İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/371 K.2024/479

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Talep eden vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin keşidecisi bulunduğu; "... Bankası A.Ş. ... Şubesi/İSTANBUL ... IBAN Numaralı, ... Seri Numaralı ve 179.128-TL Bedelli" çeki mal alımında kullanılmak üzere ... şantiyesine gönderim aşamasında kaybolduğunu, bu nedenle müvekkili şirketin mağduriyet yaşaması riskinin doğduğunu iddia ederek; müvekkili şirkete ait çekin muhatap bankalarca ödenmemesi amacıyla öncelikle ödemeden teminatsız olarak men yasağı konulmasını, mahkeme aksi kanatte ise teminat karşılığında ödemeden men ve ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve kaybolan çekin iptalini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER

"... Bankası A.Ş. ... Şubesi/İSTANBUL ... IBAN Numaralı, 5219832 Seri Numaralı ve 179.128-TL Bedelli" Çek.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; talep, talep eden tarafından açılan talebe konu çekin zayi nedeniyle iptali isteminden ibarettir.

Talebin hukuki dayanağı TTK'nın 818. maddesi yollaması ile TTK'nın 757 ve devamı maddeleridir.

Talep konusu çekin iptaline ilişkin olup hasımsız görülen işlerden olması nedeni ile dava şartının her aşamada mahkemece resen araştırılarak yokluğu halinde her aşamada karar verilebilmesi mümkün olduğundan talep eden yokluğunda dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar verilmiştir.

Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür taleplerde, talep eden yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir. Esasen hasımsız olarak açılan bu davada iptal talebinde bulunan şahsın ispat etmesi gereken husus zilyet bulunduğu çekin rızası hilasına elinden çıkmasıdır. Ancak, iptal davasında kesin ispat aranmayıp çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu göstermesi yeterlidir.

Dosya içindeki tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; talep eden tarafın talep dilekçesinde açıkça belirttiği üzere talebe konu çekin keşidecisinin ...

Anonim Şirketi olduğu ve çekin bu şirketin uhdesindeyken kaybolduğu sabit olup, TTK'nın 759/2. maddesi gereğince iptal isteminde bulunan kişi, çekin elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olup, talep konusu olayda, talep eden şirketin talep konusu çekin zayi olma anında zilyedi olmadığı kendi beyanıyla sabit olup, bu durumda talep eden tarafın talep konusu çekin iptali talebi yönünden aktif husumeti bulunmamaktadır.

Benzer taleplerde Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 21/03/2012 tarih, 2010/ ... E.-2012/ ... K. sayılı, ... Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin, 12/11/2020 tarih, 2020/ ... E. 2020/ ... K. sayılı, ... Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 29/05/2019 tarih, 2018/... E.-2019/ ... K. sayılı, 13/06/2018 tarih, 2017/ ... E. 2018/...

K. Sayılı içtihatlarında da talep eden şirketin zayi nedeniyle iptal talebinde bulunabilmesi için çekin zilyedi ve yetkili hamil olması gerektiği, çek iptali davasının, çeki elinde bulunduran hak sahibi zilyet tarafından açılabileceği açıkça belirtilmiştir.

Bu haliyle talep eden şirketin talep konusu zayi olduğu iddia olunan çekin zayi olma anında zilyedi olmadığı sabit olduğundan aktif husumetinin bulunmaması, çek elindeyken zayi eden keşideci şirketin muhatap bankaya vereceği talimatla çekin ödenmesini engelleyebileceği mümkün olduğundan dolayı talep hakkında HMK 114/1-d maddesi gereğince aktif husumet dava şartı yokluğundan dolayı talebin usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · E-İmzalıdır* Hakim ... · E-İmzalıdır*