İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2024/371 K.2024/1751

Taraflar arasındaki davada İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İstanbul 4.Fikrî Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesince, "... Dava, hukuki niteliği itibariyle davacıya ait Özgün tasarımlara karşı davalılar tarafından iltibas yaratan faaliyetler göstermesi sebebiyle haksız rekabetin korunmasına ilişkindir. Davacıya ait "; söz konusu kataloglarda yer alan tasarım hak sahibinin, davacı ... San. Tic. Lld.

Şti olduğu, tasarımların Türk Patent Enstitüsünde kayıtlı olup, hukuken korunduğu, izin alınmadan aynı ya da benzerlerinin üretilemeyeceği, teşhir edilemeyeceği, satılamayacağı belirtilmesi hususu göz önüne alınmıştır. Marka SMK 4. Vd maddelerinde düzenleniştir. Tescil edilen marka SMK kapsamında korunmaktadır. Tescil edilmeyen markalar TTK 54 vd maddeleri gereğince haksız rekabet hükümlerine göre korunmaktadır.

Bu kapsamda marka tescilli olduğu ve SMK kapsamında hükümsüzlük ve diğer davalara bakmakla görevli Mahkeme ihtisas mahkemesi kurulan yerlerde Fikri ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesinin görevi alanında kaldığı anlaşıldığı..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul 4.Fikrî Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi ise, "...davacı tarafından davaya konu edilen tasarımların TPMK'da tescilli olmadığı, tasarımların tescilsiz olduğu, 6769 sayılı SMK'da tescilsiz tasarımlar koruma altına alınmış ise de 6769 sayılı SMK'nun bu davanın açılış tarihi olan 12/07/2016 tarihinden sonra 10/01/2017 tarihinde yürürlüğe girdiği,

davanın açılış tarihinde yürürlükte olmadığından 6769 sayılı SMK'nun bu davada uygulanamayacağı, bu davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 554 sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 1/2 maddesinde "Bu Kanun Hükmünde Kararname tescilli tasarımların korunması ile ilgili esasları, kuralları ve şartları kapsar.

Tescilsiz tasarımlar genel hükümlere tabidir." düzenlendiği, yukarıda belirtildiği üzere davaya konu tasarımların tescilsiz tasarım oldukları, davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 554 sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 1/2 maddesi uyarınca tescilsiz tasarımların genel hükümlere tabi olduğu,

yine dava dilekçesi incelendiğinde davanın 6102 sayılı TTK'da düzenlenen haksız rekabet hükümlerine dayanılarak açıldığı tüm bu hususlar birlikte birlikte değerlendirildiğinde davaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu anlaşıldığından mahkememizin görevsizliğine..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde karar vermiştir.

Sınai Mülkiyet Kanunu Madde 156- (1) "Bu Kanunda öngörülen davalarda görevli mahkeme, fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi ile fikri ve sınai haklar ceza mahkemesidir" hükmümü amirdir. Yine aynı yasının 1. maddesinde kanunun konusu "Bu Kanun; marka, coğrafi işaret, tasarım, patent, faydalı model ile geleneksel ürün adlarına ilişkin başvuruları, tescil ve tescil sonrası işlemleri ve bu hakların ihlaline dair hukuki ve cezai yaptırımları kapsar." şeklinde tanımlanmıştır.

Yine aynı yasanın 55maddesi, "Tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür.(4) Tasarım; bu Kanun hükümleri uyarınca tescil edilmiş olması hâlinde tescilli tasarım, ilk kez Türkiye’de kamuya sunulmuş olması hâlinde ise tescilsiz tasarım olarak korunur."; aynı yasanını 58/1. maddesi ise "Tasarım sahibi, kendi tasarımına kıyasla ayırt edici niteliğe sahip olmayan tasarımlara karşı bu Kanundan doğan haklarını kullanabilir. " aynı yasanın 59. maddesinde, "Tasarımdan doğan haklar münhasıran tasarım sahibine aittir.

Üçüncü kişiler, tasarım sahibinin izni olmadan koruma kapsamındaki tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünü üretemez, piyasaya sunamaz, satamaz, ithal edemez, ticari amaçlı kullanamaz veya bu amaçlarla elde bulunduramaz ya da bu tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunamaz.(2) Tescilsiz tasarım, sahibine birinci fıkrada belirtilen fiilleri engelleme hakkını sadece korunan tasarımın aynısının veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerinin kopyalanarak alınması hâlinde verir.

Korunan tasarımın kendi tasarımından önce kamuya sunulduğunu makul yollarla bilmesi mümkün olmayan bir tasarımcı tarafından bağımsız olarak yapılan tasarımın koruma kapsamındaki tasarımdan kopyalanmış olduğu kabul edilmez." hükümlerini amirdir.

Yine aynı yasının geçici madde 6- "Bu Kanunla yürürlükten kaldırılması öngörülen;...554 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 58 inci,...maddeleri uyarınca kurulmuş ihtisas mahkemeleri, bu Kanunun 156 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca kurulan mahkemeler olarak kabul edilir ve bu mahkemelerde derdest olan davaların görülmesine devam olunur" hükmünü amirdir.Eldeki davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 554 sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 1/2 maddesinde "Bu Kanun Hükmünde Kararname tescilli tasarımların korunması ile ilgili esasları, kuralları ve şartları kapsar.

Tescilsiz tasarımlar genel hükümlere tabidir." düzenlemesi mevcuttur. Dava, davacı şirkete ait özgün tasarımlara karşı haksız tecavüzlerinin önlenmesine, bu minvalde olmak üzere, davalıya ait her türlü basılı evrak, broşür, katalog, internet sitesi tanıtımı ile diğer ticari evraktan çıkartılmasına, silinmesine, silinmesi mümkün olmuyor ise imha edilmesine, davalıların bu eylemleri nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Her ne kadar, az yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler uyarınca, Sınai Mülkiyet Kanununun yürürlüğü öncesinde 554 sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname kapsamında açılan tasarım hakkının korunması davalarının, özel görevli Fikrî Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinde görülmeye devam edeceği açıklanmış ise de;

karşı görevsizlik kararı veren mahkeme gerekçesinde de açıklandığı üzere, davacı taraf tescilli tasarım hakkına değil, tescilsiz tasarım hakkına dayalı olarak dava açtığı ve davanın açılış tarihi de, SMK yürürlüğü öncesi/sözü geçen kararnamenin yürürlük dönemi olduğu ve bu kararnamede de tescilsiz tasarımların genel hükümlere göre korunacağı hususunun açıklandığı ve davacı taraf da davasında açıkça TTK'da düzenlenen haksız rekabet hükümlerine dayanmakta olduğu (fikir ve sanat eserleri kanununda koruma altına alınan sanat eseri nitelğindeki tasarım hakkına dayanmadığı) nazara alındğında,

davaya bakmak görevi asliye ticaret mahkemesine ait bulunmaktadır. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi esas no: 2006/5025 karar no: 2007/7694)