İstanbul 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2018/459 K.2019/213

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Tecavüzün Tespiti İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin Türkiye'de temizlik ve kişisel bakım ürünleriyle birlikte gıda ürünleri ile tanınmış ve tüketicinin beğenisini kazanmış gıda maddelerinin üretimi ve satışı ile iştigal eden ...

Grubu'na dahil şirketlerden olduğunu; tescilli tanınmış ... kelime ve şekil ana markaları altında ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... markaları ile birlikte dondurma ürünlerinin satışa sunulduğunu, davalı tarafın, ... ana markası altında dondurma ürünlerinin üretim ve satış faaliyetlerini yürütmekte olup, uzunca bir süredir müvekkili şirkete ait marka ve özgün tasarım ambalajlarını taklit etmek suretiyle piyasaya ürün çıkardığını, davalı şirketin bu fiilleri sebebiyle gönderilen ihtarnameye rağmen tecavüz fiillerinin arttığını, davalı tarafın, kötü niyetli olarak müvekkili şirketin marka, logo,

tasarım ve ürün gruplarını topyekun taklit ettiğini ve tasarımlarının benzerlerini aynı emtialar üzerinde tescil ettirme çabası içine girdiğini ve müvekkili şirketin piyasadaki ürün ambalajlarını taklit etmek suretiyle tüketici nazarında doğacak iltibastan yarar elde etme amacı güttüğünü ileri sürerek müvekkili şirkete ait ..., ..., ..., ..., ..., ...,... , ... markaları ile benzerlik arz eden, çeşitli renk ve figürlerin birleşiminden oluşan ürün ambalajları ile ayniyet arz eden davalı taraf kullanım şeklinin, müvekkili şirketin marka ve tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti ile bu fiillerin durdurulmasını,

tecavüz sonucu oluşan maddi durumun ve haksız rekabetin ortadan kaldırılmasını, bu doğrultuda davalının tecavüz teşkil eden dava konusu ambalajlarını taşıyan ürünlerin satışa arzının yasaklanmasını, gümrükler dahil bulundukları yerde toplatılmalarını ve ürün ambalajlarının imha edilmesini; davalı tarafa ait kötü niyetli tescil ürünü ve müvekkili şirket marka ve tasarımlarıyla benzer olan ..., ..., ..., .... ve ... tescil no.lu markalar ile ..., ..., ... ve ... tescil no,lu tasarımların hükümsüzlüğüne karar verilmisini talep ve dava ettiği anlaşılmıştır.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça yapılan benzerlik karşılaştırmasında ... ibaresi ve ... işaretlerinin varlığının itiraz sebebi olarak kabul edildiğini, bu itirazların tamamının hukuki mesnetten yoksun olduğunu, davacı tarafın ... adında bir markası olmadığı gibi ... ifadesinin kendine has anlamı aşarak genel tüketici kitlesi arasında ... kısmen üst kısmen de iç kesimde dondurma bulunan bütün ürünlerin müşterek adı haline geldiğini, tam manasıyla anonim bir içerik kazandığını, tüketicinin “..."' ibaresi yerine ''..." ibaresini kullandığını,

bu nedenle davacı tarafın böyle bir müseccel markası olmadığı gibi bunu tescil etme imkanına da sahip olmadığını, TPE'nin internet sitesindeki veri tabanında ... ibaresini havi en az 20' den fazla başvurunun kabul edilerek tescil edildiğini, davanın kötü niyetle açıldığını belirterek haksız davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Dava, 556 sayılı KHK ve 554 sayılı KHK hükümleri uyarınca açılmış marka hakkına ve tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti ve durdurulması talepli davadır.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; "davalının ..., ... ve ... ürünlerinin ambalajları bakımından davacı ambalajlarına benzetme çabasının bulunduğu, dolayısı ile iltibas suretiyle haksız rekabet teşkil ettiği, davalının bu eylemlerinin ... çatı markası altında tescil ettirdiği markaların davacı markalarından haksız yararlanılmak maksadıyla kötü niyetli tescil ettirilmiş olduğu gerekçesiyle Davacı .... tarafından davalı ...

Ltd Şti aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile davalının TPE nezdinde tescilli ... tescil tarihli ... tescil nolu ... + Şekil, ... tescil tarihli ... tescil nolu ... markası, ... tescil tarihli ... tescil nolu ... markası, ... tescil tarihli ... tescil nolu ... markası, ... tescil tarihli ... tescil nolu ..., markalarının hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, Davalının TPE nezdinde tescilli ... tescil tarihli ... nolu dondurma tasarımı ve ... tescil tarihli ... nolu endüstriyel tasarımlarının hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, diğer tasarımlara ilişkin talebin reddine,

Davalının ... ibareli markasını tescilli olduğu şekilde kullanmayarak davacı marka hakkına tecavüz oluşturduğunun tespitine ve tecavüzün durdurulmasına ve önlenmesine söz konusu ürünlerin Türkiye sınırı içinde veya Gümrük Serbest liman bölgeler dahil bulundukları yerlerde el konularak imhasına, Davalının diğer tescilli markalarını ve tasarımlarını tescil edildiği şekilde kullanımı nedeniyle marka hakkına ve tasarım hakkına tecavüze ilişkin taleplerinin reddine, Davalının ..., ...,

ve ... ürün ambalajlarının davacının tescilsiz ürün ambalajları ile iltibas yaratacak şekilde kullanımı nedeniyle davalının haksız rekabetinin tespiti durdurulması ve maddi durumun ortadan kaldırılmasına, Haksız rekabete konu davalının ..., ..., ve ... ürün ambalajlarına el konularak imhasına,..." karar verilmiş, iş bu kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 27.06.2018 tarih ve 2016/11711 esas-2018/4871 karar sayılı ilamı ile;

"...Davacının tescilli markalarının davalı tarafından dolap ve araç giydirme tasarımlarında kullanıldığı ve bu nedenle hükümsüz kılınması gerektiğine ilişkin iddiasına dayalı talepleri bilirkişi raporlannda haklı bulunduğu halde mahkemece bu hususta herhangi bir değerlendirme yapılmadığı, diğer bir deyişle, davacının markaya dayalı olarak davalının tasarımının hükümsüzlüğü talebinin de karar gerekçesinde tartışılmadığının görüldüğü,

o halde, mahkemece bu husus üzerinde durularak tasarım hükümsüzlüğü taleplerinin değerlendirilmesi ve bu konuda da bir karar verilmesi gerekirken bu konuda hiçbir değerlendirme yapılmamasının doğru olmadığı gerekçesi..." ile bozulmuştur.

Bozma sonrası dava dosyası mahkememizin iş bu esasına kaydolunarak yargılamaya devam olunmuş, 23/05/2019 tarihli celsede bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın "USUL EKONOMİSİ İLKESİ" başlıklı Madde 30-"(1) Hâkim, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür." hükmüne amirdir.

Bozma ilamı kapsamında rapor içerikleri değerlendirildiğinde HMK 30 gereği tekrardan inceleme yapılmasının yargılamanın geçirdiği safahat da gözetildiğinde usul ekonomisine uygun düşmeyeceği anlaşılmakla tekrardan bilirkişi incelemesi yapılmaksızın davacı talepleri bozma ilamı gözetilerek sunulan raporlar üzerinden değerlendirilmiştir.

Tüm dosya kapsamı bozma ilamı doğrultusunda değerlendirildiğinde; bozma dışında kalan hususlar değerlendirme konusu yapılmamış olup, bozmaya konu ve önceki kararda hükümsüzlük talebi reddolunan ... tescil tarihli ... nolu ambalaj deseni tasarımı, ... tescil tarihli ... süsleme (araç dış cephesi için) tasarımı bilirkişi tespitleri dikkate alınarak tekrardan değerlendirildiğinde, bahse konu ambalaj desen tasarımı ve süsleme tasarımının davacının tescilli marklarını barındırdığı,

hedef kitle dikkate alındığında davalının davaya konu diğer kullanımlarında olduğu gibi sistematik olarak teknik, sektörel ve ticari yönünden hiçbir zorunluluk bulunmamasına rağmen kötü niyetli olarak davacı markalarına yaklaşma amacı güttüğü, davalı tasarım ve kullanımlarının davacı markasını sulandırma ve zayıflatma olarak kabulünün gerektiği, bu tasarımlar yönünden yenilik unsurları mevcut olduğu kabul olunsa bile ayırt edicilik noktasında nazara alınacak kullanıcı bakımından tasarımların yarattığı genel izlenimin farklı olacağı,

ortalama seviyedeki bir tüketicinin veya dondurma ürünlerinin hitap ettiği özellikle çocuklar bakımından her iki tarafa ait tasarımlar açısından genel görüntü itibarı ile belirgin bir farklılığın görülmeyebileceği dolayısıyla davaya konu bu tasarımlar yönünden ayırt ediciliğin bulunmadığı ve bu yönden hükümsüzlük şartlarının oluştuğu anlaşılmakla bozma ilamı doğrultusunda yapılan değerlendirme sonucunda aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.