İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/31 K.2025/418

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen TAZMİNAT davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı sigorta şirketine ... poliçe nolu ihtiyari mali mesuliyet kasko ile sigortalı ... plakalı aracın, 28.07.2023 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı araca çarparak hasarlanmasına neden olduğu, ... plakalı araç sürücüsünün bu kazanın gerçekleşmesinde % 100 kusurlu olduğu, kazada müvekkile ait ...plakalı aracın almış olduğu darbe neticesinde ağır hasarlandığı, ... plakalı karşı aracın ZMMS sigortacısı ...

Sigorta A.Ş..ne başvurduklarını, müvekkilin aracının perte ayrılmasına karar verildiğini, hasar dosyası kapsamında aracın rayiç bedelinin 170.000,00-TL, sovatj bedelinin ise 45.100,00-TL olarak belirlendiğini, müvekkiline 124.900,00-TL ödeme yapılmasının kararlaştırıldığını ancak poliçe limitleri dahilinde müvekkile 120.000,00-TL ödeme yapıldığını, 4.900,00-TL bakiye pert bedeli alacağının kaldığını, öte yanan, ekte sundukları rayiç değer sorgulama görüntülerinden de anlaşılacağı üzere sigortra şirketince rayiç bedelin düşük hesaplandığını, müvekkilinin aracının kaza tarihindeki rayiç değerinin 280.000,00-TL olduğunu,

45.100,00-TL sovtaj bedeli, akabinde de ... Sigorta AŞ tarafından yapılan 120.000,00-TL ödemenin mahsubu neticesinde müvekkiline 14.900,00.-TL (110.000,00-TL pert farkı + 4.900,00-TL bakiye pert) tazminat ödemesi yapılması gerektiğini, muhatap sigorta şirketine 27/10/2023 tarihinde pert farkı ücretinin ödenmesi için başvuru yapıldığını, ancak ödeme yapılmadığını, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını belirterek,

fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla HMK 109. madde gereğince kısmi alacak davalarının kabulü ile müvekkiline ait ... plakalı araç için şimdilik 100,00-TL pert (bakiye+fark) bedelinin poliçe limitleri dahilinde davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizinden aşağı olmamak üzere enflasyon faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Tensibin 23 nolu ara kararı ile Dava dilekçesinin (5) nolu bendinde gösterilen hesaplamanın tutmadığı gözlendiğinden, belirtilen 280.000,00-TL'nin 180.000,00-TL, 110.000,00-TL'nin de 10.000,00-TL olup olmadığı, rakamlarda maddi hata bulunup bulunmadığı yönünde beyanda bulunması için davacı vekiline HMK m.31 kapsamında iki hafta süre verilmiş, davacı vekili 22.01.2024 tarihli beyan dilekçesinde.

"Tensip ara kararıyla dilekçemizin 5 nolu bendinde maddi hata olup olmadığı sorulmuş olup dilekçemizin anılan kısmında "... neticesinde müvekkile 14.900TL..." ödenmesi gerektiği belirtilmiş ise de bu meblağın 114.900TL olması gerekmektedir. Zira bizim belirlediğimiz 280.000TL rayiç bedelde bir hata yoktur. Trafik sigortasının belirlediği 17.000 TL rayiç üzerinden trafik sigortası limiti dışında 4.900TL kalmaktadır.

Buna ilaveten bizim belirlediğimiz 280.000 TL rayiç üzerinden ise sigortanın ödediği 120.000 TL ve belirlediği sovtaj bedeli 45.100 TL düşüldüğünde ise 110.000TL kalmakta olup böylece toplam alacağımız 114.900 TL etmektedir. Neticeten sehven 14.900TL olarak yazılan meblağı 114.900 TL olarak düzelttiğimizi beyan ederiz." denilmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf müvekkili şirkete başvuru yapmadan işbu davayı açtığını, müvekkili şirketin değerlendirme yapamadan ve hasar dosyası oluşturamadan açılan işbu davanın usulden reddi gerektiğini, keza Karayolları Trafik Kanunu gereğince zorunlu trafik limit üstü taleplerde muhatap olan İMM poliçesi açısından da başvuru şartı zorunluluğu aranacağından davanın öncelikle bu nedenle reddini talep ettiklerini, huzurdaki davada talebin zamanaşımına uğradığını, davanın görevli ve yetkili olmayan mahkemede açıldığını,

müvekkili şirket nezdinde ... numaralı ...Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ... plakalı aracın 28.07.2023 tarihinde meydana gelen hasara ilişkin olarak müvekkil şirkete başvuru yapılmadığını, hasar dosyası bulunmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun ancak bu ZMSS poliçe limitinin tüketilmesi ile ve poliçedeki İMM teminatı ile sınırlı olduğunu, davanın kısmi dava olarak açılmasında davacının hukuki yararı bulunmadığını, davacının zararı zorunlu trafik sigortacısı tarafından ödenmiş olduğundan işbu davanın reddi gerektiğini,

davacının avans faiz talebinin de reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; trafik kazasından kaynaklanan maddi zararların giderilmesi talebine ilişkin tazminat davasıdır. Taraflar arasında üzerinde uzlaşılan bir husus bulunmamaktadır. Çözümlenmesi gereken sorun,; kazadaki hasar ve kusur durumu ile tazminat miktarı konusunda toplanmaktadır. Olaya ilişkin hasar dosyası, tramer kayıtları, alınan bilirkişi raporu, toplanan sair deliller, yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; Davacı vekilinin dava konusu olay nedeniyle davalı sigorta şirketine 27.10.2023 tarihinde başvurduğu, davalının 07.11.2023 tarihi itibariyle temerrüt halinde olduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce alınan 23.05.2025 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle;

... plakalı ticari çekicinin sürücüsü ...'in 96100 (yüzde yüz) oranında tamamen asli kusurlu olduğu, ... plaka numaralı hususi otomobilin sürücüsü ...'a atfı kabil kusur bulunmadığı, hadisenin meydana gelmesinde, dava konusu zararın doğmasında ve artmasında kusurlu başkaca kişi, kurum, kuruluş ve etkili faktör bulunmadığı, kaza tarihinde davacı ...'a ... plaka ve (...) şasi numaralı hususi otomobilin olay tarihi döneminde artması muhtemel asgari onarım bedelinin iskontosuz KDV dahil 248.160,00 TL, ikinci el piyasa değerinin 210.000,00 TL, hasarlı haldeki sovtaj bedelinin 45.100,00 TL mertebesinde olduğu, onarımın ekonomik olmadığı,

pert total (tam ziya) kabulünün uygun olduğu, pert total (tam zıya) uygulaması nedeniyle sovtaj bedeli davacı tarafa bırakılmak kaydıyla uğrayacağı net zararın 164.900,00 TL olduğu, dava dışı... Sigorta A.Ş. tarafından davacı tarafa yapılan ve aynı zamanda azami poliçe limiti olan 120.000,00 TL tutarındaki ödemenin tenzili ile sürücülerin kusur durumuna göre talep edilebilecek bakiye zararın 44.900,00 TL olduğu, davalı ...

Sigorta A.Ş. nin davacının bakiye 44.900,00.-TL araç hasarı zararından sorumlu olacağı, davacının araç zararına ilişkin davalı şirkete başvuruda bulunduğu tarihin belirlenemediği, bu sebeple dava tarihinden itibaren faiz talep edebileceği, davacının gerçek kişi olduğu ve aracında hususi oto olduğu dikkate alındığında davalı şirketin yasal faiz sorumluluğunun bulunacağı yönünde görüş bildirilmiştir.

Kusur Durumu Yönünden; Davalı sigorta şirketine ... poliçe nolu ihtiyari mali mesuliyet kasko ile sigortalı ... plakalı araç ile davacıya ait ... plakalı araç arasında 28.07.2023 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir.

Dava konusu olayda sevk ve idaresindeki arkasına yarı römork takılı ... plaka numaralı ticari çekici ile bölünmüş, üç şeritli otoyolun sağ şeridini takiben düz seyir halinde iken olay mahallinde orta şeride doğrultu değiştirmeden önce aksine davranarak aracın teknik özelliklerini ve boyutlarını dikkate almayan, hızını ve sapma açısını ayarlayamayan, tehlikeleri ön görmeyen, yolu ve çevresini başını çevirerek veya yan ayna donanımını kullanarak gereği gibi etkin şekilde kontrol etmeyen, sol yan tarafında düz yaklaşan otomobili,

konumunu ve mesafesini dikkate almayarak üzerine tehlike bölgesine doğru yönelip sol yan ön kesimleri ile otomobil sürücüsünün önünü ve şeridini kapatan, otomobilin geçmesini, manevra için uygun ve tehlikesiz şartların oluşmasını beklemeyen, olası kaza tehlikesini savuşturmak adına zamanında fren ve manevra tedbiri uygulayamayan, dalgın, dikkatsiz, tedbirsiz, kontrolsüz ve özensiz davrandığı, bu nedenle dava dışı sigortalı araç sürücüsü ...'in % 100 (yüzde yüz) oranında tamamen asli kusurlu olduğu,

karayollarında trafiğin sağdan aktığı, aksine bir işaret bulunmadıkça sürücülerin araçlarını, gidiş yönüne göre yolun sağından, çok şeritli yollarda ise yol ve trafik durumuna göre hızının gerektirdiği şeritten sürmek (K.T.K Mad. 46/a), trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen kural, yasak ve zorunluluk veya yükümlülüklere uymak (K.T.K. Mad.

47/d) zorunda olduğu, olayda sevk ve idaresindeki ... plaka numaralı hususi otomobil ile bölünmüş, üç şeritli otoyolun orta şeridini takiben nizami düz seyir halinde iken olay mahalline geldiğinde sağ şeritten ani ve kontrolsüz şekilde üzerine doğru yönelen çekici sürücüsünün çarpmasına maruz kaldığı anlaşılan, kazaya engel olabilmek adına alabileceği herhangi bir tedbir, kazada etkili herhangi bir rolü ve kural dışı ihmalkar davranışı olmadığı anlaşılan davacı sürücü ...'a atfı kabil kusur bulunmadığı,

yine olayın meydana gelmesinde, dava konusu zararın doğmasında veya artmasında etkili başkaca faktör, kusurlu kişi, kurum, kuruluş bulunmadığı yönündeki bilirkişi görüşü dosya kapsamına uygun bulunmuştur. Zira ulaşılan sonuç ekspertiz raporundaki görüş ve tespitlerle de uyumludur. Bu nedenle bilirkişi görüşü mahkememizce de benimsenerek hkme esas alınmıştır.

Tazminat Talebi (Bakiye Pert Bedeli) Yönünden; Dava konusu kaza sonrası davacının aracına pert işlemi yapılmış ve aracın ZMSS poliçesi tarafı olan dava dışı ... Sigorta A.Ş.tarafından aracın rayiç değeri 170.000,00.-TL kabul edilerek 45.100,00.-TL sovtaj bedeli düşülerek bakiye bedel 124.900,00.-TL olarak hesaplanmış, poliçe üst limiti olan 120.000,00.-TL05.10.2023 tarihinde davacıya ödenmiştir. Davacı taraf aracın rayiç değerinin eksik hesaplandığını, rayiç değerin 280.000,00-TL olduğunu iddia ederek bakiye tazminatın (pert bedeli) ödenmesini dava dışı sürücünün kullandığı aracın kasko sigortacısı olan davalı sigorta şirketinden talep etmektedir.

Tamamen teknik bir konu olan hasar/tazminat (bakiye pert bedeli) hesaplanırken bilirkişi tarafından ekspertiz raporları, TRAMER kayıtları, hasar dosyası incelenmiş, TESK tarafından yayımlanan tavsiye niteliğindeki fiyat tarifesi incelenmiş, kaza tarihi itibariyle ..., ..., ... gibi internet sitelerinden rayiç araştırması yapılmış, buna ilişkin ekran görüntüleri rapora eklenmiş, Yargıtay uygulaması çerçevesinde değerlendirme yapılarak davacıya ait aracın 2. El rayiç bedeli 210.000,00.-TL olarak hesaplanmıştır.

Kaza nedeniyle muhtemel KDV dahil 248.160,00 TL tutarındaki asgari onarım bedelinin 210.000,00 TL olan uygun ikinci el piyasa değerini aştığı, rayiç değerinin % 21,47'sine denk düşen 45.100,00 TL tutarındaki sovtaj bedelinin uygun olduğu, bu bedel dikkate alındığında onarımın ekonomik olmadığı, pert-total (tam ziya) kabulünün uygun göründüğü, münhasıran pert total (tam zıya) uygulaması nedeniyle sovtaj bedeli de davacı tarafa bırakılmak kaydıyla uğrayacağı net zararın (210.000,00 TL - 45.100,00 TL=) 164.900,00 TL olduğu, dava dışı ...

Sigorta A.Ş. tarafından davacı tarafa yapılan ve aynı zamanda azami poliçe limiti olan 120.000,00 TL tutarındaki ödemenin tenzili ile sürücülerin kusur durumuna göre talep edilebilecek bakiye net zararın (164.900,00 TL - 120.000,00 TL=) 44.900,00 TL olduğu yönünde görüş bildirilmiştir. Ulaşılan sonuç dosya kapsamına uygundur. Rayiç araştırması yapılmıştır.

Bu nedenle bu görüş mahkememizce de kabul edilerek hükme esas alınmış, davacının bakiye 44.900,00.-TL bakiye tazminat alacağı olduğu kabul edilmiştir.

Temerrüt ve Avans Faizi Talebi Yönünden; Davacı vekili dava konusu olay nedeniyle davalı sigorta şirketine 27.10.2023 tarihinde başvurmuştur. Davalının 07.11.2023 tarihi itibariyle temerrüt halinde olduğu kabul edilmiştir. Bu nedenle bilirkişi raporundaki görüşe iştirak edilmemiştir. Davacı vekili avans faizi talep etmiştir.

Bu konuda Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 18.05 2022 tarih ve ... E.... K.sayılı kararında "...avans faizi istenebilmesi için borçlunun tacir olması ve borcun da ticari işletmesi ile ilgili bulunmasının yeterli olduğu, alacaklının da tacir olmasının gerekmediği, alacaklının haksız eylem dahil her türlü nedenden kaynaklanan alacakları için tacir olan borçludan avans faizi oranında temerrüt faizi isteme hakkının bulunduğu sonucuna varılmaktadır.

Bu durumda gerçek veya tüzel kişi tacirler arasında, haksız eylem de dahil, her türlü nedenden kaynaklanan uyuşmazlıklarda, açıkça talep edilmesi hâlinde Merkez Bankasının kısa vadeli avans kredileri için uyguladığı faiz oranında temerrüt faizine hükmedilmesi gerekmektedir. Eldeki davada kazaya karışan davalı araç ticari taksi olup ticari araçtır.

Davacı vekili, asıl ve birleşen dava dilekçesi ile, kaza tarihinden itibaren ticari faiz talep ettiğinden, mahkemece Merkez Bankasının kısa vadeli avans kredileri için uyguladığı faiz oranında temerrüt faizine hükmedilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde yasal faize hükmedilmesi doğru değildir." görüşünde olup ilk derece mahkemesinin direnme kararını bozmuştur.

Bu nedenle davacı vekilinin avans faizi talebinin kabulüne karar vermek gerekmiş olup bilirkişi görüşüne iştirak edilmemiştir.

Islah; Davacı vekili kısmi (alacak) davası açtığından 03/06/2025 tarihli ıslah dilekçesiyle talep sonucunu ıslah ederek talep sonucunu 44.900,00.-TL'ye çıkartmış, bu miktar üzerinden ıslah harcını aynı gün yatırmıştır. Sonuç olarak;

Davalı sigorta şirketine ... poliçe nolu ihtiyari mali mesuliyet kasko ile sigortalı ... plakalı araç ile davacıya ait ...plakalı araç arasında 28.07.2023 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketine sigortalı ... plaka sayılı araç sürücüsü % 100 kusurludur. ... plaka sayılı aracın ...

Sigorta A.Ş. nezdinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortsı ile sigortalı olduğu, teminat limitinin kaza tarihinde araç başına 120.000,00 TL olduğu, davacının aracının kaza nedeniyle pert işlemine tabi tutulduğu ve davacıya toplam 120.000,00.-TL tazminat ödemesi yaparak poliçe teminatının tamamının davacıya ödendiği açıktır.

İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları 1.Madde gereğince "Sigortacı, iş bu poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve karayolları Trafik Kanununa ve Umumi Hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı hadlere kadar temin eder." hükmü gereğince, ... plaka sayılı aracın kasko sigorta policesi davalı ..

Sigorta A.Ş. tarafından ... no.lu ve 07.05.2023/2024 vade tarihi ile düzenlendiği ve ihtiyari mali mesuliyet teminat limiti kombine limit olarak 1.000.000,00.-TL Olarak belirlendiği anlaşılmakla davalı sigorta şirketi yukarıda belirtilen bakiye tazminattan sorumludur.

Buna göre davacının davasının kabulü ile 44.900,00.-TL tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bu miktarın 100,00.-TL'sine 07.11.2023, kalan 44.800,00.-TL'sine ıslah tarihi olan 03/06/2025 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

KATİP

HAKİM