İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/597 K.2024/309

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili tarafından sunulan 09/10/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle.

Davacı şirket tarafından davalı şirkete Radyo Yayın Takip ve Uyarı sistemini kullandırma hizmeti verildiğini, taraflar davacı şirketin anılan hizmeti vermesi, buna mukabil faturalandırılan hizmet bedellerinin davalı şirket tarafından davacı şirkete ödenmesi konusunda mutabakata vardıklarını, davacı şirket vermiş olduğu hizmetin bedelini aylık olarak faturalandırıldığını, davalı şirket aldığı hizmet karşılığında kesilen faturalara istinaden davacı şirkete bir kısım ödemeler yapmışsa da icra takibine dayanak teşkil eden faturaları davacı şirkete ödemediğini, davalı şirket aleyhine ....

İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalı şirket takibe itiraz ettiğini, açıklanan nedenlerle itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmesi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafın üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili tarafından sunulan 10/10/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davalı şirket davacı yan ile aralarında doğan ticari ilişki gereği tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davalı şirketin davacı yana ödenmemiş borcu bulunmadığını, davacının iddia ettiğinin tam aksine davacı sorumluluklarını yerine getirmediğini, hiçbir edimi gereği gibi ifa etmediğini, davacı yan üstlendiği edimleri ayıp ve eksikli yaparak davalı şirkete zarara uğrattığını, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafın üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Arabuluculuk son tutanağı, Hesap dökümü, Faturalar, Ticari defter kayıtları, .... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı icra dosyası, Yazışmalar, Dekontlar, Sözleşmeler, Bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

.... İcra Müdürlüğünün 2023/... esas sayılı takip dosyası celp edilmiş, incelenmesinde, davalı borçlu hakkında 20/07/2023 tarihinde 31.196,56TL faturadan kaynaklı asıl alacak ve işlemiş faiz alacağının tahsili amacıyla ilamsız icra takibi yapıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya tebliğ edildiği(24/07/2023), davalı borçlunun süresi içinde (25/07/2023) borca, faize ve faiz oranına itiraz ettiği, itiraz ile birlikte 25/07/2023 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Serbest muhasebeci mali müşavir bilirkişi ... ve Bilgisayar mühendisi bilirkişi ... tarafından hazırlanan 11/03/2024 tarihli bilirkişi raporuna göre.

Dava konusunun, taraflar arasında bulunan ticari ilişki kapsamında davacı yan tarafından davalı adına düzenlenen takibe konu faturalardan kaynaklı oluşan 21.616,98 TL fatura alacağının işlemiş faizi ile birlikte davalı yandan tahsili amacıyla yürüttüğü takibe yapılan itirazın iptali talebinden ibaret olduğu, Davacının 2018-2019-2020-2021-2022-2023 yılları ticari defterlerinin yasal süreler içinde ve usulüne uygun şekilde açılış ve kapanış onamalarının yapıldığı tespit edilmiş olup, sahibi lehine delil olma vasfı Sayın Mahkemenin takdirlerine bırakıldığı, davacının incelenen ticari defterlerine göre.

Davalı ile olan cari münasebetini ... hesap kodunda takip ettiği, davacı yan tarafından davalı adına düzenlenen takibe konu faturaların davacı yanın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı yanın takip tarihi (21.07.2023) itibariyle davalı yandan 21.616,98 TL cari hesap bakiye alacaklı olduğu, Davalının 2018-2019-2020-2021-2022-2023 yılları ticari defterlerinin yasal süreler içinde ve usulüne uygun şekilde açılış ve kapanış onamalarının yapıldığı tespit edilmiş olup, sahibi lehine delil olma vasfı Sayın Mahkemenin takdirlerine bırakıldığı, davalının incelenen ticari defterlerine göre.

Davacı ile olan cari münasebetini 320.

Satıcılar hesap kodunda takip ettiği, davacı yan tarafından davalı adına düzenlenen takibe konu faturaların davalı yanın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı yanın takip tarihi (21.07.2023) itibariyle davacı yana 21.616,98 TL cari hesap bakiye borçlu olduğu, Bu durumda tarafların incelenen ticari defter ve kayıtlarının birbirini teyit ettiği, birebir uyumlu olduğu anlaşıldığı, Davacı yan tarafından davalı adına düzenlenen faturaların tamamı 5.000,00 TL'nin altında kaldığından BA-BS bildirimi verme zorunluluğu bulunmayıp incelenen BA-BS formlarında da herhangi bir bildirimin yapılmadığı, davacı ...

A.Ş. tarafından davalı adına tanzim edilen takibe konu faturaların E-Fatura şeklinde usulüne uygun olarak düzenlediği, faturaların davacı ve davalı yanın ticari defter ve kayıtlarında mevcut olduğu, söz konusu faturaların taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında verilen ürün hizmet bedeli muhteviyatında düzenlendiği, faturaların tutarları 5.000,00 TL'nin altında kaldığından BA-BS bildirimine de konu edilmediği, faturaların e-arşiv portal üzerinden davalı yana teslim edildiği,

davalı tarafça düzenlenen faturalara karşı somut bir itiraz görülmemiş ve davalı tarafça kendi ticari defterlerine işlendiği de anlaşıldığından düzenlenen faturaların davalı yanın bilgisi ve kabulü dahilinde olduğu kanaati edinildiği, teknik incelemeler yönünden yapılan inceleme ve analizlere dayalı değerlendirmelerde; davalı yanın 18.03.2022 tarihli e-mail ile yapmış olduğu talebi üzerine sözleşme konusu Radyo Yayın Takip ve Uyarı Sisteminin kullandırılması hizmetinin durdurulduğu / sona erdirildiği,

anılan tarihe kadar davalı yanın yetkilendirildiği kullanıcıları tarafından davacı yanın sunmuş olduğu sisteme erişimlerin sağlandığı ve sistemin işlevsel özelliklerinden kesintisiz olarak faydalanıldığı tespit edildiği, yukarıda da teknik olarak detaylandırıldığı üzere hizmet sunumunun sonlandırıldığı 18.03.2022 tarihine kadar davacı yanın teknik yönden sözleşmesel yükümlülüklerini erişilebilir ve işlevsel kıldığı sistemin kullanıdırımı ile yerine getirmiş olduğu,

Taraflar arasında ticari defter ve kayıtlar yönünden uyuşmazlığın bulunmadığı görülmekle davacı yan tarafından davalı adına düzenlenen takibe konu faturalardan kaynaklı davacı yanın takip tarihi (21.07.2023) itibariyle davalı yandan 21.616,98 TL cari hesap bakiye ve 8.688,25 TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 30.305,23 TL alacaklı olduğunun görüş ve kanaatine varılmıştır.

HUKUKİ NİTELENDİRME ve GEREKÇE

Dava, İİK'nun 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, yapılan ilamsız icra takibine karşı davalının itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir. Mahkememiz görevli ve yetkilidir. Tarafların incelenen icra dosyasına göre taraf ve dava ehliyeti vardır.

İtirazın iptali davasının yasal dayanağını oluşturan İİK.nun 67/1. maddesinde; takip talebine itiraz edilen alacaklının, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebileceği öngörülmüştür.

İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (YHGK. 2017/19-1634 Esas - 2018/633 Karar sayılı ilamı).

Davacı alacaklı taraflar arasındaki ticari sözleşme nedeniyle davalıdan alacaklı olduğu iddiasıyla faturaya dayalı icra takibi başlatmış olup; ödeme emri davalı borçluya 24/07/2023 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davalı borçlu yasal süresi içinde ödeme emrine itiraz ettiğinden takibin durdurulmasına karar verilmiştir. İtirazın iptaline yönelik olarak açılan iş bu dava hak düşürücü yasal süresi içerisinde açıldığından işin esasına girilerek inceleme yapılmıştır.

