İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/158 K.2025/854

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; keşidecisi ... Ltd. Şti. olan ...

Şubesine ait ...seri numaralı 10.03.2025 tarihli ve 900.000,00 TL bedelli çekin müvekkiline ciro edilerek teslim edildiğini, dava konusu çekin kaybolduğunu, çekin şu an kim veya kimlerin elinde olduğunun bilinmediğini, çekin kötü niyetli kişilerin eline geçmesi durumunda piyasaya sürülmesi ihtimali bulunduğunu, müvekkilinin hak kaybına uğramaması adına 6102 sayılı TTK'nın 818/1 maddesinin atfıyla 757. maddesi uyarınca söz konusu çekin ibraz edene ödenmemesi adına ödeme yasağı kararı verilmesini,

izah edilen ve sayın mahkemece tarafından resen dikkate alınacak nedenlerle öncelikle teminatsız olarak mahkeme aksi kanaatte ise uygun görülecek bir teminat ile ödeme yasağı verilmesini, dava konusu çekin iptalini ve zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;

Muhatap banka yazı cevabı, takas sistemi kayıtları ile çek sureti celp edilmiş incelenmiştir.

Dava, kıymetli evrakın iptali istemine ilişkindir.

Dava konusu ... A.Ş. ... Şubesine ait keşidecisi ... Tic. Ltd. Şti. olan, ... seri numaralı 10.03.2025 tarihli ve 900.000 TL bedelli çek için kaybedildiği / zayi olduğu iddiasına dayalı olarak iptal isteminde bulunulmuştur.

Ne var ki, yargılama sürecinde dava konusu çekin zayi olmadığı bilakis ...'nın 26/06/2025 tarihli yazısı ile çekin 10/03/2025 tarihinde ibraz edildiği, ancak çekin karşılığı bulunmadığından hamile ödeme yapılamadığı - "karşılıksızdır" işlemi yapılarak çek suretinin dosyaya gönderildiği görülmüştür.

Bu çerçevede, davacının iddiasının aksine dava konusu çekin zayi olmadığı sübuta ermiş, çekin meşru hamili ise ortaya çıkmıştır.

Değinilen durum karşısında, Mahkememizin 17/09/2025 tarihli 1.celse (1) numaralı ara kararı ile davacı vekiline konusu çekin hamiline karşı istirdat davası açmak üzere 2 haftalık kesin süre ve imkan verilmiş, dava açıldığı takdirde buna ilişkin tevzi forumunun aynı kesin süre içinde derhal mahkememize ibraz edilmesine, aksi halde verilen kesin süre içinde dava açılmadığı veya dava açılıp da tevzi formu mahkememize ibraz edilmediği takdirde 6102 s.TTK 763. madde hükmü uyarınca dava konusu çek yönünden davanın reddine karar verileceğinin ve ödeme yasağının kaldırılacağının davacı vekiline ihtar edilmiş, işbu ara karar ve tebliğ işlemleri davacı vekiline usulünce tamamlanmıştır.

Ne var ki, davacı vekili tarafından verilen kesin süre içinde hamil aleyhine çek istirdat davası açılmamıştır.

Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır.

(YARGITAY 11. HD. ...ESAS. ...KARAR. YARGITAY 11. HD. ...ESAS... KARAR) Hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekliyse de, çek iptali davalarında açıklanan prosedür gereğince, kararda üçüncü kişilerin hakkını zedeleyen hükümler bulunsa dahi karar onun bakımından kesin hüküm teşkil etmeyeceğinden, hasımsız şekilde açılan davaya üçüncü kişilerin asli ya da fer'i müdahale imkanı yoktur.

Yapılan açıklamalar karşısında; dava konusu çekin zayi olmadığı, bilakis ibraz edilen çek suretinden şeklen düzgün ciro silsilesine göre meşru hamilinin tespit edildiği, mahkememizce davacıya çek hamiline karşı istirdat davası açmak üzere kesin süre ve imkan verildiği, ancak davacı vekili tarafından çek istirdat davası açılmadığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...