İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/170 K.2025/275

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin 12/09/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin her türlü projeye uygun hareketli/sabit, tek /çift tarafa açılır, büyük/küçük her türden kapı ve kapı sisteminin yurt içinde ve yurt dışında üreticisi ve ithal/ihraç noktasında tedarikçisi konumunda olduğunu, davalı tarafın Özbekistan'da gerçekleştireceği "...-2" ve "...

Kombine Çevirim Elektrik Santrali" adlı 2 adet projesi için müvekkil ile kapı ve kapı sistemleri konusunda iletişime geçip ihtiyaçları doğrultusunda teklif oluşturulmasını talep ettiğini, davalının "...

Kombine Çevirim Elektrik Santrali" adlı projesi için sipariş ettiği ürünlerin davalıya sözleşmeye uygun olarak teslim edilip ödemelerinin de davalı tarafından yapıldığını, bu proje kapsamında taraflar arasında ihtilaf olmayıp dava konusu edilmediğini, davalı tarafından 17.05.2018 tarihinde 31.865,00-EURO tutarında ve 18.05.2018 tarihinde 49.226,00-EURO tutarındaolmak üzere 2 adet Sipariş Emri ile toplamda 81.091,00 EURO bedelli sipariş verildiğini, müvekkilinin davalı tarafın istediği ürünleri İtalya'daki tedarikçi fabrikaya sipariş verdiğini,

ürünlerin İtalya'daki fabrikada davalının uhdesindeki tırlara müvekkili ve davalı taraf yetkilisinin gözlem ve huzurunda yüklenerek 03.08.20218 tarihinde bizzat davalıya teslim edildiğini, davalı tarafın 8 adet kapıyı eksik aldığını iddia ettiğini, kapıların davalı alıcıya 03.08.2018 tarihinde teslim edildiğini, davalının bir yıl sonra Temmuz 2019 tarihinde kapıların eksik olduğunu iddia ettiğini, müvekkilinin sözleşme uyarınca ürünlerin İtalya'dan Türkiye'deki gümrüğe kadar taşınmasından sorumlu olduğunu,ürünlerin Türkiye gümrükte teslim alındıktan sonra Özbekistan'a taşınması,

davalıya ait olacağının kararlaştırıldığını,müvekkilinin ürünleri Türkiye'ye getirip davalıya teslim edebilecekken, bizzat davalı tarafın ürünlerin İtalya'dan teslim almayı teklif ettiklerini, bu nedenle davalı tarafın müvekkiline 12.075,00 EURO yansıttıklarını, müvekkilinin her bir TIR için İtalya-Türkiye arası için 2.600,00 EUR teklif aldıklarını, bu nedenlerle; davalı şirketin borca yeter menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslar nezdindeki hak ve alacaklarının dava sonuçlanıncaya kadar takdiren ve itirazın içeriği gözetilerek teminatsız olarak,

mümkün değil ise uygun görülecek bir teminat mukabilinde ihtiyaten haczine karar verilmesini talep ettiklerini, dava kapsamında yapılacak inceleme neticesinde; davalı tarafından iddia olunan ve tarafımızca kabulü mümkün olmayan kesintilere ilişkin yargılama yapılarak müvekkilinin hak kazandığı bedelin; -fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere- şimdilik 10.000,00EURO tutarının 08.09.2019 tarihinden( faturadan sonra 30 günlük vade/temerrüt tarihidir.) itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınıp müvekkile verilmesine karar verilerek,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin 06/04/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle.

Davacının sözleşmelerde imzasını ikrar ederken sözleşmelerin genel şartlarında davacının imzasının olmadığı iddia ederek inkar etmekte ve bu nedenle de sözleşmenin şartlarını kabul etmediklerini beyan etmelerine rağmen davacı tarafın sözleşmeye birkaç noktada atıf yaptığını detaylandırıp davacının inkarının dikkate alınmaması ve sözleşmelerin varlığı ile hükümlerin olaylarına uygulanmasını arz ve talep ettiğini, taraflar arasında sözleşmeler kurulduğunu, sözleşmelere göre teslimi gereken ürünlerin sözleşmelere uygun olarak zamanında ve istenilen şekilde ve sayıda teslim edilmediğini,

davacı tarafından hem 276 -250 : 26 kapı eksik teslim edilmiş hem de 8 adet kapının ayıplı olarak teslim edildiğini, davacı tarafın emtiaları Türkiye'de teslim etmesi gerekirken kendisinin de ikrar ettiği üzere süresinde teslim edemeyeceği ortaya çıktığında müvekkilinin emtiaları İtalya'daki firmadan teslim almak zorunda kaldığını, bu nedenle müvekkili firmanın navlun farkı ödemek zorunda kaldığını, ABC Uluslararası nakliyat ünvanlı firmanın konşimentosuna bakıldığında.

İtalya - Özbekistan arası 3 TIR için 28.124 EURO bedel ödediğini, müvekkilinin yükümlülüğünün İstanbul - Özbekistan arası TIR başına 5.350 *3 : 16.050 EURO olup bu durumda müvekkili firmanın 28.124 - 16.050 : 12.074 EURO fazla navlun farkı ödediğini ve bu fark bedelinin mahsubu ve takası gerektiğini, bu nedenlerle. MK.2/1'de bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeninin korumayacağı ifade edilmiştir.

Buna göre, bir hakkın kötüye kullanılmasının yaptırımı, O hakkı hukuk düzeninin korumaması olduğundan, Bir hakkın hukuk düzeni tarafından korunmaması, ilk planda bu hakka dayanan taleplerin ve savunmaların dikkate alınmamasına, reddedilmesine karar verilmesini, taraflar arasındaki sözleşmeler müvekkilinin Türkmenistan'daki Şubeleri ile imzalanmış olduğundan, yapılacak olan incelemede, Kurumlar Vergisi Genel Tebliği'nin 5.9 bölümü 7-9 paragraflarında yer alan hususlara uygun inceleme yapılmasına,

davaya cevap dilekçemiz ekindeki 1.274 +806,39+ 697,36+ 749,11+ 698,10= 4.224,96TL bedellerin mahsuba karar verilmesini, müvekkiline eksik teslim edilen 26 kapıdan 25 Adedini ... KAPI ünvanlı firmadan satın aldığını, bu nedenle de işbu bedellerin mahsubuna, takasına, yine ayıplı olan 3 kapı (3.340 X 3 — 10.020.-EURO) ve ayıplı olan 5 kapı (3.615 X 5 — 18.075.-EURO bedel olup bu bedellerin de mahsubuna, takasına, Navlunle İlgili Olarak.

İtalya - Özbekistan arası 3 Tır için 6.044 + 6.044+ 6.044+ 3.330,66+ 3.330,66= 28.124.-EURO bedel ödenmiş olduğundan ve müvekkilin yükümlü Özbekistan arası Tır başına 5.350 X 3 -16.050.-EURO olup bu durumda, İtalya - Özbekistan arası için fazladan ödenen navlun farklı 28.124 - 16.050 =12.074EURO müvekkilce fazla ödendiğinden işbu Navlun farkı bedelinin de mahsubuna, takasına, davacının İhtiyati Haciz Talebinin,

m.257'deki şartları taşımaması ve yine Müvekkil şirket yıllık 5 milyar dolar cirosu olan ... holding kuruluşu olup ihracatta da ilk sıralarda yer almakta ve uhdesinde de toplam 20.000 kişinin istihdam edildiği saygın bir şirket olup müvekkilinin merkezi İstanbul Esentepe/Şişli de olup bağlı olduğu grubun ... ünvanlı Bankası da bulunmakta olup İ.İ.K..m.257 de belirtili ihtiyati haciz şartlarından olan, müvekkilinin ikametgahı Şişli/İstanbul'da olduğundan, mal varlığını kaçırma, gizleme ve kendisinin de kaçma şüphesi olmadığından,

aksine bağlı olduğu grubun ... ünvanlı Bankası dahi bulunduğundan, ihtiyati haciz şartları oluşmamış olduğundan reddine, fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımızın saklı tutulmasına karar verilerek, davanın tümden reddine ve yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

-.... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyası Uyap kayıtları, -Mali Müşavir ..., Nitelikli Hesap Uzmanı ..., Taşıma uzmanı ... ... ve Metelurji ve Malzeme Mühendisi ... tarafından hazırlanan 26/02/2024 tarihli bilirkişi kök, 09/10/2024 tarihli bilirkişi ek ve 09/01/2025 tarihli 2. Ek raporu,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, davacının satmış olduğu kapılar nedeniyle sözleşmeden kaynaklı alacak talebine ilişkindir. Davacı (Kapı sistemleri Mümessillik San. ve Tic. Ltd. Şti.) her türlü projeye uygun

hareketli/sabit, tek/çift tarafa açılır, büyük/küçük her türden kapı ve kapı sisteminin yurt dışı içinde ve dışında üreticisi ve ithal/ihraç noktasında tedarikçi olduğu ile Davalının (... Enerji San. ve Tic. A.Ş.) Özbekistan’da gerçekleştireceği ...-2 ve ... Kombine Çevirim Elektrik Santrali isimli 2 projedeki kapı ve kapı sistemleri konusundaki ihtilaftan kaynaklandığı görülmektedir.

Dava konusunun ...-2 projesindeki sözleşme bedeli, ödemeler, eksik teslim edildiği/edilmediği iddia edilen kapı konusunda olduğu. Davacı tarafından ...-2 projesi kapsamında. 26.02.2018 tarihinde ... Detaylarını içeren teklif sunulduğu görülmektedir. Davalı bu teklife. 17.05.2018 tarih ve ... Proje Kodu 109 adet muhtelif içerikli toplam 31.865,00EURO,18.05.2018 tarih ve ...

Proje Kodu 51 adet muhtelif içerikli toplam 49.226,00EURO Tutarında 2 adet Sipariş Emri ile toplamda 81.091,00 EURO bedelli sipariş verdiği anlaşılmıştır. Davacı tarafından Davalıya 08.08.2018 tarihli ... Sıra Nolu (Ek-10) 160 adet muhtelif içerikli toplam 81.091,00 EURO tutarlı fatura kesildiği görülmüştür.

Mahkememizce re'sen görevlendirilen Mali Müşavir ..., Nitelikli Hesap Uzmanı ..., Taşıma uzmanı ... ve Metelurji ve Malzeme Mühendisi ... tarafından hazırlanan 26/02/2024 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; "...taraflar arasında akdedilen "...-2" projesi kapsamında 2 adet sipariş formunda.

160 adet ürün için 31.865,00 Euro ve 49.226,00 Euro olmak üzere toplam 81.091,00 EUR bedelli siparişin karşılıklı olarak alımının kararlaştırıldığı, davacı tarafından day 08.08.2018 tarih A-... Nolu 81.091,00 Euro bedelli faturanın düzenlendi tarafından davacıya 10.10.2018 tarihinde 24.327,30-EURO peşin avans ödemesi yapıldığı, ödemeden sonra 56.763,70 Euro bakiye kaldığı, Kalan bu bakiye için davacı tarafından davalı aleyhine .... İcra Dairesi 2019/...

Esas sayılı dosyasından 04.09.2019 tarihinde icra takibi başlatıldığı, .... İcra Dairesi 2019/...

Esas sayılı dosyasına davalı tarafından13.09.2019 tarihinde 127.864,73 TL (20.268,00-EURO) borcun kabul edilerek ödendiği ancak 36.495,70-EURO asıl alacak ve işlemiş faize itiraz edildiği, Davalı vekili Sipariş formuna konu edilen ürünleri teslim almak için kendi çalışanlarını gönderdiğini ve 4.224,96 TL masraf yaptığını beyan etmiş olup dosya kapsamında yapılan incelemede toplam uçak bileti ve konaklama tutarının 4.224,96 TL olduğunun tespit edildiği, davalı vekili tarafından.

Davacı tarafından 276 adet kapının teslimi huşunda anlaşıldığı ancak 250 adet kapının teslim alındığı, eksik teslim edilen 26 kapıdan 25 adedinin dava dışı ...

Kapı firmasından satın alındığının iddia edildiği, dosyaya sunulan belgelerden 25 adet eksikliğin tespit edilemediği, İtalyan firması Dierre'ye ait Pacing List'lerin kalanının ve gümrük evrakları ile sevk evraklarının da sunulması ile tam olarak eksik teslimatın olup olmadığı anlaşılabileceği, davalı tarafından 8 adet kapının ayıplı olduğunu, ayıplı olan 3 kapının 3.340 Eurox3— 10.020 Euro ve ayıplı olan 5 kapının 3.615 Euro x5 —18.075,00 Euro olduğu iddia edildiği, Dosya kapsamında 8 adet kapının ayıplı olduğuna dair ayıp ihbarının görülmediği, kapıların ayıplı olduğunu gösterir belgelerin de sunulmadığı,

Davalı vekili Özbekistan-İtalya arası 3 tır nakliye bedeli olarak 28.124,00 Euro ödendiğini, davalının yükümlülüğünün İstanbul Özbekistan arasında olduğunu, buna ilişkin bedelin 16.050,00 Euro olduğunu, İtalya Özbekistan arası 28.124,00 Euro-16.050,00 Euro — 12.074,00 Euronun fazla ödendiğini iddia etmiş olup dosya kapsamında yapılan incelemede 12.074,00 Euronun talep edilebilir nitelikte olduğu,

Davalı vekili Genel Şartlar Madde-3'e göre gecikme bedelinin, sözleşme bedelinin %10'u olduğunu ve 53 gün gecikme için 11.700,00 Euro olduğunu iddia ettikleri, Bilirkişinin bağlayıcı olmayan görüşü çekincenin ileri sürülmediği ve cezanın istenemeyeceği yönünde olmakla birlikte, Sayın Mahkemenin aksi görüşte olması durumunda 8.109,10Euronun talep edilebileceği,..." şeklinde kanaat edilmiştir.

Mahkememizce verilen 01/07/2024 tarihli celse ara kararı gereğince, taraf itirazları doğrultusunda ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce re'sen görevlendirilen Mali Müşavir ..., Nitelikli Hesap Uzmanı ..., Taşıma uzmanı ... ve Metelurji ve Malzeme Mühendisi ... tarafından hazırlanan 09/10/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "...TTK m. 23 gereğince açık ayıpların iki gün içerisinde satıcıya bildirilmesi gerekmekte olup, ilk bakışta fark edilemeyen ayıpların ise sekiz gün içinde malı incelemek ve inceletmek suretiyle tespit edilmesi ve satıcıya bildirilmesi gerekmektedir.

Takdiri Yüce Mahkemeye ait olmak üzere dosya içerisinde davalı tarafından bu sürelere uygun şekilde yapılmış bir ayıp ihbarının bulunmadığı değerlendirilmektedir. Ödemezlik defi ve teslimde gecikme yönünden ileri sürülen itirazlar incelenmiş olup, bilirkişi heyeti önceki görüşünü muhafaza etmektedir. Ek rapor için dosyaya sunulan Davalı (... Enerji San. ve Tic.

A.Ş.) tarafın dilekçesi ve ekleri incelendiğinde sevk irsaliyelerin yabancı dilde yazılı olduğu, eksik ürünlerin email üzerinden yapılan yazışmalar şeklinde beyan edilerek ilerlediği, belgeler içinde sevk irsaliye yada imzalı teslim alma tutanaklarına rastlanılmamış olup, iki tarafında da kendi yükümlülüklerinde bulunan belgeleri/evrakları dosyaya sunulduğunda karar verilebileceği kanaati oluştuğundan kök raporumuzda da ifade ettiklerimizde bir değişiklik bulunmamaktadır.

Taşımacılık Yönüyle Değerlendirme: Davacının İtirazı: Bilirkişi raporunun Taşımacılık Yönüyle İnceleme başlığı altında navlun farkına neticeten 8.250-Euro hesap yapılmasına rağmen raporun SONUÇ kısmında davalı şirketin 12.074-Euro olarak yansıttığı farkın uygun olduğu kanaati bildirilerek rapor içinde çelişkiye düştüğünü, bu yönüyle rapora itiraz ettiklerini, davacı İtirazının Değerlendirilmesi: kök raporumuzda; davalı tarafından ödenen İtalya - Özbekistan arası 3 tır nakliye bedelinden, İtalya - İstanbul/Türkiye arası nakliye bedelinin davalı tarafından, davacıdan isteyebileceğine yönelik tespitlerimiz aşağıdaki şekilde yapılmıştı.

“Özbekistan-İtalya arası 3 tır nakliye bedeli olarak 28.124,00 Euro ödendiğini, davalının yükümlülüğünün İstanbul Özbekistan arasında olduğunu, buna ilişkin bedelin 16.050,00 Euro olduğunu, İtalya Özbekistan arası 28.124,00 Euro-16.050,00 Euro — 12.074,00 Euronun fazla ödendiğini,

Ortalama olarak San Prospero - Modena / İtalya adresinden İstanbul / Türkiye adresleri arasında yapılacak olan 3 TIR kuru yük taşımacılığı için 2.750 EUR * 3 TIR : 8.250 EUR olarak değerlendirmek gerektiği bu durumda davalının talebi olan 12.074,00 Euro bedelin uygun olacağı kanaatine varılmıştır.” Davalı tarafça yapılan itiraza yönelik yeniden yapılan inceleme sonucuna göre.

İtalya/İstanbul-Türkiye arası tır taşımacılığının 2.750,00 Euro olacağı kanaatine varılmış olup İtalya/İstanbul-Türkiye arası 3 tır taşımacılığının nakliye bedelinin 8.250,00 Euro olacağı hesaplanmıştı.

Bu hesaplama sonucuna göre; davalı tarafın davacı taraftan talep edebileceği nakliye bedelinin 8.250,00 Euro olacağı şeklinde tespit ve kanaat yazılması gerekirken maddi hata sonucu sehven kök raporda “davalının davacıdan istediği 12.074,00 Euro bedelin uygun olacağı "şeklinde yazılmıştır. Bu maddi hatayı düzelterek, davalı tarafın davacı taraftan talep edebileceği nakliye bedelinin 8.250,00 Euro olacağı tespit ve kanaate ulaşılmış olup,..." yönünde kanaat bildirilmiştir.

Somut uyuşmazlık incelendiğinde; taraflar arasında akdedilen "...-2" projesi kapsamında 2 adet sipariş formunda. 160 adet ürün için 31.865,00 Euro ve 49.226,00 Euro olmak üzere toplam 81.091,00 EUR bedelli siparişin karşılıklı olarak alımının kararlaştırıldığı ve taraflar arasında bir satım sözleşmesi kurulduğu sabit olmakla; davacı tarafından 08.08.2018 tarih A-...

Nolu 81.091,00 Euro bedelli faturanın düzenlendiği, bu kapsamda davalı tarafından davacıya 10.10.2018 tarihinde 24.327,30-EURO peşin avans ödemesi yapıldığı, bakiye alacağın 56.763,70 Euro olarak tespit edildiği, kalan bu bakiye için davacı tarafından davalı aleyhine .... İcra Dairesi 2019/...

Esas sayılı dosyasından 04.09.2019 tarihinde icra takibi başlatıldığı, davalı tarafından 13.09.2019 tarihinde 127.864,73 TL (20.268,00-EURO) borcun kabul edilerek ödendiği, davacı ile davalı arasında akdedilen satış sözleşmesinden anlaşıldığı üzere dava konusu emtiaların, İtalya'da mukim firmadan teslim alınarak Türkiye gümrük kapısına kadar taşınmasından davacının, söz konusu emtiaların Türkiye'den Özbekistan'a taşınması işleminin ise davalının sorumluluğunda olduğu,

ancak davacı tarafın emtiaları, davalıya Türkiye'de teslim etmesi gerekirken kendisinin de ikrar ettiği üzere süresinde teslim edemeyeceği ortaya çıktığında davalının, emtiaları İtalya'daki firmadan bizzat teslim almak zorunda kaldığı, bu nedenle davalı firmanın üzerine düşen den fazla navlun bedeli ödemek zorunda kaldığının dosya kapsamında sabit olduğu, bu nedenle davalının Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda hesaplanan 8.250,00 Euro navlun bedelini davacıdan talep edebileceği, işbu rakamın davacının bakiye alacağından mahsup edilmesi suretiyle davacının davalıdan bakiye 28.245,70 Euro alacağın olduğunun tespit edildiği,

davalı, sözleşme konusu ürünlerin geç teslim edildiğini ve buna ilişkin davacı ile aralarında akdedilen sözleşmeye göre gecikme cezasının, sözleşme bedelinin %10'u olduğunu ve 53 gün gecikme için 11.700,00 Euro olduğunu, dolayısıyla bu tutarın davacının alacağından mahsubunu istemişse de TBK md. 179/2 uyarınca, “Ceza, borcun belirlenen zaman veya yerde ifa edilmemesi durumu için kararlaştırılmışsa alacaklı, hakkından açıkça feragat etmiş veya ifayı çekincesiz olarak kabul etmiş olmadıkça, asıl borçla birlikte cezanın ifasını da isteyebilir.” hükmü gereğince,

davalının ifayı ihtirazi kayıtla ya da çekince öne sürerek kabul ettiğine dair dosya kapsamında herhangi bir bilgi ve belge dökümü mevcut olmadığından, davalının cezai şart bedelinin mahsubuna ilişkin talebi yerinde görülmemiş, ayrıca her ne kadar davalı ayıplı ürünler nedeniyle yeni kapılar aldığını iddia etmiş ise de;

dava dışı firma tarafından kesilen faturalar incelendiğinde davaya konu kapıların yanında ekstra alınan kapılar olduğu ve bunun mahsubunun mümkün olamayacağına sonucuna varılmış, akabinde taraflar arasında gerçekleşen mail içerikleri incelendiğinde, davacının 10/04/2019 tarihli göndermiş olduğu mailde "8 adet kapıyı sormuştunuz ama listenizde 8 adetin 5 tanesi sorunsuz olarak görünüyor.

Ekte sizin daha önce paylaşmış olduğunuz dökümanda, ... kısmındaki ilgili kalemi işaretledim.'' şeklindeki ifadesinden sözleşme konusu 3 adet kapının ayıplı olduğunun davacının kabul ve ikrarında olduğu anlaşıldığından, Mahkememizce aldırılan 26/02/2024 tarihli bilirkişi kök raporunda tespit edilen ayıplı olan 3 kapının (3.340 Eurox3— 10.0.20 Euro) bedeli davacının bakiye alacağından mahsup edilmiş ve sonuç itibariyle davacının davalıdan 18.225,70 Euro alacaklı olduğu kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır