İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/345 K.2024/650

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan incelemesi sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...A.Ş. (...)'nin 2023 yılı olağan genel kurulunun yapılmasına karar verilmesine, müvekkilinin bilgi alma ve inceleme hakkının TTK m.437/5 hükmü bağlamında mahkeme kararıyla kullandırılmasına, olağan genel kurul toplantısında kar dağıtımı konusunun görüşülmesine ve genel kurulun gündemine keşide edilen ihtarnamede de yer alan aşağıdaki maddelerin eklenmesine,

...A.Ş.'nin merkezinin bulunduğu “...” açık adresi kiracı sıfatını haiz olduğunu, bu bölümlerin “alanının” ve kirası için ödenen “meblağın” neye tekabül ettiği, ...A.Ş. nezdindeki istisnasız tüm çalışanlara yapılan tali ödemeler dahil olmak üzere, brüt ve net ücret olarak “hangi miktarda” maaş ödendiğini, ...A.Ş.'nin SGK ve vergi borçları ile idareye karşı olan tüm borçlarının neye tekabül ettiğini, içerisinde bulunulan faaliyet yılı ile yakın dönemde ...A.Ş.'nin yatırım plânlanmasının ne şekilde plânlandığını,...A.Ş. ile ...

İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, 39 Pafta, 1079 Ada, 76, 77, 78, 79, 80, 81, 82, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89, 90, 91, 92, 93, 94, 95, 96, 97, 98, 99, 100 numarasında kayıtlı parsel malikleri arasında ... 25.Noterliğinin ... tarihli, ... yevmiye sayılı düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi ve inşaat mukavelesi edildiğini, taşınmaz malikleri tarafından ... A.Ş. aleyhine ...

32.Asliye Hukuk Mahkemesi ....E., ...K.sayılı dosyasından açılan sözleşmenin iptali davasının akibetinin ne olduğu, ... 32.Asliye Hukuk Mahkemesi ...E., ...K.sayılı olup Mahkemece yapılan yargılama sonucunda sözleşmenin iptaline karar verildiğini, karara ilişkin ...A.Ş. tarafından 9.11.2022 tarihinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş iken, ardından ...

A.Ş.'nin hiçbir hukuki yararı olmayacağı açıkken dosyaya beyanda bulunularak istinaf kanun yolu başvurusundan neden feragat edildiği konularında şirkete bilgi verilmesini ve ayrıca anılan hususların bilgi alma hakkı bağlamında, yapılacak olan olağan genel kurul toplantısı gündeminde görüşülmesine dair karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı şirkete tebligat yapıldığı halde cevap dilekçesi sunulmamış olup davalı ise davayı inkar eden konumdadır.

Dava, anonim şirket genel kurulunun toplantıya çağrılmasına izin verilmesine ilişkindir.

HMK m.320 ve m.410 hükmü, işin niteliği ve telafisi imkansız zararların ortaya çıkmaması açısından ve takdiren dosya derhal ele alınmıştır.

Bilindiği üzere anonim şirket TTK m.409 gereği olağan genel kurul toplantıları kural olarak her yıl hesap döneminin sona ermesinden itibaren üç ay içinde yapar. Bu çerçevede olağan genel kurul toplantısı her yıl yapılması gerekecek bir toplantıdır. Bir başka deyişle olağan genel kurul toplantısının yapılabilmesi için şirket sözleşmesinde bir düzenleme yapılması gerekmediği gibi bazı özel hallerin gerçekleşmiş olması da gerekmemektedir.

Bu nedenle TTK m.410 gereği genel kurulu toplantıya çağırmak hakkı kanuni düzenlemeden anlaşılacağı üzere ve kural olarak yönetim kuruluna ait devredilemez ve vazgeçilmez bir görev olsa dahi çağrının yönetim kurulu dışındaki kimseler tarafından gerçekleştirilmesi noktasında dayanak hükümlerin içeriği irdelenmelidir.

6102 sayılı TTK gereği anonim şirketlerde toplantıya çağrı, azlığın çağrı ve öneri hakkı, gündem, öneriler, çağrısız genel kurul, hazırlık önlemleri, tutanak, yetkisiz katılma konusunda hükümler mevcuttur. Bu çerçevede kanunen öngörülen düzenlemeler mevcut olduğundan ilgili hükümlerin dikkate alınması gerekir.

6102 sayılı TTK m.411 hükmüne göre ise "Sermayenin en az onda birini, halka açık şirketlerde yirmide birini oluşturan pay sahipleri, yönetim kurulundan, yazılı olarak gerektirici sebepleri ve gündemi belirterek, genel kurulu toplantıya çağırmasını veya genel kurul zaten toplanacak ise, karara bağlanmasını istedikleri konuları gündeme koymasını isteyebilirler... Çağrı ve gündeme madde konulması istemi noter aracılığıyla yapılır."

Ancak daha önemlisi somut olay açısından önem arz eden 6102 sayılı TTK m.410/f.2 hükmü önem taşımaktadır. Bu hükme göre "Yönetim kurulunun, devamlı olarak toplanamaması, toplantı nisabının oluşmasına imkân bulunmaması veya mevcut olmaması durumlarında, mahkemenin izniyle, tek bir pay sahibi genel kurulu toplantıya çağırabilir. Mahkemenin kararı kesindir."

6102 sayılı TTK ile getirilen söz konusu düzenleme kanun koyucunun gerekçesinde belirtmiş olduğu üzere "genel kurulun bazı olağan üstü durumlarda toplantıya çağırılabilmesini sağlamak amacıyla öngörülmüştür. Bu hükmün birçok varsayımda 530'uncu madde anlamında organ yokluğuna engel olabileceği de düşünülmektedir.

Uygulamada, çeşitli sebeplerle, özellikle gruplar arasındaki uyuşmazlık ve çekişme sonucunda yönetim kurulunun toplanamaması, üye eksikliğinden veya bazı azlık haklarının kötüye kullanılması amacıyla toplantı nisabının gerçekleşememesi, toptan istifa yahut kaza gibi nedenlerle yönetim kurulunun mevcut olmaması hallerine, özellikle ilk iki hale sıkça rastlanmaktadır.

Bu durumda kilitlenmeye giren şirketin çıkar yol bulabilmesi için genel kurulun toplanabilmesinin sağlanması gerekmektedir... İkinci fıkra tüm bu sakıncaları ortadan kaldırmak amacıyla kaleme alınmıştır... Bu kararın dosya üzerinden mi yoksa duruşmalı mı verilmesi gerektiği hususunda bir düzenleme yapılmamış olup, bu somut olayın özelliklerinin dikkate alınabilmesi için Mahkemenin takdirine bırakılmıştır."

Davacının talebinin somut dayanağı olan ilgili hüküm, şirketin yönetim kurulu ile ilgili kanunda belirtilen özel haller oluştuğu takdirde, pay sahibinin mahkemeden izin almak koşuluyla genel kurulu toplantıya çağırmasına imkanı tanımaktadır.

Mahkememiz görevli ve yetkili olup davacı aktif sıfat sahibidir.

Pay sahibine tanınan bu imkânın, davacı yönünden kabul edilebilmesi için soyut talebin yeterli olması, kanun hükmü dahi gözetildiğinde mümkün değildir. Zira kanun koyucunun öngördüğü somut koşul vakıaların varlığının pay sahibi tarafından ispat olunması gerekir.

Bu ispatın somut olayın özellikleri dikkate alınmak suretiyle takdiri gerekmekte olup genel kurulun toplantıya çağrılmasında gereklilik olup olmadığı mutlaka değerlendirilmelidir.

Kaldı ki kanun koyucu somut olayda olduğu üzere, üye eksikliğinden veya bazı azlık haklarının kötüye kullanılmasıyla toplantı nisabının gerçekleşmemesi nedeniyle,kilitlenmeye giren şirketin çıkar yol bulabilmesi için bu hükmü düzenlemiştir. Somut olayda genel kurulun toplantıya çağırılmasına izin verilmesi kanun koyucunun amacının gerçekleştirilmesi açısından da gerekir. Aksi halde halihazırda aktif olduğu anlaşılan, ekonomik varlığını sürdüren, ekonomiye olumlu yönde katkı sağlayabilecek ve ticari faaliyette bulunmak istediği anlaşılan şirketin gerek yönetimsel gerek işletmesel gerek muhasebesel ve hatta yargısal yönden telafisi imkansız veya çok zor olumsuz koşullarla karşılaşması yüksek ihtimal dairesindedir.

Esasen "her kanun normu,kanun koyucunun çarpışan menfaatler için biçtiği bir kıymetin ifadesidir."(E.Hirş). Kanun koyucunun,yönetim kurulunun açıklanan nedenlerle toplanamaması durumunda, pay sahibince genel kurulun toplantıya çağrılmasına izin verilmesi yönünde mahkemeden talepte bulunabilmesinin koşulları somut olayda gerçekleşmiştir.

Delil olarak celbedilen ...

Ticaret Sicil Odası kayıtları ve davacı vekili beyanları bir bütün olarak dikkate alındığında, davacının, aleyhine dava açılan şirketin halihazırda pay sahibi konumunda bulunduğu, yönetim kurulunun ise 2024 yılı Mart ayının sonuna kadar olağan genel kurul toplantısının dava tarihi itibariyle dahi icra edemediğinin anlaşıldığı, davacı şirketin bu noktada gündem konularını belirtir şekilde yönetim kurulundan genel kurulu toplantıya çağırmasını dair talep ettiği, ihtarın tebliğ olunduğu, çağrının sonuçsuz kaldığı,

bu durumun yönetim kurulunun aradan geçen uzun süreye rağmen herhangi bir toplantının yapamamasının devamlı olarak toplanamama haline açıkça işaret ettiği, nitekim gerek davacı vekilinin beyanları ve gerekse mevcut sicil kayıtlarından bu durumun açıkça anlaşıldığı görülmektedir.

Öte yandan davacı, genel kurul toplantısını hangi sebeple istendiğini ve hangi gündem maddesinin görüşülmesinin talep olunduğunu gerekçeli, açık ve denetimine elverişli şekilde noter kanalı ile yazılı olarak ilettiği halde bu talep şirket tarafından yerine getirilmemiştir. Bu suretle davalı şirketin yönetim kurulunun genel kurulu toplantıya çağırmadığı gibi başvuruyu dahi cevaplamadığı, mevcut fiili durum ve dosya kapsamına göre sabittir. Bu nedenle genel kurulun toplantıya çağrılmadığının açık hale geldiği, özellikle davacının üzerine düşen kanuni yükümlülüğü bu noktada dahi yerine getirdiği sonucuna varılmıştır.

6100 sayılı HMK m.319 hükmü içeriği karşısında basit yargılama usulüne tabi davada,dava dilekçesi içeriğiyle bağlı kalınması esas olup dava dilekçesinde belirtilen hususlar dışında başkaca bir husus dışında bir hüküm verilebilmesi ise usulen mümkün bulunmadığından sadece dava dilekçesinde belirtilen gündem konuları ile sınırlı olmak üzere genel kurulun çağrılması mümkün olacaktır.Gündem konuları,dosya kapsamı ve davacının talebi karşısında ise bir kayyım atanması gerekli ve yeterlidir.

Yapılan açıklamalar karşısında davacının davasının kabulü ile "... Ticaret Sicil Müdürlüğünün .. sicil numarasına kayıtlı bulunan "...''ne iddia olunan gündem maddeleri çerçevesinde şirketin genel kurulunun olağan üstü toplantıya çağırılmasına izin verilmesine, gündemi düzenlemek ile çağrıyı yapmak üzere kayyım atanmasına karar vermek gerekmiştir.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...