İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/344 K.2026/90

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalıya ait ..., ..., ... plakalı araçlar ile 19.09.2024-31.10.2024 tarihleri arasında ücret ödemeksizin işletme hakkı müvekkili ait şirkette olan ...

27 adet ihlalli geçiş gerçekleştirildiğini, geçiş ücretleri ve bu ücretlere ait 6001 s.k. m.30/5 hükmünün getirdiği yasal cezanın ödenmemesi üzerine icra takip dosyası üzerinden icra takibine girişildiğini; davalının herhangi bir borcu olmadığı gerekçesiyle icra takibine itiraz ederek takibi durdurduğunu, davalı borçlunun itirazının mesnetsiz olduğu ve ücretli geçiş noktasından ücret ödemeksizin ihlalli geçiş sağlamak suretiyle işletmeci müvekkili şirkete borçlu hale geldiğini, davalının ... geçiş yapmadığı yönünde bir savunmasının bulunmadığını, davalının itirazının sırf alacağı sürüncemede bırakmak maksatlı olduğunu,

diğer taraftan geçiş bedelinin ödendiğinin ispat yükünün davalıya ait olup, davalının geçiş ücretlerini ödemediğinin de sabit olup davalının ... 2. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin takip talebindeki şartlarla aynen devamına, ayrıca takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere davalının icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Cevap: Dava dilekçesi ve ekleri davalı tarafa usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen davalı herhangi bir cevap dilekçesi sunmamıştır. Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ; ... 2. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyası, ihlalli geçişin yapıldığına dair geçiş dökümü, fotoğraflar, provizyon kayıtları, cari hesap kayıtları, ihlalli geçişe konu araçların trafik tescil kayıtları, OGS / HGS hesap hareketleri celp edilmiş incelenmiştir.

Dosya, taşımacılık /SMMM konusunda uzman bilirkişi ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 10/11/2025 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; "..Davalının, HGS/OGS cihazında yeterli bakiye varken geçiş anında değişik sebeplerden ücret alınamadığında cihazın uyarı sinyali vermesi sonucunda 15 gün içerisinde yanlışlığı giderecek yeterli süresi olduğu,

davalının değişik kanallardan sahipliğindeki araçların plaklarını sorgulayarak borç durumunu öğrenebileceği, Davalının dava dosyasına davaya konu araçların Sayın Mahkemece yapılan Aktif Araç Sorgu Raporlarının incelenmesi sonucunda, ..., ..., ... plakalı araçların ile 31.05.2021- 03.08.2021 tarihleri arasında davalını sahipliğinde olduğu, araçların kamyonet olduğu ve yük taşımacılığında kullanılan ticari araçlar olduğu, Davacının sunduğu,

ihlalli geçiş görüntüleri ve İhlalli Geçiş Sorgulama ekranında yer alan Uyarı ve açıklama notlarından ve Davalının sahipliğinde olan, plakalı araçların 19.09.2024-31.10.2024 tarihleri arasında yapmış olduğu geçişler esnasında HGS ürünlerinin bakiyelerinin yetersiz olduğu, bakiye yüklemelerinin geçiş bedellerini karşılamada yetersiz kaldığı, kara listeye alınmış olduğu, ürünün kara listeye alınmasından sonra yapılan geçişlerin ücretleri alınamadığından ihlalli geçiş olarak tahakkuk ettirildiği,

Dava dosyası içeriğinde mevcut delillerin ve davacının CD içeriğindeki Geçiş Görüntüleri ile İhlalli Geçiş Provizyon sorgulama listesinde görülen geçişlerin ve HGS hesap hareketlerinin incelenmesi sonucunda, ..., ..., ... plakalı araçlar ile 19.09.2024-31.10.2024 tarihleri arasında işletme hakkı davacı şirkette olan yollardan ücret ödenmeksizin 27 kez ihlalli geçişler gerçekleştirdiği, davalının araçlarına 8.960,50 TL Geçiş Bedeli, yasa gereği dört katı Geçiş Cezası 35.842,00 TL olmak üzere toplam 44.802,50 TL tahakkuk ettirildiği,

borç tutarının İstanbul 2. İcra Müdürlüğü'nün 2025/5265 Esas sayılı ilamsız icra takip tutarı ile uyumlu olduğu, Davacının, 6001 sayılı yasa BAM ve yaygın Yargıtay kararları gereği davalıdan 8.960,50 TL Geçiş Bedeli, yasa gereği dört katı Geçiş Cezası 35.842,00 TL olmak üzere toplam 44.802,50 TL asıl alacağı, 6.944,36 TL işlemiş faiz ile,

KDV kanunu gereği işlemiş faiz üzerinden 1.388,86 TL KDV tutarı olmak üzere toplam 53.135,72 TL ve icra takibinde yer alan asıl alacağa takip tarihinde işleyecek yıllık 449,75 faizi değişen oranlarda ve KDV kanunu ile yaygın yargıtay kararları gereği işleyecek faiz üzerinden yürürlükteki oran kadar KDV talep edebileceği..." tespit edilmiştir.

Dava, ticari hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Öncelikle belirtmek gerekir ki, davalı ...'nın yapılan araştırma neticesinde bilanço usulüne göre defter tutan 1.sınıf tüccar olduğu, uyuşmazlığın tacir olan tarafların ticari işletmelerinden kaynaklandığı, bu suretle 6102 s. TTK 4. ve 5. maddeleri uyarınca uyuşmazlığın çözümünde Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu tespit edilmiş, davanın esasının incelenmesine geçilmiştir.

Davacı şirketin işletme hakkına sahip olduğu köprü ve otoyollardan davalıya ait araçların geçiş ücreti ödemeksizin kullanım yaptığı, davacının geçiş ücreti ve 6001 s. Kanundan kaynaklanan cezaların tahsili amacıyla davalı hakkında icra takibi başlattığı, ... 2. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyasında davalı borçlunun ödeme emrine itiraz ettiği, ödeme emrine itiraz dilekçesinde davacı şirkete herhangi bir borcunun bulunmadığı yönünde savunmada bulunduğu görülmüştür.

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30. maddesinde geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali hali düzenmiş, 1. Fıkrasında "Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin dört katı tutarında idarî para cezası verilir.

(Ek cümleler: 1/7/2022-7417/53 md.) Bu maddenin yedinci fıkrasına tabi olmak üzere, ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beş gün içinde, idari para cezasının tebliğ edilip edilmediğine bakılmaksızın, geçiş ücreti ile birlikte geçiş ücretinin bir katının idari para cezası olarak ödenmesi halinde idari para cezası bir kat verilmiş sayılır ve bu ceza için ayrıca tebligat yapılmaz.

Bu takdirde idari para cezasından 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 17/6. maddesinde yer alan indirim hükmü uygulanmaz."

3. fıkrasında "Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen idarî para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idarî para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu sürede ödenmeyen geçiş ücretleri ve idarî para cezaları 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edilir. Vergi daireleri tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri, tahsilâtın yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Genel Müdürlük hesaplarına aktarılır.",

5. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.(…) (Ek cümleler: 1/7/2022-7417/53 md.) Bununla birlikte, bu maddenin yedinci fıkrasına tabi olmak üzere ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlerden,

ödemekle yükümlü oldukları geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin bir katı ceza tahsil edilir. Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilir.

Bu tutar genel hükümlere göre tahsil edilir."

6. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir."

7. fıkrasında "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz. Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezaları için bu fıkrada belirlenen on beş günlük süre beklenmez. (Ek cümle:23/7/2020-7252/9 md.) Ancak, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde idari para cezası tahsil edilmez." şeklinde düzenlenmiştir.

Geçiş ücreti ödemeksizin ihlalli geçiş yapılması halinde dört katı tutarında ceza uygulaması yapılmasının dayanağı bizatihi 6001 s. Kanundan kaynaklandığına göre, yasal düzenlemenin aksine mevcut cezanın hukuka aykırı olduğundan bahsedilemez. Geçiş ücreti ödemeksizin otoyol veya köprüyü kullanan davalının 15 günlük süre içinde ödeme yapması halinde herhangi bir cezaya maruz kalmayacağı da, yukarıda değinilen Kanunun emredici hükmüdür.

Dolayıyla bu cezanın tahakkuk edilmesine engel olmak ve 15 günlük süre içinde geçiş ücretinin ödenmesi imkanına sahip olan davalının bu hak ve imkanı kullanmayarak kendisine ihbar yapılmadığını ileri sürmesi ve cezayı ödemekten kaçınmaya çalışması dürüstlük kuralına aykırılık teşkil etmektedir. O halde, süresi içinde ödeme yapmayan davalının asıl alacak tutarının dört katı tutarında olan ceza miktarından sorumlu olduğu ve ödemesi gerektiği konusunda duraksama bulunmamaktadır.

Uyuşmazlığın çözümü için bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Karayolu Taşımacılık / SMMM bilirkişinin 10/11/2025 tarihli raporunda vurgulandığı üzere, ihlalli geçiş kayıtlarının provizyon sonuçlarıyla uyumlu olması, ihlalli geçiş gerçekleştiren araçların OGS / HGS hesaplar nazara alındığında dava konusu yol ve köprü ücretlerinin davalıdan tahsil edilemediği, bu suretle davacının icra takip tarihi itibariyle davalıdan toplam 53.135,72 TL alacaklı olduğu anlaşılmıştır.

Öte yandan, icra dosyasında davalı taraf sistemsel bir hata sebebiyle icra takibi yapıldığını ileri sürmekle birlikte davacının HGS / OGS sistemine ilişkin sistemsel bir arızanın varlığına yönelik herhangi bir delil bulunmadığı, bu suretle davalı tarafça sistemsel bir arızanın varlığı ispat edilememiştir.

Uzman bilirkişi tarafından düzenlenen 10/11/2025 tarihli raporun ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olması sebebiyle raporun içeriği de denetlenerek hükme esas alınmıştır.

Esasen, bilirkişi raporuna karşı taraflarca herhangi bir itirazda da bulunulmamıştır.

Bu çerçevede, dosyaya sunulan kamera görüntüleri ve provizyon kayıtları uyarınca davalıya ait araçların köprü ve otoyollardan geçiş ücreti ödemeksizin ihlalli geçiş yaptığının sübuta erdiği, uzman bilirkişi vasıtasıyla yapılan incelemeler sonucunda ihlalli geçiş tarihleri itibariyle araçların hesaplarında yeterli miktarda bakiye bulunmaması sebebiyle davaya konu yol ve köprü ücretlerinin davalıdan tahsil edilemediği, diğer taraftan bir kısım araçlarda sonradan yükleme yapılmış ise de dava konusu geçişlerden önceki ihlalli geçiş bedelleri tahsil edildiğinden yine dava konusu yol ve köprü geçiş ücretlerinin tahsil edilemediği,

davalının köprü ve otoyolu kullanmasına rağmen ödeme yapmadığı, ödemeye ilişkin hesapta yeterli miktarda bakiye bulundurmadığı yahut yüklemediği, ürünlerin kara listeye alındığı, ihlalli geçiş kayıtlarının provizyon sonuçlarıyla uyumlu olduğu, uzman bilirkişi tarafından düzenlenen ve hükme esas alınan 10/11/2025 tarihli rapor doğrultusunda davanın kabulüne ve İİK 67/2. maddesi uyarınca yasal koşullar oluştuğundan davacı lehine icra inkar tazminatına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim