalması halinde, hisse senedi sahiplerine ödeme yapılması mümkündür." (Yargıtay 19.HD., 10.6.1996 t, E.1996/2968, K.1996/4360 - YKD., Ocak 1997/1, s.81-82. Doç.

Dr. Timuçin MUŞUL, Gerekçeli - Notlu - İçtihatlı İcra ve İflâs kanunu ve İlgili Mevzuat, 3. Baskı, İstanbul-2004, s.615)." şeklinde doktrin görüşleriyle birlikte, anonim şirketlerde hisse senedi bedellerinin, müflis şirketten iflas tarihi itibariyle alacaklı olan üçüncü kişilerin alacaklarını kaydettirmesi için İİK hükümlerine göre oluşturulan iflas sıra cetveline kaydının hukuken mümkün olmadığı doktrin görüşleriyle birlikte açıklanmıştır.

Yapılan açıklamalar karşısında, istikrar kazanmış - yerleşik Yargıtay ve BAM içtihatları ile TTK ve İİK hükümleri uyarınca, anonim şirketlerde ortakların payları için ödenen hisselerin ortaklığın sermayesini oluşturduğu, sermaye payının ise ortaklığa verilmiş bir borç olmadığından kural olarak hisse senedi sahiplerinin ortaklığın iflası halinde iflas alacaklısı olamayacakları ve hisse senedinin karşılığını masaya kaydettiremeyecekleri, pay cetveline göre paylaşım yapıldıktan sonra ve İİK'nin 196. maddesi uyarınca faiz ödemelerinden sonra masada para kalması halinde ancak pay sahiplerine ödeme yapılması mümkün olduğundan iflas masasının,

alacağın hisse senedinden kaynaklanması sebebiyle verdiği ret kararının açıklanan nedenlerle hukuka uygun olduğu anlaşılmakla, iflas sıra cetveline kaydı hukuken mümkün olmayan anonim şirket hisse senedi bedeli alacağına ilişkin olarak açılan işbu kayıt kabul davasının reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır