İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/264 K.2023/310

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili tarafından sunulan 25/04/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle.

Taraflar arasında 21.04.2020 tarihinde satıcı iş ortaklığı ve ilan sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme uyarınca davalıya ait ürünler ... adlı internet sitesi üzerinden tüketicilere satışa sunulduğunu, her bir satış işlemiyle ilgili olarak da davacının kararlaştırılan oranlardaki komisyonlar başta olmak üzere cezai şart, hediye çeki, kargo ve iade bedellerinden kaynaklı sair hak ediş bakiyeleri doğduğunu, davacıya ait platform üzerinden yapılan işlemler neticesinde her bir taraf nezdinde doğan hak edişler faturalandırılarak cari hesaba kaydedildiğini,

davalı tarafın cari hesabı 9.492,52 TL borç bakiyesi vermesinde rağmen ilgili tutar kararlaştırılan vade tarihinde ödenmediğini, yapılan sözlü görüşmeler ile davalının sözleşmede yazılı adresine tebliğ edilen ödeme mektubundan da olumlu bir netice elde edilemediğini, davalı aleyhine ... 8. İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı dosyasıyla ilamsız icra takibi başlatıldığını, açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

CEVAP

Davalı tarafa çıkarılan tebligatın davalıya usul ve yasaya uygun şekilde tebliğ edilmesine rağmen davalı taraf davaya cevap vermeyerek ve duruşmalara katılmayarak HMK 128. maddesi gereğince davacının iddialarının tamamını inkar etmiş sayılmıştır.

DELİLLER

... 8. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası, 15/12/2022 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

... 8. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasının celp ve incelenmesinde; Alacaklı (davacı) ...A.Ş. vekili vasıtası ile 27.01.2021 tarihinde borçlu (davalı) ... Ltd. Şti. aleyhine ... 8. İcra Müdürlüğü’nün ... E. Sayılı dosyası ile; 9.492,52 TL tutarındaki alacağın takip tarihinden itibaren fiili ödeme tarihine kadar asıl alacağa işleyecek avans faiz ile tahsili amacıyla takibe geçtiği, davalı borçlunun takibe, yetkiye, borca ve tüm ferilerine itiraz ettiği, icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 15/12/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ''....a)Dava konusunun, taraflar arasında bulunan ticari ilişki kapsamında davacı yan tarafından davalı adına düzenlenen faturalardan kaynaklı oluşan 9.492,52 TL cari hesap bakiye alacağının davalı yandan tahsili amacıyla yürüttüğü takibe yapılan itirazın iptali talebinden ibaret olduğu,

b)Davacının 2020 yılı ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu,

c)Davacının incelenen ticari defterlerine göre; Davacının incelenen kendi ticari defterlerinde, davalı adına düzenlenen faturaların kayıtlı olduğu, davacı yanın takip tarihi (27.01.2021) itibariyle davalı yandan 9.492,52 TL cari hesap bakiye alacaklı olduğu,

d)Davalı yan 10.10.2022 günü saat 14:30’da mahkemeniz duruşma salonunda yapılan incelemeye katılmadığı, ticari defter ve belge ibraz etmediği,

e)Davacı ... A.Ş tarafından davalı adına tanzim edilen faturaların E-Fatura şeklinde usulüne uygun olarak düzenlediği, faturaların davacı yanın ticari defter ve kayıtlarında mevcut olduğu, faturaların taraflar arasında bulunan ticari ilişki kapsamında cezai şart, hediye çeki, kargo ve iade bedellerinden kaynaklı sair hak ediş bakiyeleri şeklinde düzenlendiği, davalı yanın takibe konu faturalara takip öncesi itirazının olmadığı da anlaşıldığından düzenlenen faturaların davalı yan bilgisi dahilinde olduğu kanaati hasıl olduğu,

f)Neticeten; Davacının incelenen kendi ticari defterlerinde, davacı yanın takip tarihi (27.01.2021) itibariyle davalı yandan 9.492,52 TL cari hesap bakiye alacaklı olduğu,....'' şeklinde görüş ve kanaatini bildirmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, sözleşmeden kaynaklı cari hesaba dayalı alacağın tahsiline yönelik icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre fatura emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır (229. md.). Fatura malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami "yedi gün" içinde düzenlenir. Bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturalar hiç düzenlenmemiş sayılır (231/5. md.). 6102 sayılı TTK'da da fatura konusunda hükümler vardır.

Ticari işletmesi bağlamında bir mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olan tacirden, diğer taraf, kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir.” (6102 Sayılı TTK 21/1) Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır (6102 Sayılı TTK 21/2).

Faturanın delil olması ile ticari defterlerin delil olması birbirinden farklıdır. 6102 sayılı TTK'nın 21/2. maddeye göre faturaya itiraz edilmemiş ise içeriği kesinleşir ise de akdî ilişkinin yazılı delillerle ispatı gerekir. Fatura ticari defterlere kayıt edilmiş ise artık faturanın delil olmasıyla ilgili bu maddeye değil ticari defterlerin delil olmasıyla ilgili TTK'nın 222. maddeye bakmak gerekir.

Bu nedenle ticari defterlere kaydedilmiş fatura akdi ilişkinin varlığını da kanıtlar. Faturayı teslim aldıktan sonra süresi içinde itiraz ve iade etmeyerek ticari defterlerine kaydeden kimse, bu faturanın mal veya hizmet aldığı için geçerli bir sözleşme ilişkisine göre düzenlendiğini kabul etmiş sayılır ve fatura nedeniyle mal veya hizmet almadığını, bu faturadan dolayı borçlu olmadığını yazılı veya kesin delillerle ispatlaması gerekir.

Faturanın onu teslim alan kişiyi borç altına sokabilmesi için taraflar arasında borç doğurucu bir ilişkinin varlığı ve faturanın da bu ilişki nedeniyle düzenlenmiş olması gerekir. Borç münasebeti olmaksızın düzenlenen ve muhatap tarafından her nasılsa teslim alınan faturaya sekiz günde itiraz edilmemiş olması onu borç altına sokmaz. Ancak TTK 21/2 maddesi uyarınca , faturalara 8 gün içerisinde itiraz edilmediği takdirde faturadaki gösterilen bu bedeli kabul edilmiş sayılır.

Fatura tek başına alacağın kanıtı değildir. Faturanın dayanağı olan temel ilişkinin ispatı gerekir. Tek yanlı düzenlenen faturanın, düzenleyen tarafın kendi ticari defterlerine kayıt edilmiş olması alacağın varlığını ispatlamaz.

Faturalarda belirtilen malların davalı alıcıya teslim edildiği iddiasını davacı ispatla yükümlüdür. Fatura içeriğindeki malların davalıya teslimi dayanak belgelerle kanıtlanmadığı sürece ticari defterler tek başına malın teslim edildiğini ispata yeterli değildir.

Davacı tarafın sunmuş oldukları tüm deliller dosya içerisine alınmış, mahkememizce davaya konu icra takip dosyası celp edilerek incelenmiş ve davacıya ait ticari defter ve kayıtları, faturalar, sözleşme üzerinde mahkemece mali müşavir tarafından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.

Yapılan bilirkişi incelemesi ile; davacının ticari defterlerinin usule uygun tutulduğu ve incelenen ticari defterlerine göre; davacının incelenen kendi ticari defterlerinde, davalı adına düzenlenen faturaların kayıtlı olduğu, davacı yanın takip tarihi (27.01.2021) itibariyle davalı yandan 9.492,52 TL cari hesap bakiye alacaklı olduğu, davalının 10.10.2022 günü saat 14:30’da mahkeme duruşma salonunda yapılan incelemeye katılmadığı, ticari defter ve belge ibraz etmediği, davacı ...A.Ş tarafından davalı adına tanzim edilen faturaların E-Fatura şeklinde usulüne uygun olarak düzenlediği,

faturaların davacı yanın ticari defter ve kayıtlarında mevcut olduğu, faturaların taraflar arasında bulunan ticari ilişki kapsamında cezai şart, hediye çeki, kargo ve iade bedellerinden kaynaklı sair hak ediş bakiyeleri şeklinde düzenlendiği, davalı yanın takibe konu faturalara takip öncesi itirazının olmadığı da anlaşıldığından düzenlenen faturaların davalı yan bilgisi dahilinde olduğu kanaati hasıl olduğu, neticeten.

Davacının incelenen kendi ticari defterlerinde, davacı yanın takip tarihi (27.01.2021) itibariyle davalı yandan 9.492,52 TL cari hesap bakiye alacaklı olduğu tespit edilmiştir.

Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; taraflar arasında satıcı iş ortaklığı ve ilan sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin konusunun, satışla ilgili kullanılan platformda davacı şirket tarafından sunulan hizmetlerden, davalı satıcının yararlanmasına ilişkin şart ve koşulların belirlenmesi olduğu, taraflar arasında sözleşmeden kaynaklı olarak cari hesap ilişkisinin bulunduğu, davacının sözleşmeden kaynaklı cari hesap alacağının tahsili istemiyle icra dosyasında takip yaptığı, davalının yasal süresi içerisinde yaptığı itiraz üzerine takibin durmasına karar verildiği,

taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında, usulüne uygun tutulan davacı şirket defterlerine göre takip tarihi (27.01.2021) itibariyle davalı yandan 9.492,52 TL olduğu, davalı taraf ticari defterlerini dosyaya sunmadığı gibi davacı şirkete borçlarının bulunmadığı yönünde icra takibinde itirazda bulunmuş ise de taraflar arasında sözleşmeye dayalı ticari ilişki ve cari hesap ilişkisinin bulunduğu sabit olup, davalı tarafça borcu bulunmadığı hususunda ispata yarar delil ibraz edememiştir.

Bu haliyle davacı taraf takip konusu cari hesap alacağından dolayı davalı şirketten alacaklı olduğunu ispat ettiği anlaşılmakla bu hususta hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporunun hükme esas alınarak davacının talebi ile bağlı kalarak davanın kabulü ile davacı tarafın başlattığı ... 8. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden devamına karar verilmiştir.

İcra İnkar Tazminatı yönünden; dava konusu alacağın önceden belirlenebilirlik, bilinebilirlik, hesap edilebilirlik vasfı ve dolayısıyla likit alacak niteliği taşıdığı, bu haliyle İİK'nın 67. maddesindeki koşullar gerçekleştiği görülmekle, davacının icra inkar tazminatı kabulü ile, asıl alacağın % 20 si (1898,50TL) oranında icra inkar tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tahsis edilmiştir.