İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/722 K.2025/671

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin ...adresinde, inşaat işleri alanında faaliyet gösteren ... isimli müşterisine "..." satışı gerçekleştirildiğini, işbu satışa istinaden müvekkili tarafından 06.09.2025 tarihli, ...

Numaralı ve KDV Dahil 322.320,00 TL bedelli fatura tanzim edilerek keşideci müşterisine tebliğ edilmiş ve söz konusu fatura her iki tarafın da ticari kayıtlarına alınarak mal teslimi gerçekleştirildiğini, müvekkilinin müşterisi ve aynı zamanda dava konusu çekin keşidecisi olan ... tarafından, söz konusu mal teslimi ve satış karşılığında müvekkiline, ...Bankası A.Ş., ...Şubesinin, ...

Hesap Numaralı, 322.320,00 TL bedelli, 28.10.2025 vade tarihli ve ... numaralı hamiline yazılı çekin 15.09.2025 tarihinde teslimi yapılarak ödemenin bu şekilde gerçekleştirildiğini, her ne kadar dava konusu çekin müvekkiline teslim edildikten ve zilyetlik kendisine geçtikten sonra müvekkilce kendi ofisine götürülmüş ise de müvekkili tarafından yapılan tüm aramalara rağmen bugüne kadar söz konusu çek bulunamadığını belirterek öncelikle dava konusu çekin kötüniyetli üçüncü kişiler tarafından muhatap bankaya ibrazının ve tahsilinin önlenmesi için,

dava konusu çek hakkında ödemeden men yasağını kararı verilerek dava konusu çek bakımından çek iptali kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;

Dava, zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptali istemine ilişkindir.

Yasal düzenlemeye bakıldığında;

6102 sayılı TTK' nın 757.maddesinde "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir." hükmünü içermektedir.

Yargısal uygulamalara bakıldığında;

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi...Esas, ... Karar sayılı ilamında "...6102 sayılı TTK'nun 818 nci maddesi yollamasıyla uyuşmazlığa uygulanması gereken aynı Yasa'nın 757 nci maddesinde zayi nedeniyle çek iptal davasının ödeme yeri veya hamilin yerleşim yeri mahkemesinde görülebileceği hükme bağlanmıştır... "

İstanbul BAM 37. Hukuk Dairesi ... Esas, ... Karar sayılı ilamında "... Aynı Kanunun 757/1. maddesinde iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebileceği, 759/1. maddesinde ise poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebileceği hususu düzenlenmiştir. Somut olayda; çekin ödeme yeri, muhatap bankanın bulunduğu Bahçelievler Kocasinan'dır. Bu durumda uyuşmazlığın çözüm yeri Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesince görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir." şeklinde kararlar verilmiştir.

Bu itibarla, çek iptal davalarının yasal düzenleme gereği ancak ödeme (muhatap bankanın bulunduğu yer) veya hamilin yerleşim yeri mahkemesinden istenebileceği, bahse konu hükmün emredici nitelikte ve mahkemenin yetkisine ilişkin olarak kesin yetki kuralı olduğu konusunda duraksama yoktur.

Bilindiği üzere, yetkinin kesin olduğu hallerde mahkemenin yetkili olmaması (HMK m.114/1-ç) dava şartı niteliğinde olup, davanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi Mahkemenin de bu hususu resen nazara alması zorunludur.

Somut olaya gelince; davacı hamilin yerleşim yerinin UYAP sisteminden temin edilen yerleşim yeri kayıtları, davacı tarafça sunulan vekaletname içeriği ve mernis kayıtlarından açıkça görüleceği üzere Armutlu/ Yalova adresi olduğu; öte yandan davaya konu çekin ödeme yerinin ise muhatap (... A.Ş. ...Şubesi) bankanın bulunduğu yer olan... adresi olduğu açıktır.

O halde, anılan Yasal düzenleme uyarınca ödeme yeri veya hamilin yerleşim yeri itibariyle kesin yetkili mahkemeler, ... veya ... Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemeleridir.

Davacının, davasını kesin yetkili olan ... veya ... Asliye Ticaret Mahkemelerinde açması gerektiği halde, davanın mahkememizde açılması nedeniyle, değinilen yasa hükümleri ve yerleşik içtihatlar uyarınca Mahkememizin/İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda (davanın hasımsız olması, yargıda hedef süre, HMK'nın 30.maddesindeki usul ekonomisi ilkesi göz önünde bulundurularak) eldeki uyuşmazlık bakımından Mahkememizin yetkisiz olması nedeniyle, HMK 114/1-ç madde yollaması ve HMK 115/2. maddesi hükmü uyarınca davanın kesin yetki dava şartı yokluğundan usulden reddine, dosyanın hamilin yerleşim yeri kesin yetkili mahkeme olan ... Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur

Katip ... Hakim ...