İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/499 K.2024/512

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... A.Ş, ... Şubesi'ne ait, keşide yeri ..., keşide tarihi 30/04/2023 keşidecisi ..., lehtar ... Şirketi, miktarı 30.000,00 TL, çek seri no:..., ... A.Ş, ... Şubesi'ne ait, keşide yeri ..., keşide tarihi 31/05/2023, keşidecisi ..., lehtar ... Şirketi, miktarı 30.000,00 TL çek seri no:..., ... A.Ş, ... Şubesi'ne ait, keşide yeri ..., keşide tarihi 30/06/2023, keşidecisi ..., lehtar ...

Şirketi, miktarı 30.000,00 TL, çek seri no:... ... A.Ş, ... Şubesi'ne ait, keşide yeri ..., keşide tarihi 31/05/2023, keşidecesi ...- ..., lehtar hamiline yazılı, ciranta müvekkili ..., miktarı 30.000,00 TL çek seri no:..., ...A.Ş, ...Şubesi'ne ait, keşide yeri ..., keşide tarihi 30/06/2023, keşidecesi ..., lehtar hamiline yazılı, ilk ciranta müvekkili ..., miktarı 40.000,00 TL çek seri no:..., ... A.Ş, ...

Şubesi'ne ait, keşide yeri ..., keşide tarihi 31/07/2023, keşidecisi ...- ..., lehtar hamiline yazılı, ciranta müvekkili ..., miktar 40.000,00 TL, çek seri no:..., 6 adet çekin lehdarı ve meşru hamili müvekkili ve ortağı bulunduğu şirket olduğunu, söz konusu çeklerin kargo şirketine teslim edildikten sonra bir daha haber alınamadığını, dava konusu çekin, davalı tarafından kötüniyetli veya ağır kusuru ile iktisap edildiğini, müvekkilinden sonra çek üzerinde yapılan ciroların sahte ve kötüniyetle yapılmış olduğunu, davalının sözde hamil de çeki kötü niyetle veya ağır kusuru ile iktisap etmiş olduğunu, aide etmesi gerektiğini,

fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, davalı tarafından müvekkile karşı ... 1. İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinin durdurulmasına ilişkin tedbir kararı verilmesini, icra veznesindeki paranın alacaklı olduğu iddia eden tarafa ödenmemesi veya icra dosyasına sunulacak teminat mektubunun paraya çevrilmemesi, gelecek paraların takip alacaklısına ödenmemesi kararı verilmesini, ...A.Ş ...

Şubesine ait, keşide yeri ..., keşide tarihi 31/05/2023 keşidecisi ...- ... hamiline düzenlenen ilk cirantası müvekkili ..., miktarı 30.000,00 TL, çek seri no:... çekin istirdadına ve müvekkiline iadesine, müvekkilinin mezkur çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, davalının %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davalı müvekkilinin ... ...

Şubesi'ne ait ... seri numaralı, 31/05/2023 keşide tarihli, 30.000,00 TL bedelli çekin ticari faaliyetleri neticesinde mal ve hizmet satımı sonucu iktisap etmiş olduğunu, söz konusu çekin yetkili ve meşru hamili olduğunu, iyiniyetli üçüncü kişi olan müvekkilinin çekin kaybolduğuna ilişkin iddiaları bilinmesine imkan olmadığı gibi kendisinden bilinmesinin beklenmesinin de mümkün olmadığını, dava konusu çekin meşru hamili olduğunu, çekin kaybolmak sureti ile rızası hilafına elinden çıktığını, davalı müvekkili şirketin çeki kötüniyetle iktisap ettiğini iddia eden davacı şirketin, iddialarını ispat ile mükellef olduğunu,

müvekkili şirketin ise çeki ne suretle iktisap ettiğini dahi açıklamak ve ispat etmek mecburiyeti bulunmadığını, çek hakkında ödeme yasağı kararının bulunması çekin kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takibine engel olmadığını, dava konusu çeki düzgün bir ciro silsilesiyle iktisap eden iyiniyetli üçüncü kişi konumundaki davalı müvekkili firma dava konusu çeki üst cirantası konumunda olan firma ile gerçekleştirdiği ticari faaliyetleri neticesine iktisap ettiğini, müvekkilinin çek keşidecisini lehtarını ve diğer cirantaları tanıma gibi bir sorumluluğu da bulunmadığını,

çekin kendi uhdelerindeyken kaybolduğuna yönelik iddialarını müvekkili firmanın bilme imkanı bulunmadığını, davacı tarafın işbu iddiasını ispatlayacak nitelikte herhangi bir kesin delil de sunamadığını, tüm bu hususlara ek olarak davacı, müvekkilinin çeki iktisap ederken basiretli davranmadığını iddia etmiş ise de kıymetli evrak olan çekin kargoda taşınması yasak olan gönderilerden olduğundan davacı tarafın dava konusu kıymetli evrakı teslim için kargo yolunu tercih etmiş olması basiretli bir tacir olmanın gereği olan özen yükümlülüğünü ihlal ettiği anlamına geldiğini,

davacının basiretsiz davranışının sonucunda müvekkilinin mağdur edildiğini, davacı tarafça haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak ikame edilen işbu davanın reddine, davacı aleyhine takip konusu alacağın %20 oranında tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Toplanan Deliller:

... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma sayılı dosyasının tüm UYAP kayıtları,

... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının tüm UYAP kayıtları,

... 1. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasının tüm UYAP kayıtları,

... 11. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasının tüm UYAP kayıtları,

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Dava, çek istirdatı ve çek sebebiyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 119. maddesinin 1. fıkrasına göre; dava dilekçesinde aşağıdaki hususlar bulunur:

a) Mahkemenin adı.

b) Davacı ile davalının adı, soyadı ve adresleri.

c) Davacının Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası.

ç) Varsa tarafların kanuni temsilcilerinin ve davacı vekilinin adı, soyadı ve adresleri.

d) Davanın konusu ve malvarlığı haklarına ilişkin davalarda, dava konusunun değeri.

e) Davacının iddiasının dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetleri.

f) İddia edilen her bir vakıanın hangi delillerle ispat edileceği.

g) Dayanılan hukuki sebepler.

ğ) Açık bir şekilde talep sonucu.

h) Davacının, varsa kanuni temsilcisinin veya vekilinin imzası.

İkinci fıkrasında ise; birinci fıkranın (a), (d), (e), (f) ve (g) bentleri dışında kalan hususların eksik olması hâlinde, hâkim davacıya eksikliği tamamlaması için bir haftalık kesin süre verir. Bu süre içinde eksikliğin tamamlanmaması hâlinde dava açılmamış sayılır.

Medeni yargılama hukukuna hakim olan ilkelerin bir bölümü 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununda (HMK) açık olarak düzenlenmiş ve 24. maddesinde "tasarruf ilkesi"ne, 26. maddesinde ise "taleple bağlılık ilkesi"ne yer verilmiştir. Tasarruf ilkesinin bir görünümü olan taleple bağlılık ilkesi hâkimin, tarafların talep sonuçlarıyla bağlı olduğu, ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremeyeceği anlamına gelmektedir. Bu ilke 6100 sayılı HMK'nun 26. maddesinde;

"(1) Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.

(2) Hâkimin, tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümleri saklıdır." şeklinde düzenlenmiştir.

Tasarruf ilkesi gereğince davacının, davasını açarken iddiasının dayanağı olan bütün vakıaları ve dayanılan hukuki sebepleri açıkça ifade etmesi gerekmektedir. Bu bağlamda, 6100 sayılı HMK'nın "dava dilekçesinin içeriği" ile ilgili düzenleme içeren 119/1. maddesinin (g) bendinde; "dayanılan hukuki sebepler" dava dilekçesinde yer alması gereken unsurlar arasında sayılmıştır. Dava dilekçesinde talep sonucunun bulunmaması durumunda, hâkim davacıya eksikliği tamamlaması için bir haftalık kesin süre verir, bu süre içinde eksikliğin tamamlanmaması hâlinde dava açılmamış sayılır (HMK m. 119/2).

Dava dosyasında, 21/05/2024 tarihli celsede davacı vekiline 6100 sayılı HMK'nın 31.maddesi gereğince, dava konusu çekin kaybolmasından evvel davacı tarafından cirolanıp cirolanmadığı ve menfi tespit iddiasının hangi vakıaya dayandığı hususunda açıklayıcı beyanda bulunmak üzere 2 haftalık kesin süre ve imkan verildiği, duruşma tutanağından bir suretin davacı vekiline 27/05/2024 tarihinde tebliğ edildiği, duruşma tutanağında verilen kesin süre içerisinde beyanda bulunulmadığı takdirde 6100 sayılı HMK'nın 119/1-g maddesi uyarınca gerekli ihtarat yapıldığı ve fakat davacı vekili tarafından verilen kesin süre içerisinde beyanda bulunulmadığı anlaşıldığından davanın açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim