İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/82 K.2024/108

Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle. Davalı takip alacaklısı ... Tur. San. Taah. Tic. Ltd. Şti.'nin, müvekkili ...'e, dava dışı takip borçluları ...

Limited Şirketi’nin ve ...'ın imzaladığı senetlerden doğduğu iddia edilen 520.345,12-TL alacağı için 89/1 haciz ihbarnamesi gönderdiğini, süresinde itiraz edilmemesi üzerine 89/2 ihbarnamesi gönderdiğini, müvekkiline yapılan tebligatların 15.12.2023 tarihinde her ne kadar TK m. 21'e göre muhtara teslim edildiğini ve usulsüz olduğunu, müvekkilinin mernis adresindeki taşınmazın, 6 Şubat depreminde yıkıldığını, müvekkilinin bir depremzede olduğunu ve kendisine tebligat geldiğini şifahen muhtardan öğrendiğini, ortada tebligat yapılacak bir taşınmaz bulunmadığını ve bu duruma bağlı olarak ilanen tebligat yapılması gerekmekte olduğunu,

hiçbir şekilde tebligat memuru tarafından adres araştırması yapılmadığını ve usulsüz olarak TK m. 21/2'ye göre işlem yapıldığını, müvekkilinin tebligattan muttarih olduğu tarihin, yani 18.01.2024'te 89/2 ihbarnamesine itiraz edildiğini ve icra dairesi tarafından bu tarihten sonra 89/3 haciz ihbarnamesinin postaya verildiğini, 89/3 haciz ihbarnamesi de daha önceki ihbarnamelerle aynı adrese, TK m. 21'e göre tebliğ ettirildiğini, bu sebeple tebligatın da geçersiz olduğunu,

üçüncü kişinin açacağı menfi tespit davasında görevli mahkemenin ise kural olarak asliye hukuk mahkemeleri olduğu fakat takibin kambiyo senetlerine dayanması halinde ise görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğunu, tüm bu sebeplerle; haklı davanın kabulüne, öncelikle müvekkilinin dava süresince mezkur icra takibinden sorumlu tutulmaması adına menfi tespit davasını açtığını gösterir imzalı derkenar yazısının .... İcra Dairesinin ...

Esas sayılı dosyasına gönderilmesine ve/veya icra dosyasına sunulmak üzere tarafımıza verilmesine, müvekkilinin dava dışı takip borçlusu ... Limited Şirketi'ne ve ...'a borcu olmadığının tespitine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, kambiyo senedine dayalı .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibinden kaynaklı İİK 89. madde hükmüne dayanılarak açılmış Menfi Tespit davasıdır.

Davacı, davalı takip alacaklısı şirket tarafından, dava dışı takip borçluları ... Limited Şirketi’nin ve ...'ın imzaladığı senetlerden kaynaklı yapılan usulsüz ve geçersiz tebligatlar sebebiyle dava dışı takip borçlularına hiçbir borcunun olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında mahkemece resen göz önüne alınır.

Ticaret Mahkemesinin görev alanını düzenleyen 6102 Sayılı TTK'nın 4 ve 5 maddeleri şu şekildedir:

"MADDE 4- (1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;

a) Bu Kanunda,

b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,

c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,

d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,

e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde,

öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.

MADDE 5- (1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir."

6100 Sayılı HMK'nın 2.maddesinde ise Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görev alanı düzenlenmiş olup, bu madde;

" Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.'' hükmünü haizdir.

Somut olayda dava konusu ihtilafın davacı, davalı takip alacaklısı şirket tarafından, dava dışı takip borçluları ...

Limited Şirketi’nin ve ...'ın imzaladığı senetlerden kaynaklı yapılan usulsüz ve geçersiz tebligatlar sebebiyle dava dışı takip borçlularına hiçbir borcunun olmadığının tespiti istemine ilişkin olup, İİK'nın 89.maddesi uyarınca açılmış menfi tespit davalarında görevli mahkeme genel mahkemeler olup; tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veya borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının görev yönünün belirlenmesinde, bir etkisi bulunmamaktadır.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 06/11/2023 tarih 2023/... E., 2023/... K Sayılı Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine dair içtihatı, Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 12.04.2016 tarih 2016/... E., 2016/... K. Sayılı ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'nin 24/04/2019 tarih, 2017/... E., 2019/... K., İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin 13/02/2023 tarih, 2023/...., 2023/...

K., İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nin 03/02/2022 tarih 2021/2171 E.-2022/... K., İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi'nin 06/01/2022 tarih 2022/... E.,2022/... K., 10/11/2022 tarih 2022/... E.-2022/... K. sayılı içtihatları da bu yöndedir. Bu nedenle davaya bakma görevi genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesine ait olup, mahkememizin görev alanında değildir.

Görev itirazı yargılamanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi mahkemece de re'sen nazara alınarak yargılamanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebilir. HMK 2. madde ve TTK 5. maddesi gereğince davaya bakma görevi Mahkememize ait olmayıp davacı tarafça açılan davanın İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden, mahkememizin görevsizliğine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır