İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/459 K.2024/535

Mahkememizde görülmekte olan Hal Hakem Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili tarafından sunulan 07/08/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle.

Davacı, ile davalı sebze ve meyve alım satım işi yaptığını, ,davalı ... ile kendisine meyve ve sebze gönderimi konusunda anlaştığını, meyve ve sebze gönderimi için ekte sunulan banka dekontları ve müstahsil cari defterinden anlaşılacağı üzere ...'e belirli ödemeler yapıldığını, ... davacı ile yapmış olduğu anlaşmaya ve yapılan ödemelere istinaden ürün göndermediği gibi davacının kendisine yapmış olduğu ödemeleri de davacıya geri göndermediğini, davacının alacağına istinaden icra takibi yapılmışsa da davalı tarafça iş bu takiplere itiraz edilmiş ve özel dava şartı olması sebebi ile ... ne başvurulduğunu,

... 'nin 16.07.2024 tarih ve 2024/... sayılı kararında ise tarafımızca sunulmuş olan müstahsil cari defteri ile müstahsil fatura toplamının 242.857,55 TL olduğu buna karşılık yine cari defterde banka dekontları ile ödendiğini toplamda 208.000 TL olduğu neticede 34.857,55 TL cari defterde ve müstahsil faturadan alacaklı olduğu anlaşılmış olup talepleri olan 163.382,12 TL alacağın kısmen kabulüne karar verildiğini, bu kararın hukuka aykırı olduğunu,

... kararında her ne kadar müstahsil cari defteri ve ile müstahsil fatura toplamı olan 242.857,55 TL'den cari defterde banka dekontları ile ödenmiş olan 208.000 TL'nin mahsup edilmesi neticesinde 34.857,55 TL davacının alacaklı olduğunu belirtmişse de işbu karar eksik ve hatalı bir incelemenin sonucu verildiğini, müstahsil cari deftere bakıldığında davacının 163.382,12 TL alacağı somut bir biçimde sabit olduğunu,

... davacının banka dekontları uyarınca ile 208.000 TL ödemenin yapıldığı bahisle toplam alacaktan 208.000 TLyi mahsup etmişse de zaten ilk başta hakem heyetine başvururken belirtildiği gibi davalı davacı ile yaptığı anlaşmaya uymadığını, davacının yaptığı ödemeler karşılıksız kalmış olup davalı bu ödemelerin karşılığı olan meyve ve sebzeyi göndermediğini davalı tarafça meyve ve sebze gönderimi yapılmamış olup bununla davacının parası geri iade de edilmediğini, yalnızca davacının yaptığı ödemeye istinaden yapılan mahsubun kabulü mümkün olmadığını,

keza bu ödemeler karşılıksız kalmış davacının karşılığını ödediği sebze ve meyveleri alamamış buna karşın yaptığı ödeme de kendisine iade etmediğini, ... tarafından ...'ten alınan savunmada 2021 yılına ait 23 adet künye sunulduğu sunulan künyeler incelendiğinde 11.692,3 kg salatalık için bildirim yapıldığı bunun haricinde herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığının bildirildiğini, yalnızca 2021 yılına ait künye sunup diğer yıllara ait künye sunmaması eksik inceleme yapılmasına bunun neticesinde de yanlış bir karar verilmesine sebebiyet verildiğini,

hakem heyeti tarafından verilen kararda faizin hangi tarihten itibaren işletileceği de karara bağlanmamış olup karar bu hali ile de hatalı olduğunu, ... ne sunulan çek ödemeleri dikkate alınmadığını davalı tarafça uyuşmazlık öncesi gönderilen ve davacı tarafından bedeli ödenmiş sebzelerin dikkate alınarak hesaptan düşülmesi hukuka aykırı olduğunu, davacının yıllardır komisyon işi ile uğraşmakta olduğunu, davalı ile arasındaki cari hesapta 163.382,12-TL alacağı olduğu kayıtlar ile ortada olduğunu, hakem heyeti tarafından tüm dönemler incelenmeksizin bedeli ödendiğini,

salataların bedelinin mükerrer olarak cari hesaptan düşülmesi sebebi ile verilen karar hatalı olduğunu bu nedenle ... 'nin ... tarih ve 2024/... sayılı kararının kısmen red kısmının kaldırılarak davanın kabulü ile kabul edilmeyen 128.521,57-TL'nin ödeme tarihi itibaren avans faizi ile birlikte ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava; Davacı ile Davalı arasında sebze ve meyve alım satım işinden kaynaklı başvurulan ... 'nin 16.07.2024 tarih ve 2024/14 sayılı kararının kısmen red kısmının kaldırılarak davanın kabulü ile kabul edilmeyen 128.521,57-TL'nin ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte ödenmesine ilişkin Hal Hakem Kararının İptali davasına ilişkindir.

HMK'nın 115/1 maddesi gereğince Mahkemeler dava şartının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.

HMK'nın 138. maddesine göre Mahkemeler öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinde karar verir.

01.01.2019 tarihinde yürürlüğe giren ve 03/01/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5 inci maddesinden sonra gelmek üzere eklenen maddeye göre :

MADDE 5/A- (1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasına eklenen cümle ile

“Dava şartı olarak arabuluculuk

MADDE 18/A- (1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.

(2) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir.

Bu haliyle eldeki dava hal hakem kararının iptali talebine ilişkin olsa da davanın türü ve niteliği gereği ayrıca dava dilekçesinin talep sonuç kısmı gereği dava konusu bir miktar paranın ödenmesi istemine dayalı olduğu, dava dilekçesinde dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulduğuna ilişkin herhangi bir beyan bulunmadığı gibi dava dilekçesine arabuluculuk anlaşamama tutanağının eklenmediği, buna göre arabuluculuğa başvurmadan doğrudan dava açıldığı,

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması 01 Ocak 2019 tarihinden itibaren dava şartı olduğu, Tüketici Hakem Kararlarına yönelik açılan iptal davalarına ilişkin 6502 Sayılı Yasa'nın 73/A maddesi ile tüketici hakem kararlarının iptali davaları zorunlu arabuluculuk kapsamı dışında tutulduğu, ancak ...

Kararlarına yönelik ilgili yasal düzenleme olan 5957 Sayılı Yasada ... kararlarının iptali davalarının zorunlu arabuluculuktan muaf olduğuna dair özel bir düzenleme bulunmadığı, bu haliyle genel düzenleme gereği belli bir paranın ödenmesi konusuna dayalı olan ... kararların iptali davasının TTK'nın 5/A-1 maddesi kapsamında arabuluculuğa başvurmanın zorunlu olduğu davalardan olduğu,

bu nedenle eldeki davada zorunlu arabuluculuk dava şartının bulunmadığı anlaşıldığından HMK'nın 114/2. ve 115/2. maddeleri gereğince davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine, eldeki davada dava değerinin 128521,57-TL olduğu göz önüne alındığında 5957 Sayılı Yasının 10/5 maddesi uyarınca Hal Hakem Heyetleri parasal sınırları her takvim yılı başından geçerli olmak üzere yeniden değerleme oranında arttırıldığından,

bu kapsamda, 2023 yılı için 388.917,43 TL olarak uygulanan hal hakem heyetlerindeki parasal sınır, 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 616.278,55 TL olarak tespit edildiğinden dolayı dava değeri itibariyle kesin olmak üzere aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.