İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/223 K.2025/256

Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit, İstirdat (Fikir ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, dava konusu uyuşmazlığın taraflar arasında film yapımından kaynaklanan bir alacak-borç ilişkisinin tespiti olduğu, icra takibinde yapılan açıklama "21.01.2019 tarihli, 750.000 TL tutarlı ...

Film Ortaklık Alacağı" şeklinde olduğundan işbu davanın Fikri Sınai Haklar Mahkemesi'nde açıldığını, İşbu davada davalı tarafından takibe konu edilen alacağın dayanağı "film ortaklık alacağı" olduğundan takibe konu alacağın sözleşme mahiyeti, görev konusunda önem teşkil ettiğini, dizi film yapım sözleşmelerinin bir tür eser sipariş sözleşmesi olduğunu, davalı-alacaklı ... tarafından davacı müvekkili-borçlu aleyhine ....

5. İcra Müdürlüğünün ...Ortaklık Alacağı" ibaresine yer verdiğini, ...'nın film olduğunu, davalının takip açarken hiçbir belgeye dayanmadığını, soyut bir alacak iddiasına yer verdiğini, halbuki müvekkili ile ortaklığı olmadığı gibi takibe konu borcu doğuracak herhangi bir hakka da sahip olmadığını, tamamen kötü niyetli ve haksız bir takip açılmış fakat icra ödeme emri müvekkilin eline ulaşmadığından itiraz hakkını kullanamadığını, yokluğunda mahalle muhtarına yapılan tebliğe itiraz etmiş ise de icra hukuk mahkemesinde tebligatın usulüne uygun olduğuna karar verilip bu karar kesinleştiğinden ...

12. İcra Hukuk Mahkemesi ...

E. ...K.sayılı ilamına ve işbu menfi tespit ve istirdat davasını açma zorunluluğu doğduğunu, davacı müvekkilimdem cebri icrayla 08.04.2019 tarihinde 382.441,55 TL ve 10.04.2019 tarihinde 3.808,03 TL tahsil edildiğini, tahsil edilen bu haksız tutarların tahsilat tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte istirdatını talep ettiklerini, tahsil edilmeyen kısım olarak 370.562,06 TL bakımından ise menfi tespit talebinde bulunduklarını, davalının açmış olduğu ilamsız icra takibinin hiçbir belgeye dayalı olmadığını,

nitekim icra takibinin dayanağı olarak soyut bir film ortaklığı iddiası ve buna dayalı soyut bir alacak meblağı yer aldığını açıklanan nedenlerle fazlaya dair tüm hakları saklı kalmak kaydıyla, müvekkili davacının davalıya 370.562,06 TL borçlu olmadığının tespitini haksız tahsil edilen toplam 386.249,58 TLnin tahsil tarihlerinden itibaren 08.04.2019 tarihinde 382.441,55 TL ve 10.04.2019 tarihinde 3.808,03 TL avans faiziyle birlikte istirdatını ve müvekkili davacıya ödenmesini, davalı aleyhine dava değeri üzerinden %20 'den az olmamak üzere icra tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davalıya yüklenmesini,

icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmemesi hususunda İİKm.72/3 gereğince asgari teminat ile tedbire hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı tarafın 06.09.2022 tarihli dava dilekçesindeki tüm iddialarının haksız ve mesnetsiz olduğunu, açılan davanın kötü niyet eseri olduğunu, davacı borçlu ile dava dışı ... arasında 09.03.2016 tarihinde "Ortaklık Sözleşmesi"

akdedilmiş olduğunu, bu sözleşme uyarınca "..." isimli eserin yapımcılığında karın ve zararın yüzde elli oranında bölüşülmesinin öngörüldüğünü, müvekkili ...'nın ise ... 7. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numaralı ve

... 47. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numaralı vekaletnameleri ile ...'nin vekili olduğunu, davacı borçlunun "..." filmine ilişkin ... ve ...'ya ödemesi gereken 750.000 TL'lik meblağı ödemediğini, zira ... - ... tarafından yapılan "..." film ortaklığına ilişkin "..." filminin tüm çekim sürecinde, yani prodüksiyon ve post prodüksiyon süreçlerinin tamamında tüm ödemeler ve para akışı müvekkil ... tarafından yapılmış olduğunu, bu durumun borçlu davacı tarafından bilindiğini ve kötü niyetli olarak gizlenmekte olduğunu, zira borçlu davacı tüm mali konularda genellikle ... ile değil ... ile muhatap olmuş olduğunu, yeri geldiğinde borç, yeri geldiğinde avans istediğini, ... tarafından ise

filmin hazırlık sürecinde ödenmesi gereken tüm tutarların ödenmiş olduğunu, "..." isimli film Kamu desteği ile yapılan bir film olduğundan, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından destek ödemeleri geldiğinde ... ve ... tarafından yapılan harcamaların paylaşılması ile işin en sonunda kar paylaşımı yapılması gerekmekte iken borçlu davacı tarafından yapılması gereken 750.000 TL'lik ödemenin yapılmamış olduğunu, "..." filmi Kültür ve Turizm Bakanlığından 3 taksit halinde toplam 1.054.444 TL hibe destek aldığını ve ...'ye 750.000-TL + KDV bedelle satıldığını, bu meblağların borçlu davacının hesabına yatmış olduğunu,

filme ilişkin masrafların ... ve ... tarafından yapılmış olduğunu, ancak borçlu davacı tarafından hesabına gelen hibe destek parası ile ... satış geliri gerektiği gibi pay edilmemiş olduğunu, gelen paranın kaçırılmış olduğunu, 29.01.2019 tarihi itibariyle "..." filmine ilişkin müvekkili ... tarafından oyuncu ödemeleri, prodüksiyon masrafları olarak 946.918 TL ödeme yapıldığını, bu ödemelerin 473.459 TL'si borçlu davacı ... tarafından yapılması gerekirken yapılmadığını, tüm bu ödemelerin müvekkili ... tarafından yapılmakla, önemli bir kısmı banka havalesi ile diğer kısmı tediye makbuzu ile sabit ve müdellel durumda olduğunu,

benzer şekilde "..." filminin post prodüksiyon işleri ...'ye ait ...

Şirketi tarafından yapılmış olup, post prodüksiyon hizmetleri 554.000 TL tutmuş olduğunu, bu meblağın yarısı olan 277.000 TL de borçlu davacı tarafından ödenmemiş olduğunu, böylece ... - ... tarafından film için hem dışarıya 946.918-TL'lik bir ödeme yapılmış olduğunu, hem de 554.000-TL'lik post prodüksiyon hizmetinin sunulmuş olduğunu, müvekkili ..., davacının iddia ettiği gibi "..." filminin ön muhasebesini tutan bir kişi değil, borçlu davacı ...'in ORTAKLIK SÖZLEŞMESİ imzaladığı ... adına ve birlikte hareket eden, filmin tüm süreçlerinde ortaklığı yürüten ve finanse eden kişi olduğunu, fakat borçlu davacı,

kötü niyet eseri olarak ve dürüstlük kuralına aykırı hareketle, borcunu ödemekten kaçtığı gibi haksız ve mesnetsiz bir dava ile gerçeğe aykırı beyanda bulunmakta olduğunu, zira filme ilişkin ortaklığı olmadığını iddia eden davacının bu iddiası yazılı sözleşme karşısında gerçek olmadığı, borçlu davacı kötü niyetli ve hileli davranışları ile müvekkilin iyi niyetini suistimal ettiğini, oyaladığını ve yapması gereken ödemeyi yapmadığını, şimdi de cebri icra ile tahsil edilen meblağın haksız tahsil edildiğini iddia edebilmekte olduğunu, diğer hususlarla beraber açıklamış ve öncelikle hak düşürücü süre nedeniyle reddine, tahkikata

geçilmesi halinde davanın esastan reddine, İİK kapsamında %20 den aşağı olmamak üzere davacı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve ücreti vekaletin davacıya tahmiline karar verilmesini vekaleten arz ve talep etmiştir.

Mahkememizce tarafların bildirmiş olduğu tüm deliller toplanmış olup, bilirkişi incelemesi yaptırılarak kök ve ek bilirkişi raporları dosya içerisine ibraz etmiştir.

Mahkememizin 14/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda; "...Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü’nün dosya kapsamında görülen ... tarihli yazılarında “Sinema Filmlerinin desteklenmesi hakkında Yönetmelik “ hükümleri çerçevesinde, ...-...‘un “...“ adlı film projesi için 1.100.000,00 TL yapım desteği verildiği, yapılan ödemelerin ve tespit edildiği, ... kurumun’dan ... hesabına 17.07.2018 tarihinde Film satış bedeli olarak

750.000,00 TL + KDV tahsil edildiği, incelenen dava dosyası kapsamında tespit edildiği, davalı ...’nın film için yaptığı masraflar toplamı: 946.918,000 TL, dava dışı ...’nin Post Prodüksiyon masrafları: 554.000,00 TL, film için yapılan giderler toplamı: 1.500,918,00 TL, davalı ... ve Ortaklık Sözleşmesi tarafı Dava dışı ...’nin “..." filminin yapımı için toplam 1.500.918,00 TL (Belgeli+Belgesiz ) tutarında harcamada bulunduklarını, 07.02.2019 tarihinde ...

5. İcra Dairesi Müdürlüğü’nün...

E. sayılı dosyası üzerinden 750.000,00 TL ilamsız takip başlattıkları tespit edildiği, davacı ...’in “... “ adlı film için yapmış olduğu harcamaların toplamının 2.330.583,80 TL olduğu; ... mühür nolu Yeminli Mali Müşavir ...tarafından ticari defterleri incelendikten sonra oluşturulmuş ... raporunda görüldüğü, incelenen YMM raporuna göre harcamalara ilişkin düzenlenmiş faturaların 07.09.2018 tarihinde başladığı, 29.07.2021 tarihi itibariyle son fatura kaydının yapıldığı görüldüğü, raporun 13.03.2019 tarihinden itibaren kayıt görmüş oldukları belirtilen ... toplam tutarının, davacı ... tarafından ibraz edilen 4 adet ...

Bankası dekontlarında görüldüğü üzere belirtilen tarih ve tutarlarda olmak üzere ...

Ltd.Şti.’ne ödenmiş olduğunun belirtildiğinin görüldüğü, davacı ...’in film için yaptığı harcamalara ilişkin satıcılardan aldığı faturaların tarihlerinin “...” adlı flim’in çekiminin tamamlandığı 2018/Eylül ayından sonra olmak üzere, son fatura tarihinin 29.07.2021 tarihini taşıdığı, gider kalemleri içinde ...Şti.’den alınmış fatura tarihlerinin, film çekiminin bittiği 2018/Eylül ayından sonra olmak üzere 13.03.2022 tarihinde başlayarak, son fatura tarihinin 29.07.2021 tarihini taşıdığı,

söz konusu 2019-2021 tarihli 1.572.940,00 TL tutarlı 5 adet faturanın ödemelerinin ise 2022/ Mart -Nisan aylarında yapıldığının belirtildiğinin dekontlarda görüldüğü, tarafların yaptıkları işin gereği olarak adi ortaklık sözleşmesi gereğince ortak ticari defterlerde tutulmadığı, her iki tarafın ticari defterler ve bunlara ilişkin kayıtların incelenmesi sonucunda fatura ve fatura yerine geçen belgelere dayanılarak film için yapılan toplam harcama ...-... tarafından yapıldığı iddia edilen belgeler incelendiği,

bu inceleme sonucunda, ...-...’nın yetkilisi olduğu 35 mm stüdyo hizmetleri ticaret limited şirketinin defterlerinde söz konusu ibraz edilen belgelerin ticari defter kayıtlarında bulunmadığı, davacı ...’in sunduğu harcama belgeleri ise “...” filminin çekildiği 2018 yılı Eylül ayı ile harcama belgesi olarak sunulan kayıtların ticari örf ve adetle uyumlu olmadığından dikkate alınmadığı, ...-...’nın ibraz ettiği harcama belgeleri üzerinde yapılan incelemede belgeli 508.885,00 TL harcama yapıldığı HMK m. 200 ve ticari defterlerin düzenlendiği hükümlere göre tespit edildiği,

adi ortaklığın toplam geliri Kültür Bakanlığından alınan teşvik olarak kesinti yapıldıktan sonra 1.054.000,00 TL + ...’ye eserin mali haklarının satış bedeli 750.000,00 TL=1.804.000,00 TL olduğu, davacı ...’in hesabına gelen 1.804.000,00 TL olarak tespit edildiği, 1.804.000,00 TL tutardan ...-... tarafından yapılan belgeli harcamaların toplamı 508.885,00 TL olarak tespit edildiği, 1.804.000,00 TL - 508.885,00 = 1.295.115,00 net gelir olarak tespit edildiği, 1.295.115,00 : 2= 647.557,50 TL olarak her bir ortağın alacağı olduğu,

bu kapsamda ...-... tarafın yapılan belgeli harcamaların toplamı 508.885,00 TL+ ile % 50 kar payı 647.557,50 TL=1.156.442,50 TL olduğu, davalı ... Edebali-... 1.156.442,50 TL, davacı ... + 647.557,50 TL, 1.804.000,00 TL..." yönünde görüş ve kanaatlerini belirtmişlerdir.

Mahkememizin 20/01/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda; "...14.02.2024 tarihli kök rapor kanaatinde herhangi bir değişiklik bulunmadığı..." yönünde görüş ve kanaatlerini belirtmişlerdir.

Dava; davacının davalıya 370.562,06 TL tutarında borçlu olup olmadığının tespiti ile davacıdan haksız tahsil edildiği iddia olunan 386.249,58 TL'nin davalıdan istirdati istemlerine ilişkindir.

Davacı, davalı-alacaklı ... tarafından kendisi aleyhine ... 5. İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı dosyasından 07.02.2019 tarihinde başlatılan ilamsız icra takibi çerçevesinde davalıya borçlu olmadığının tespitini ve davalıya ödediği bedelin iadesini talep etmiştir.

Davalı-alacaklı, icra takibine dayanak olarak (borcun sebebi/konusu) "21.01.2019 tarihli, 750.000 TL tutarlı ... " ibaresine yer verdiği, "...",ibaresinin ise film adı olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı ile dava dışı ... arasında davaya konu film de dahil olmak üzere toplam altı filmin ortak yapımcılığı için 09.03.2016 tarihinde "Ortaklık Sözleşmesi" imzalandığı, anılan sözleşmede tarafların “ ... “ isimli eserin yapımcılığında karın ve zararın yüzde elli oranında bölüşülmesi konusunda mutabık kalmış oldukları anlaşılmaktadır.

Dosyada dava dışı ... tarafından davalı ...’ya verilmiş olan ... 47. Noterliği’nin ... tarih ve ... No’lu düzenleme şeklinde vekaletname ve ... 7. Noterliği’nin ... tarih ve ... Y. No’lu düzenleme şeklinde vekaletnamenin mevcut olduğu, işbu vekaletnamelerle dava dışı ...’nin davalı ...’ya en geniş yetkilerle Genel Vekaletname vermiş olduğu, bu yetkilerin arasında Ticari İşler, Banka İşlemleri, 35 MM ve Teleyapım isimli şirketler adına her türlü iş ve işlemi yapmaya yetkili olduğunun, ayrıca dava ve takip yetkisinin de yer aldığı görülmektedir. Bu bağlamda dosyada mevcut olan vekaletnamelerden, davalı ...’nın, davacının “Ortaklık Sözleşmesi” imzaladığı dava dışı ...’yi temsilen hareket eden, filmin tüm süreçlerinde ortaklığı yürüten ve finanse eden kişi olduğu anlaşılmaktadır.

İçerisinde sektör bilirkişisinin de bulunduğu bilirkişi heyetince de tespit edildiği üzere, sektörel teamüller ve dosya kapsamındaki belgelerden davalı ...’nın yapım yönetmeni/yapım sorumlusu olarak dava dışı ... tarafından yetkilendirilmiş olduğu kanaatine varılmıştır.

Dava konusu filmin ön hazırlık (pre prodüksiyon) aşamaları 2018 yılının Ağustos ayında başlamış, 03.09.2018 tarihinde filmin prodüksiyonuna başlanmış ve 3 hafta içinde yani yaklaşık 24-25 Eylül 2018 tarihinde film çekimlerinin tamamlanmış olduğu dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Davacı ...’e "..." filmi için Kültür ve Turizm Bakanlığından 3 taksit halinde toplam 1.054.444-TL geri ödemeli destek geldiği ve davacının ... ile imzalamış olduğu sözleşme karşılığı filmin ...’ye 750.000-TL + KDV bedelle satıldığı dosyada yer alan belgelerden anlaşılmaktadır.

Kar-zarar ortaklıklarında tarafların film projesine yönelik yapmış oldukları harcamaları/giderleri açık bir şekilde belgelerle ispatlamalı, her iki taraf açısından yapılmış olan bu giderler toplanmalı, sonrasında tüm gelirler toplandıktan sonra kar/zarar ortaya çıkarılmalıdır. Bu kar/zarar miktarı da %50’ye bölünmelidir.

Davalı ... tarafından sunulmuş gider listeleri ve ... Bankası tarafından sunulmuş olan davalı tarafa ait ekstreler karşılaştırıldığında, davalı ...’nın dilekçelerindeki beyanları ile ekstredeki ödeme yapılan isimlerin, ödeme tarihlerinin ve ödemelere yönelik açıklamaların birbiri ile uyuştuğu gözlemlenmiştir.

Davacı ...’in sunmuş olduğu ve dökümü bilirkişi raporunda yer alan faturaların çoğunluğunun filmin çekildiği dönem (pre prodüksiyon ve prodüksiyon) ile örtüşmediği,bu faturaların açıklamalarının hiçbirinde davaya konu filmin adının geçmediği, dolayısıyla bu faturaların davaya konu film için düzenlenip düzenlenmediğinin anlaşılamadığı tespit olunmuştur.

Ayrıca sektörde piyasa şartlarından dolayı gecikmeli ödemelerin yapıldığı, ancak proje bitiminden aylar sonra fatura kesilmesinin pek karşılaşılan bir durum olmadığı da yine tespit olunmuş, davacı ...’in söz konusu Film için yapıldığı belirtilen YMM raporu bilirkişilerce incelenmiş,“... “ adlı filminin 3 haftada çekildiği 2018/ Eylül ayından sonra 2-3 yıl içinde düzenlenmiş harcama faturaları ve ödeme dekontlarının kayıt görmüş olmalarının sektörel ve ticari örf adet kurallarıyla uyumlu olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerle, yukarıda özetlenen bilirkişi raporları ve taraf beyanları hep birlikte değerlendirildiğinde, davacı ile dava dışı ... arasında davaya konu film de dahil olmak üzere toplam altı filmin ortak yapımcılığı için 09.03.2016 tarihinde "Ortaklık Sözleşmesi" imzalandığı,davalı ...’nın yapım yönetmeni/yapım sorumlusu olarak dava dışı ... tarafından yetkilendirilmiş olduğu, davacı ...’in Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan 1.054.000,00 TL., ...

Kurumu’ndan 750.000,00 TL: + KDV. tahsilat yaptığı, ortaklık sözleşmesine göre bu tutarların yarı yarıya paylaşılması gerekirken, söz konusu bu iki kalem tahsilattan davalı tarafa ödeme yapıldığına dair dosya kapsamında bir dekont veya makbuzun bulunmadığı, davalı tarafın ibraz ettiği harcama belgeleri üzerinde yapılan incelemede belgeli 508.885,00 TL. harcama yapıldığının anlaşıldığı, böylelikle adi ortaklığın toplam gelirinin Kültür Bakanlığından alınan 1.054.000,00 TL ile ...’ye eserin mali haklarının satış bedeli olan 750.000,00'nin toplamı olan 1.804.000,00 TL olduğu,

davacı ...’in hesabına gelen bu 1.804.000,00 TL. tutardan ...-... tarafından yapılan belgeli harcamaların toplamı 508.885,00 TL düşüldüğünde net gelirin 1.295.115,00 olarak tespit edildiği ve 1.295.115,00 : 2= 647.557,50 TL olarak her bir ortağın alacağı olduğu, bu kapsamda davalı tarafın yapılan belgeli harcamaların toplamının 508.885,00 TL+ ile % 50 kar payı 647.557,50 TL=1.156.442,50 TL olduğu,

davacı ... tarafından davalı ...’ya ödenen 208.459,00 TL dahi alacaktan düşüldüğünde ise , davalı ...’nın alacağının 947.983,50 TL. olacağı, davalı tarafından icra takibinin 750.000,00 TL başlatıldığı ve davacı tarafından icra dairesine 386.249,58 TL. ödendiği, gelinen aşamada davalının davacıdan alacaklı olduğu ve yukarıda açıklanan hususlar çerçevesinde davacının istirdat ve menfi tespit davasında haklı olmadığı anlaşılmakla davanın tümden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır