İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/391 K.2026/398

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ... Bankası A.Ş. ...

Şubesi'ne ait ... seri numaralı 10/05/2026 keşide tarihli 1.000.000,00 TL miktarlı çeki kaybettiğini, aramalarına rağmen bulamadığını, çekin sahte imza ile keşide edilmesi ve cirolanarak kullanılması halinde müvekkilinin ticari itibarı zarara uğrayacağını ve müvekkil kamu ihalelerine katılamayacağını, bu çeklerin cirolanması / keşide edilmesi halinde inşaat alanında faaliyet gösteremez hale geleceğini, bu durumda TTK hükümleri çek iptali kararı verilene kadar çek bedelinin %15.i teminatı tutarında tedbiren çek ödeme yasağı kararı verilebileceğini, söz konusu ...

Bankası A.Ş. ... Şubesi'ne ait .. seri numaralı 10/05/2026 keşide tarihli 1.000.000,00 TL miktarlı çekin tedbiren %15 teminat tutarı karşılığında ödeme yasağı konulması ve çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;

Ticaret sicil kayıtları ve TTSG ilanları celp edilmiş, incelenmiştir.

Dava, zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptali istemine ilişkindir.

Yasal düzenlemeye bakıldığında;

6102 sayılı TTK' nın m.757.de "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir." hükmünü içermektedir.

Yargısal uygulamalara bakıldığında;

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ... Esas, ... Karar sayılı ilamında "...6102 sayılı TTK'nun 818 nci maddesi yollamasıyla uyuşmazlığa uygulanması gereken aynı Yasa'nın 757 nci maddesinde zayi nedeniyle çek iptal davasının ödeme yeri veya hamilin yerleşim yeri mahkemesinde görülebileceği hükme bağlanmıştır... "

İstanbul BAM 37. Hukuk Dairesi ... Esas,... Karar sayılı ilamında "... Aynı Kanunun 757/1. maddesinde iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebileceği, 759/1. maddesinde ise poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebileceği hususu düzenlenmiştir. Somut olayda; çekin ödeme yeri, muhatap bankanın bulunduğu ...'dır. Uyuşmazlığın çözüm yeri ... 5.Asliye Ticaret Mahkemesince görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir." şeklinde kararlar verilmiştir.

Çek iptal davalarının yasal düzenleme gereği, ancak ödeme (muhatap bankanın bulunduğu yer) veya hamilin yerleşim yeri mahkemesinden istenebileceği, bahse konu hükmün emredici nitelikte ve mahkemenin yetkisine ilişkin olarak kesin yetki kuralı olduğu konusunda duraksama yoktur.

Bilindiği üzere, yetkinin kesin olduğu hallerde mahkemenin yetkili olmaması (HMK m.114/1-ç) dava şartı niteliğinde olup, davanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi Mahkemenin de bu hususu resen nazara alması zorunludur.

Somut olaya gelince davacı hamilin yerleşim yerinin ticaret sicil kayıtları, TTSG ilanları, davacı tarafça sunulan vekaletname içeriğinden görüleceği üzere ... olduğu anlaşılmıştır. Öte yandan, dava konusu çekin bilgileri nazara alındığından ödeme yerinin / muhatap bankanın bulunduğu yer ... şubesi / ... olduğundan ödeme yeri olarak ... Asliye Ticaret Mahkemesi yetkilidir. Somut olayda, değinilen Yasa hükümleri ve yerleşik içtihatlar uyarınca İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda (davanın hasımsız olması, yargıda hedef süre, HMK'nın 30.maddesindeki usul ekonomisi ilkesi göz önünde bulundurularak) eldeki uyuşmazlık bakımından Mahkememizin yetkisiz olması nedeniyle, HMK 114/1-ç madde yollaması ve HMK 115/2. maddesi hükmü uyarınca davanın kesin yetki dava şartı yokluğundan usulden reddine, dosyanın hamilin yerleşim yeri mahkemesi ve kesin yetkili olan Gaziantep Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur

Katip ... Hakim ...