İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/84 K.2025/262

Mahkememizin 28/09/2017 Tarih, 2015/170 Esas ve 2017/219 Karar sayılı kararı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesinin 23/06/2022 tarih, ...Esas ve ... Karar sayılı kararı ile kaldırılarak, dosya mahkememizin işbu esasına kaydedilmiş olup, Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Fikir ve Sanat Eseri İle İlgili Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, sinema oyuncusu Halit ...'nin vasisi olan müvekkilinin, ...’nitı son derece başarılı bir oyuncu olduğunu, dava konusu 5 adet filmde rol aldığını,... tarihinde yürürlüğe giren ... sayılı kanun ile değişik FSEK md.80 düzenlemesi sonucunda rol aldığı tüm sinema eserleri üzerinde “icracı sanatçı” olarak "bağlantılı hak" kazandığını, düzenlemenin geçmişe etkili olduğunu, bu sebeple artık 1995 öncesinde üretilmiş sinema eserlerinin mali haklarının kullanılabilmesi için FSEK m.80/1-A hükmü uyarınca icracı sanatçıdan yeniden ve kullanmadan önce izin alınması gerektiğini,

buna karşılık davalı şirketin eser sahibi ve hak sahîbi bulunduğu dava konusu 5 adet filmi izin almaksızın televizyon kanallarına pazarladığını, büyük paralar kazandığını, buna karşılık oyuncuya bîr ödeme yapmadığını, FSEK m. 68 uyarınca rayiç bedelin üç katı tazminat istenebileceğini, ... 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... E. Dosyası ile verilen kararın Yargıtayca onandığını, emsal olduğunu, ayrıca ... 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... E. ...

K. 02/04/2015 tarihli kararının bu davaya emsal teşkil ettiğini, şimdilik 10.000,00 TL maddi tazminat ile 25.000,00 TL manevi tazminatın tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, kanundaki düzenlemenin davacıyı kapsamadığını, yardımcı oyuncu olduğundan söz konusu kararların emsal olamayacağını ayrıca 2 filmle ilgili hak sahibi olduklarını, diğer filmlerle ilgilerinin bulunmadığını, her iki filmin de 1985 yılı yapımı olduğunu, kanundaki değişikliğin 1995 sonrası filmlere ait olduğunu geçmişe etkili olarak uygulanamayacağını, aksi halde Anayasaya aykırılık oluşturacağını, ayrıca 3 katı bedel ile tazminat istenemeyeceğini, ...

2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... Esas ... karar sayılı dosyasında hak sahibi olduğu tespit edilmiş kimselerden hakkın devralındığını, filmlerin eski olması nedeniyle İngiltere'de çok masraflar yaparak onararak kullanıma hazır hale getirildiğini oyuncuların bunlara katkısının olmadığını manevi tazminatının istenemeyeceğini zaman aşımının bulunduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Dava, 5846 sayılı FSEK hükümleri uyarınca açılmış tazminat talepli davadır. Mahkememizin 28/09/2017 Tarih, ...Esas ve ... karar sayılı kararı ile davanın reddine dair verilen karar İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesinin 23/06/2022 tarih,...Esas ve ... Karar sayılı kararı ile kaldırılmış, kaldırma ilamında işaret edilen doğrultuda yargılamaya devam olunmuştur. İstinaf kaldırma ilamı sonrası alınan 29/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda;

"...kaldırma kararı ile Mahkemenin görevlendirme ara kararı dikkate alındığında heyete sadece hesaplama yapılması görevi verilmekle bu görevle sınırlı olarak değerlendirme yapıldığı, davaya konu filmlerde rol alan ...’nin icracı sanatçılıktan kaynaklı televizyon gösterimleri için talep edebileceği telif bedeli tespit edilirken, icracı sanatçının filmde baş rol oyuncusu olup olmadığı, filmlerin eski film olması,

izlenirlik durumu, filmin yayınlanma mecrası gibi kriterler sektörel durum da dikkate alınarak tespit olunabileceği, mali bilirkişi tarafından dosyada yer alan başka bir davaya ilişkin emsal dikkate alınarak 2 film için 103.400 TL hesaplandığı, mali bilirkişi tarafından Farazi bir hesaplama yapılmış ise de davaya konu filmlerin telif bedelinin tespiti için heyete sinema sektöründen bir bilirkişinin dahil edilmesi halinde emsal telif bedelinin hesaplanacağı..." yönünde görüş ve kanaate ulaştıklarını belirtmişlerdir.

İstinaf kaldırma ilamı sonrası alınan 27/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda;

"...kaldırma kararı ile Mahkemenin görevlendirme ara kararı dikkate alındığında Heyete sadece hesaplama yapılması görevi verilmekle bu görevle sınırlı olarak değerlendirme yapıldığı, davaya konu filmlerde rol alan ...’nin icracı sanatçılıktan kaynaklı televizyon gösterimleri için talep edebileceği telif bedeli tespit edilirken, icracı sanatçının filmde baş rol oyuncusu olup olmadığı, filmlerin eski film olması, izlenirlik durumu, filmin yayınlanma mecrası gibi kriterler sektörel durum da dikkate alınarak tespit olunabileceği, emsal bedel olarak 4. FSHHM ...Esas 02.04.2015 tarihli gerekçeli kararını dikkate alınarak 2 film için 103.400 TL hesaplandığı..." yönünde görüş ve kanaate ulaştıklarını belirtmişlerdir.

Davacı miras bırakanın mirasçıları usulüne uygun olarak davaya dahil edilmiştir.

Davacı mirasçılar vekilleri ıslah dilekçesi ile, dava dilekçesinde yer alan 10.000,00 TL maddi tazminat taleplerini 300.200,00 TL arttırarak 310.000,00 TL olarak neticelendirmiştir.

Tüm dosya kapsamı, İstinaf kaldırma ilamı ve kaldırma ilamı sonrası alınan yukarıda özetlenen bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde, davacı muris ... bir icracı sanatçı olup, kendisinin 4110 sayılı Kanunla değiştirilen 5846 sayılı yasanın 80. maddesine göre bağlantılı hak sahibi olduğu, bu hakkın ilk defa 4110 sayılı yasa ile yapılan değişiklikle tanındığı, yine FSEK'in ek 2.maddesi ve geçici 1.maddeleri ile bu hakkın, yürürlük tarihinden önceki icraları da kapsayacak şekilde geri yürütüldüğü, FSEK'in 27/son maddesi ile koruma süresinin 70 yıla çıkarıldığı,

yine FSEK'in 80. maddesi uyarınca icracı sanatçılara tanınan komşu hakların, izinsiz kullanımının yasaklandığı, somut olayda FSEK'in 52.maddesi kapsamında kullanıma ilişkin yazılı bir izin veya mali hak devrinin bulunmadığı, eserin yapıldığı tarihte var olmayan bir hakkın devrinin de hukuken mümkün olmadığı, farazi olarak kabul edilen devir sözleşmesinin yasa değişikliği ile tanınan bağlantılı hakkı içerdiğinin kabul edilemeyeceği, 5846 sayılı kanunun amacının sanatçıyı korumak olduğu,

davacının icracı sanatçı olarak bağlantılı hak sahibi olduğunun kabulüyle yukarıda özetlenen bilirkişi raporuyla belirlendiği üzere dava konusu iki film için rayiç bedelin 103.400,00 TL olarak tespit olunduğu, tespit olunan bedelin FSEK m. 68/1 doğrultusunda 3 kat karşılığı olan 310.200,00 TL tazminatın dosya kapsamına, sektörel teamüllere ve yüksek yargı içtihatlarına uygun olduğu, ihlalin niteliği, ağırlığı ve tarafların birbirlerine konumları dikkate alınarak 25.000,00 TL tazminat talebinin de yerinde olduğu kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır