İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/455 K.2026/360

Talep

Talep eden vekilin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirkette gerçekleşen ortaklık yapısı değişikliği ve hisse devri sonrasında, şirkete ait kullanılmayan çek karnelerinin ilgili banka şubelerine iade edildiğini, ancak yapılan incelemede ... Şubesi nezdindeki hesaba bağlı ... numaralı, EUR cinsinden boş çek yaprağının iade edilenler arasında yer almadığının ve ne şekilde kaybolduğu tespit edilemeyerek zayi olduğunun anlaşıldığını beyan ederek dava konusu çek hakkında öncelikle ödeme yasağı kararı verilmesini, gerekli ilan prosedürünün işletilmesini ve neticeden çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Davanın hukuki dayanağı TTK'nın 818. Maddesi yollaması ile TTK'nın 757. ve devamı maddeleridir.

Dava konusu talep çek iptaline ilişkin olup hasımsız görülen davalardan olması nedeni ile dava şartının her aşamada mahkemece resen araştırılarak yokluğu halinde her aşamada karar verilebilmesi mümkün olduğundan talep eden yokluğunda dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar verilmiştir.

TTK'nın 757-764. maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması hâlinde hak sahibi hamil iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir (TTK m.652).

Hukuki yararın bulunması HMK'nın 114/h maddesi uyarınca dava şartıdır. Yukarıda açıklandığı üzere, TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi, senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Somut olayda, davacı, çeklerin hamili değil çekin bağlı olduğu hesabın sahibi olduğu gibi, çekler henüz keşide dahi edilmemiş yani kambiyo senedi vasfını haiz olmayan boş çek yaprağı olduğu açıklanmıştır. Keşideci hesap sahibinin boş çek için iptal talebinde bulunmakta hukuki yararı bulunmamaktadır. Bu sebeplerle talebe konu boş çek bakımından davanın; hukuki yarar yokluğundan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalı* Hakim ... · e-imzalı*