İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/484 K.2024/21

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen İSTİRDAT davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Ticari alım satım nedeniyle peşinat olarak verilmiş olan ... Şirketinin keşidecisi olduğu lehdarı aynı kişinin diğer firması olan ... Şirketi'nin ciro edip müvekkili şirkete verdiği 30.06.2023 tarihli 200.000 TL bedelli çekin çalındığını, çeklerde müvekkili şirketin cirosunun bulunmadığını, çeklerin 3. kişilerce kullanılması halinde tahsili mümkün olduğundan böyle bir durumda müvekkili telafisi güç zararla karşı karşıya kalacağından ...

19.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E.sayılı dava dosyası ile çeklerin zayi nedeniyle iptali davası açıldığını, çeklerle ilgili ödeme yasağı taleplerinin kabul edildiğini, çekin bankaya ibraz edildiğini, bankaca mahkeme kararına binaen ödeme yapılmadığını, dava konusu çekin davalı tarafından ...

3. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile takibe konulduğunu, haciz ve muhafaza baskısı altında olan çekin keşidecisinin çek bedelini icra dosyasına yatırmak durumunda kalacağını, davalı tarafın meşru hamil olmadığını, çekin çalınmadan önceki son cirantası olan ... Şirketi ile çeki bankaya ibraz eden davalı ...'nin (...

Ekipmanları) şirketi arasında herhangi bir ticari faaliyet bulunmadığını, ...le yapmış oldukları görüşmelerde çekin ...'da bulunan ... adlı kişiden aldığını söylediğini, davalının kötü niyetli olduğunu, çeklerin çalınmış olduğunu bilebilecek durumda olduğunu, basiretli bir tacir gibi davranmadığını belirterek,

davaya konu 30.06.2023 keşide tarihli 200.000,00 TL bedelli çekte asıl yetkili hamilin müvekkili şirket olduğunun kabulü ile çekin istirdadına, şayet yargılama sırasında çek bedelinin tahsil edilmesi halinde tahsil edilen bedelin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan istirdadına, davalının % 20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Bahse konu çeklerin Müvekkil ...'e, ...Ltd.şti isimli firma tarafından müvekkilin alacağına karşılık verildiğini, bu hususa ilişkin çek teslim bordrosunu sunduklarını, davacının iddiası gerçek olsa bile müvekkilin bunu bilmesinin mümkün olmadığını, bilmesi gerektiğinin de kendisinden beklenemeyeceğini, davaya konu çeklerde son ciro beyaz ciro olduğundan senedin türü değişmemekte ve senedin zilyetliğini bu yolla devir alan müvekkilinin meşru hamil sıfatını kazandığını, müvekkilinin işbu nedenlerden ötürü iyi niyetli üçüncü şahıs konumunda olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Uyuşmazlık; dava konusu çekin haksız yere elinden çıktığı (çalındığı) iddiasına dayalı olarak, davalının kötü niyetli ve ağır kusurundan dolayı istirdatı istemine ilişkin çek istirdat davasıdır.

Davalının ... 3. İcra Müdürlüğünün ...sayılı dosyası ile 12/07/2023 tarihinde, dava dışı (keşideci) ... Şirketi ile (lehdar) ... Limited Şirketi aleyhine, ... günlü ... Seri No lu 200.000,00 TL bedelli çeke dayanarak, 200.000,00.-TL asıl alacak, 58,90.-TL + 1.009,59.-TL işlemiş faiz, 20.000,00.-TL tazminat, 600,00.-TL komisyon, 186,00.-TL masraf olmak üzere toplam 221.854,49.-TL üzerinden kambiyo senetlerine (çek, poliçe ve emre muharrer senet) özgü haciz yolu ile icra takibi başlattığı, davacının da 19/07/2023 tarihinde huzurdaki Çek İstirdat davasını açtığı anlaşılmaktadır.

Taraflar arasında dava konusu çek dışında üzerinde uzlaşılan bir nokta bulunmamaktadır.

Çözümlenmesi gereken sorun, dava ve takip konusu çekin davalı tarafından kötü niyetle veya ağır kusuru ile ele geçirilip geçirilmediği noktasında toplanmaktadır.

Tarafların iddia ve savunmaları, dosyaya sundukları deliller, icra dosyası ile tüm dosya kapsamı ve yapılan yargılama sonunda;

Davacı taraf icra takibinde taraf değildir.

Dava konusu çekte de davacı taraf ciranta olarak görünmemektedir.

Dava konusu çeki lehdardan aldığına dair çek teslim bordrosu sunmuştur.

6102 sayılı TTK.nun "Elden Çıkan Çek" başlıklı 792.maddesi gereğince:

"Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür."

Dosyada davalının söz konusu çeki iktisapta kötü niyetli olduğu ve ağır bir kusuru bulunduğuna dair hiç bir delil gösterilememiştir.

Tek delil ... C. Başsavcılığı'na yapılan şikayet başvurusudur. Yapılan soruşturma sonunda 21.07.2023 tarih ve ... srş.no, ... K.sayılı "Kovuşturmaya Yer Olmadığa Dair Karar" ile çekin kaybedildiğinin beyan edildiği, şüphelinin de kayıp eşya üzerinde tasarrufta bulunduğuna dair delil bulunmadığına karar vermiştir.

Bu aşamada yukarıda belirtilen çek bordrosunun veya çekin davacı defterlerinde kayıtlı olmasının davalının kötü niyetle hareket ettiğini veya çeki iktisap ederken ağır kusurlu olduğunu ispata yeterli görülmemiştir. Bu nedenle bilirkişi incelemesi yapılmasına da dava ve usul ekonomisi gereği gerek duyulmamış, davanın reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

KATİP ... HAKİM ...