Uyuşmazlık, taraflar arasında taraflar arasındaki sözleşme ve faturadan kaynaklı alacak istemine dayalı olarak icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın haklı olup olmadığı, davacı tarafından sözleşmeye konu ... sisteminin davalıya kullandırılıp kullandırılmadığı, alacağın tespiti halinde miktarı, icra inkar tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı hususundadır.

Fatura düzenlenmesi için öncelikle taraflar arasında akdi bir ilişkinin bulunması gerekir. Bunun için de öncelikle taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkinin varlığının kanıtlanmış olması gerekir. Davalının sözleşmesel ilişkiyi inkâr etmesi durumunda davacının öncelikle aralarındaki akdi ilişkiyi ispat etmesi gerekmektedir.

Faturanın tebliği şekle bağlı değildir, yazılı veya sözlü herhangi bir şekilde yapılabilir. Muhatap hazır ise kendisine elden verilmesi, değil ise herhangi bir şekilde gönderilmesi mümkündür. Ancak, uyuşmazlık halinde ispat kolaylığı açısından, fatura tebliğinin noter aracılığıyla ya da imza karşılığı elden tebliğ yolu ile ya da telgraf, teleks yolu ile veya PTT aracılığıyla ya da faks çekilmesi yahut güvenli elektronik imza ile elektronik posta gönderilmesi şeklinde yapılması uygundur.

Faturaların borçluya tebliğ edilip edilmediği, itiraza uğrayıp uğramadığı belirlenmeli, faturaların tebliğ edilmiş ve 8 günlük itiraz süresi içerisinde itiraz edilmemiş olduğunun tespiti halinde faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunun alacaklı tarafça kanıtlanmış olduğu ve sadece fatura içeriğinin kesinleştiği, bunun aksinin yani faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığının ve kesinleşmediğinin kanıt yükünün bu kez borçluya geçtiği kabul edilmelidir.

Faturaların tebliğ edildiğinin alacaklı tarafça kanıtlanamaması ya da kanıtlanıp da süresinde iade edildiğinin borçlu tarafça kanıtlanması halinde borçlu taraf alacaklının hizmet vermediğini savunmakta ise, faturaya konu hizmetin verildiğinin alacaklı tarafça kanıtlanması;

borçlunun faturaları tebliğ alıp süresinden sonra iade etmesi halinde de faturanın alacaklı tarafça gönderilmesi şeklindeki icabı, borçlunun (faturayı defterine kaydetmemek ve hizmet almadığını savunmak suretiyle), kabul etmemesi ya da borçlunun faturayı kendi defterine kaydetmekle birlikte süresinde itiraz ve iade etmesi halinde hizmetin verildiğini yine alacaklının kanıtlaması gerekeceğinden, bu doğrultuda alacaklının delillerinin toplanıp değerlendirilmesi,

şayet borçlunun faturaları kendi defterlerine kaydetmesi (faturaları deftere kayıt öncesinde ya da sonrasında süresi geçtikten sonra itiraz ve iade etmiş olması) halinde alacaklının (hizmet vermiş olsun ya da olmasın) HMK'nın 222. maddesi uyarınca alacağını ispatladığının kabul edilmesi gerektiği gözetilmelidir.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı 20/07/2023 tarihinde taraflarca imzalanan hizmet sözleşmesi kapsamında temin ettiği hizmetlerden doğan 01.11.2021 tarih ... numara 4.071,00TL tutarlı, 01.12.2021 tarih ... numara 4.071,00TL tutarlı, 01.01.2022 tarih ... numara 4.071,00TL tutarlı, 01.02.2022 tarih ... numara 5.536,56TL tutarlı ve 01.03.2022 tarih ... numara 6.398,42TL tutarlı faturalardan kaynaklanan alacağı için icra takibi başlattığını ve davalının takibe haksız olarak itiraz ettiği belirtmiş, bu kapsamda toplanan delillerden sonra alınan bilirkişi raporu,

sunulan deliller üzerinde yapılan incelemeler sonucu; tarafların incelenen defter ve kayıtlarına göre ticari ilişkilerinin bulunduğu, taraflar arasında 01.02.2013 tarihinde ... Hizmet Sözleşmesi imzalandığı, sözleşme konusunun davacı tarafından ... (davacının sahibi olduğu Türkiye

genelinde merkezlerde kurulu bulunan ölçü sistemlerinin tümünü oluşturan Radyo Yayın Takip ve Uyarı Sistemi) üzerinden yayıncı davalıya verilecek hizmet ile ilgili olarak tarafların karşılıklı hak ve yükümlülüklerinin belirlenmesine dayandığı, yapılan teknik inceleme ile davalı şirketin yetkilendirdiği kullanıcıların sistem tarafındaki alarm aktivite (SMS- EMail) logları incelendiğinde, en son 07/03/2022 tarihine kadar yetkilendirilmiş kullanıcılara üretilen alarm bilgilerinin anlık olarak SMS ve E-mail yoluyla iletildiği, yani hizmet sunumuna devam edildiği tespit edildiği,

davalı tarafından 18.03.2022 tarihli e-mail ile yapmış olduğu talebi üzerine sözleşme konusu Radyo Yayın Takip ve Uyarı Sisteminin kullandırılması hizmetinin durdurulduğu / sona erdirildiği, anılan tarihe kadar davalı yanın yetkilendirildiği kullanıcıları tarafından davacı yanın sunmuş olduğu sisteme erişimlerin sağlandığı ve sistemin işlevsel özelliklerinden kesintisiz olarak faydalanıldığı tespit edildiği,

yukarıda da teknik olarak detaylandırıldığı üzere hizmet sunumunun sonlandırıldığı 18.03.2022 tarihine kadar davacı yanın teknik yönden sözleşmesel yükümlülüklerini erişilebilir ve işlevsel kıldığı sistemin kullanıdırımı ile yerine getirmiş olduğu tespit edilmiş olup davacı ve davalı yanın ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, dolayısıyla yasal defterlerin tarafların lehine delil olarak kullanılabileceği, taraflar arasındaki ticari ilişki gereği oluşan ticari kayıtlarda yapılan bilirkişi incelemesi ile takibe konu faturaların E-Fatura şeklinde usulüne uygun olarak düzenlediği,

faturaların davacı ve davalı yanın ticari defter ve kayıtlarında mevcut olduğu, söz konusu faturaların taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında verilen ürün hizmet bedeli muhteviyatında düzenlendiği, faturaların tutarları 5.000,00 TL’nin altında kaldığından BA-BS bildirimine de konu edilmediği, faturaların e-arşiv portal üzerinden davalı yana teslim edildiği, davalı tarafça düzenlenen faturalara karşı somut bir itiraz görülmemiş ve davalı tarafça kendi

ticari defterlerine işlendiği tespit edilmiştir.

Borçlunun faturaları kendi defterlerine kaydetmesi (faturaları deftere kayıt öncesinde ya da sonrasında süresi geçtikten sonra itiraz ve iade etmiş olması) halinde alacaklının (hizmet vermiş olsun ya da olmasın) HMK'nın 222. maddesi uyarınca alacağını ispatladığının kabulü gerekeceğinden davacının alacaklı olduğu ancak davacı tarafından 01.03.2022 tarihli fatura ile 4 adet fatura için işlemiş faiz tahakkuk ettirildiğinden mükerrer hesaplama olmaması için bu durum dikkate alınmış ve davacının 21.616,98TL asıl alacak ve 8.688,25TL işlemiş faiz yönünden alacaklı olduğu,

dosya kapsamına uygun, hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporuna göre davacı tarafın başlattığı takibe vaki itirazın kısmen iptaline, takibin takip talebinde belirtilen şartlarda kaldığı yerden aynen devamına, ayrıca alacağın likit olması nedeniyle takibe haksız itiraz eden borçlu davalı aleyhine asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının borçlu davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (kabul oranı: %97,14 )