İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/863 K.2026/246

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen MENFİ TESPİT davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilleri aleyhine davalı tarafından, ... 33. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile 07.04.2020 düzenleme 18.11.2024 vade tarihli 500.000,00 TL bedelli senet hakkında kambiyo senetlerine özgü takip başlatıldığını, yapılan takibin açıkça usule aykırı olduğu gibi davalı tarafından başlatılan söz konusu icra takibine konu alacağın kesinlikle hiçbir hukuki dayanağı bulunmadığını, müvekkillerinin böyle bir borcu bulunmadığını, takibe konu edilen senedin teminat senedi olduğunu, davacı ...'ın davalı şirketin 07.04.2020 tarihinde kurulan ...

Şubesinin (benzin istasyonu) işletme hakkını devraldığını, aynı tarihte müvekkili ile davalı şirket ortakları ... ve ... arasında işletme hakkının devredilmesine ilişkin protokol yapıldığını, davaya konu senedin de bu sözleşmede yazılan cezai şartın teminatı olarak verildiğini, diğer davacı ...'ın da kefil olduğunu, şubenin açılış tarihinin 07.04.2020 olup sicil gazetesinde 08.04.2020 tarihinde tescil edildiğini, akabinde bu şubenin kapanışının ise tescil ile 15.03.2024 tarihinde yapıldığını, müvekkilinin bu şubeden kendi müşterilerini alarak ayrılmış olup,

işletmeye zarar vermesi şöyle dursun yıllar içerisinde işletmeye haddinden fazla emek verdiğini, kendilerinin bunları talep etmeleri gereken yerde, davalı firmanın tamamen kötü niyetle teminat senedini sanki normal bir senet gibi icraya koyduğunu, her ne kadar senet üzerinde teminat senedidir ibaresi yoksa da.

Senedin düzenleme tarihi ile sözleşmenin yapıldığı tarihin aynı (07.04.2020) olduğunu, yalnızca sicil gazetesinde yayınlanmasının ertesi günü bulduğunu, sözleşmenin bitiş tarihi (3.madde) ile senedin vadesinin aynı tarih (18.11.2024) olduğunu, sözleşmede belirlenen cezai şart bedeli ile senedin bedelinin aynı olduğunu, senedin vadesinin dört yıl gibi uzun bir süre olması ve bu süre içerisinde hiç ciro edilmemesi,

normal bir ticari alacak için yapılmamış olduğuna gösterdiğini, hiçbir lehtarın alacağı için dört yıl vadeyi kabul etmeyeceğini, kaldı ki maktu senet şablonu kullanılmayıp A4 kağıdına yazılmasının sebebinin de bu olduğunu, birden fazla firmaya ve bilakis müvekkili ...'a borçlu olan (... 4. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasından icra takibi yapılmış kesinleşmiştir) davalı firmanın, her ne hikmetse itiraza konu senedi hiç piyasaya sürmediğini, dört yıldır ticari ilişkilerinde kullanmadığını, itiraza konu senedin vadesinin üzerinden çok uzun zaman geçmiş olması ve şubenin bir buçuk yıl önce kapatılmış olmasına rağmen icraya konulmasının bilakis davalının kötüniyetini gösterdiğini, itiraza ve takibe konu senedin aslında sözleşmeye istinaden verildiğini, müvekkili ...'ın davalıdan aldığı karşılıksız çıkan çeki icraya koyduğumuz için işbu teminat senedini icraya koyduklarını, davalının tamamen kötüniyetli olduğunu,

delil başlangıcı bulunursa tanık dinlenebileceğini (Emsal. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E. ...K...T.

17.4.2019), son olarak müvekkillerin her ikisinin de iş bu dava masraflarını karşılayabilecek durumu bulunmayıp, şuan asgari ücretle çalıştıklarını. evleri kira olup birinin eşinin hasta olduğundan çalışamadığını, müvekkillerden Haydar'ın iki kız çocuğu okutmaktayken ...'ın da okuyan bir çocuğu bulunduğunu, dolayısıyla yargılama giderlerini karşılayacak durumları bulunmadığını, bu nedenle ilgili kurumlara müzekkere yazılmasını ve neticeten adli yardım taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep ettiklerini, takibin durdurulması için talep olunacak teminatı yatırma imkânı da bulunmadığını, belirterek,

öncelikle maddi durumu kötü olan müvekkilinin yargılama sonunda verilecek kararın kesinleşmesine kadar adli yardımdan faydalandırılmasına, ileride telafisi imkansız zararların ortaya çıkması ihtimaline binaen dava konusu icra takibi ilgili olarak müvekkilleri hakkında başlatılan takibin teminatsız dava sonuna kadar durdurulmasına, bu talepleri uygun görülmez ise İİK’nın 72/3. maddesi gereğince icra dosyasına yapılacak ödemelerin alacaklıya ödenmemesi yönünde tedbir kararı verilmesine,

müvekkillerinin icra takibine konu olabilecek herhangi bir borçlarının bulunmadığının ve İstanbul 33. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasından icraya konulan senedin aslında bir teminat senedi olduğunun tespitine, haksız ve kötü niyetle açılmış bulunan takibin iptaline, davalı yanın kötü niyetli olmasından dolayı %20’den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı davaya cevap vermemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; dava konusu senedin teminat senedi olduğu iddiasına dayalı olarak, kambiyo senetlerine dayalı icra takibi yapılamayacağından icra takibi ve senet nedeniyle borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkin, İİK.nun 72/3.maddesine göre açılmış Menfi Tespit davasıdır.

Davalı davaya cevap vermediğinden, taraflar arasında uzlaşılan bir nokta bulunmamaktadır.

Çözümlenmesi gereken sorun, davalının icra takibine konu ettiği senedin teminat senedi olup olmadığı, senedin Kambiyo senetlerine mahsus icra takibine konu edilip edilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Tarafların iddia ve savunmaları, dosyaya sundukları deliller, icra dosyası ile tüm dosya kapsamı ile beraber yapılan yargılama sonunda;

2004 sayılı İİK’nın 72.maddesi gereğince; Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir.

Davalının ... 33. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile 01.10.2025 tarihinde, davacılar ..., ... ve dava dışı ... aleyhine, 500.000,00 TL Miktarlı ... Tanzim Tarihli,... Vade Tarihli Senede dayanarak, 500.000,00.-TL asıl alacak, 209.071,91.-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 709.071,91.-TL üzerinden kambiyo senetlerine (çek, poliçe ve emre muharrer senet) özgü haciz yolu ile icra takibi başlattığı, davacıların da 27.11.2025 tarihinde 709.071,91.-TL toplam alacak üzerinden huzurdaki Menfi Tespit davasını açtığı anlaşılmaktadır.

Dava dışı Arsa Sahibi ..., davacılardan ... ile davalı şirket arasında 07.04.2020 tarihinde "Protokol" başlıklı, "Mülkiyeti ...'e İşletme hakkı ...'ne ait olan ...Caddesi ...Mevkii adresindeki akaryakıt ve otogaz istasyonunun işletme hakkının şubeye devir edilmesidir. Ancak işletme hakkının devri bir takım yasal ve ticari zorunluluk ve engellerden dolayı ... tarafından ...

A.Ş. ile yapılmış olan akaryakıt ve otogaz bayilik, ariyet vs gibi tüm sözleşmelerin tamamına harfiyen ve her maddesine uymak koşulu ile ŞUBE SAHİBİNİNE 5 yıllık süre için işletme hakkının devredilmesidir." konulu sözleşme imzalandığı, sözleşmeye diğer davalı ... ile dava dışı ...'ın kefil oldukları, sözleşmenin 5/e.bendinde "ŞUBE, MERKEZ'e işbü protokol karşılığı kiralar, vergi, harç ve ... ile yapılan anlaşmadan kaynaklı olan her. türlü zarar ve ceza-i Şartlar vs için VEKİL ve KEFİLLER'den 500.000 (Beş Yüz Bin Türk Lirası) Bedelli kefalet senedi verecektir." denilmiştir.

Sözleşmenin altında ise "Eki: 18.11.2019 TARİHLİ ...A.Ş. İLE YAPILAN SÖZLEŞMELERİ TAMAMI ARİYET LİSTESİ" kaydı bulunmaktadır

Davaya ve icra takibine konu 07/04/2020 tanzim tarihli, 18/11/2024 Vade tarihli, 500.000,00 TL Miktarlı senedin borçlusunun ..., alacaklısının ..., kefillerinin ise davalı ... ve dava dışı ... olan senet davanın konusunu oluşturmaktadır. Davacı taraf bu senedin teminat senedi olduğunu zira sözleşmedeki (5/e.maddesi) cezai şartın teminatı olarak verildiğini ileri sürerek borçlu olmadıklarının tespitini istemektedir.

Senet ve sözleşme birlikte değerlendirildiğinde; senedin düzenlenme tarihi (07.04.2020) ile sözleşmenin imzalandığı tarih (07.04.2020) aynıdır. Senet bedeli (500.000,00.-TL) ile sözleşmenin 5/e.maddesinde belirtilen ceza-i şart bedeli (500.000,00.-TL) aynıdır ve maddede teminat (kefalet) senedi verileceği belirtilmektedir. Yine senetteki vade tarihi (18.11.2024) sözleşmenin son sayfasının altındaki "Eki: 18.11.2019 TARİHLİ ... A.Ş.

İLE YAPILAN SÖZLEŞMELERİ TAMAMI ARİYET LİSTESİ" kaydında belirtilen tarihe sözleşmenin "Konu" başlıklı 2.maddesinde belirtilen 5 yıllık sürenin ilavesi ile uyum halindedir. Bu nedenle dava ve takip konusu bononun teminat senedi olduğunun kabulü gerekir.

Teminat senetleri Kambiyo Senetlerine (çek, Poliçe Ve Emre Muharrer Senet) Özgü Haciz Yolu ile icra takibine konu edilemeyeceğinden davanın kabulüne, davacıların icra takibi nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitine, icra takibinin iptaline icra hukuk mahkemelerince karar verilebileceğinden bu talebin ve kötü niyet ispatlanamadığından kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

KATİP - ... HAKİM - ... · ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır