İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/175 K.2024/99

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili şirket nezdinde ... numaralı Nakliyat Abonman Sigorta Sözleşmesi ile sigortalı olan dava dışı ...Tic. A.Ş tarafından işletme faaliyetlerinde kullanılmak üzere sipariş edilen Kağıt Kapak Şekillendirme Makinesi cinsi emtiası hasarlandığını, dava konusu 04.08.2021 tarihli hasarın müvekkili şirkete ihbar edilmesi üzerine yapılan ekspertiz incelemesinde; ...

Limanı'ndan ... plakalı aracın... isimli şoförü ile getirilen ve teslim alınan makinenin ambalajı açıldıktan sonra içinde su tespit edildiğini, hasarın davalı ... A.Ş'nin taşıyan firma olduğunu, nakliye esnasında gerçekleştiğinin anlaşıldığını, taşıma esnasında gerçekleşen hasarın tutarı olan 8.092,00 TL'nin ilgili nakliyat poliçesi kapsamında dava dışı sigortalı ... Tic.

A.Ş'ye 10.11.2021 tarihinde ödendiğini, ekspertiz raporundan da anlaşılacağı üzere davalı taşıyan firmanın hasarın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunu, öncelikle huzurdaki davanın kabulünü, ...

24. İcra Müdürlüğünün ... e sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamını, alacağın işleyecek avans faizi, yargılama giderleri, avukatlık ücreti ve %20 icra inkar tazminatı ile birlikte davalıdan tahsilini, arabuluculuk faaliyetlerinin anlaşmazlıkla sonuçlanması nedeniyle karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT tarifesi gereğince maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve dava vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davacının, müvekkili şirkete karşı yöneltmiş olduğu iddiaların hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydıyla hasarın ihbarı hak düşürücü süre içerisinde müvekkili şirkete yapılmadığını, davanın taşıma organizasyonu yapan şirkete ihbarının gerektiğini, uyuşmazlık konusu emtiada meydana geldiği iddia olunan hasarın, müvekkili şirketin sorumluluk alanı dışında gerçekleşmiş olduğunu, söz konusu olan hasarda müvekkili şirketin sorumlu tutulmayacağını, CMR konvansiyonunun 17. Maddesi ve TTK'nın 875.

Maddesi uyarınca taşıyanın sorumluluğu emtianın teslimi ile sona erdiğini, iç taşımada meydana gelen hasardan müvekkili şirketin sorumlu tutulmasının mümkün olmayacağını, dava konusu hasara ilişkin müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığına dair açıklamalara halel gelmemek kaydıyla davacı tarafın dava konusu emtiada meydana gelen hasarın oluşmasında müvekkili şirketin kusurunun varlığının ispat edilemediğini, dava konusu zararın sigorta teminatı kapsamında olup olmadığının alanında uzman bilirkişi marifetiyle tespit edilmesi gerektiğini, davacı tarafından dosyaya sunulan ekspertiz raporunun tek taraflı alındığını,

afaki ve yeterli bilimsel araştırma yapılmadan oluşturulan tespitler olması sebebiyle mahkememiz tarafından dikkate alınmaması gerektiğini, davacı tarafından haksız olarak takip başlatılmış olduğundan %20'den aşağı olmamak üzre kötü niyet tazminatına hükmedilmesinin gerektiğini, müvekkili şirkete karşı ikame edilen işbu haksız ve mesnetsiz itirazın iptali davasının müvekkili şirket yönünden tümüyle reddini, davacı tarafın işbu itirazın iptali davasında haksız ve kötü niyetli olması sebebiyle kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, davanın ...'e izafeten ve kendi asında asaleten ..."ne ihbar edilmesini,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İhbar olunan vekili cevap dilekçesi ile, davaya konu olmaya dair öncelikle müvekkili şirkete atfedilecek bir kusur bulunmadığını, öncelikle müvekkili şirketin malların sahibi olan şirket ile arasında herhangi bir ticari ilişkinin mevcut olmadığını, müvekkili şirketin davaya konu taşıma işleminde Deniz Taşımacılığı işlemini gerçekleştirmekte olduğunu, davaya konu ihtilafın ve malların zarar görmesine ilişkin karayolu ile taşınması ve bu taşımaya dair söz konusu araç ile herhangi bir irtibatı ve bağı bulunmadığını, bu anlamda söz konusu taşıma faaliyetinin gerçekleştirildiğini, müvekkili şirkete bir kusurun izafesinin kabul edilemeyeceğini,

bu doğrultuda dosyada rapor tanzim eden bilirkişi heyeti tarafından da müvekkili şirkete bir kusur izafesi bulunmadığını ve hasraın taraflarına süresinde ihbar edilmediğini, müvekkili şirkete ihbar edilen davaya ilişkin sunmuş oldukları beyanlar doğrultusunda müvekkili şirketin bir kusuru bulunmadığını beyan etmişlerdir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, davacı tarafından başlatılan ... 24. İcra Müd. dosyasına davalı yanca yapılan itirazın İİK 67 ve devamı maddeleri uyarınca iptaline karar verilmesi isteminine ilişkindir.

... 24. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosya aslı celp edilmiş ve incelenmesinde; alacaklısı ... A.Ş tarafından, borçlu ... A.Ş aleyhine 8.092,00 TL asıl alacak, 474,88 TL işlemiş faiz olmak üzere yekün 8.566,88 TL üzerinden asıl alacağa %9,00 Adi Kanuni faizi işletmek kaydıyla tahsili talebi ile icra takibi başlatıldığı, yasal süresinde borçlunun borca ve ferilerine itiraz ettiği, itiraz sonucu icra takibinin durduğu, mahkememiz nezdinde görülen davanın İİK.m67 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın halli bakımından dosya Taşımacılık Alanında Uzman, Sigorta Uzmanı ve Makine Mühendisi bilirkişiye tevdii edilmiş, 19.07.2023 tarihli bilirkişi raporu ile; "...

Limanında tahliye edilme aşamasında, akabinde limanda yapılan kontrollerde ve mühürlü olarak konteynerin antrepoya alınması sırasında yapılan herhangi bir hasar tespitinin olmaması, hasarın deniz taşıması esnasında meydana geldiğine ilişkin somut herhangi bir bilgi/belgenin mevcut olmaması ve hasarın dava dışı alıcı ...

Şirketi'nin tesislerinde fark edilmesi, tutulan tespit tutanağında sürücüsünün imzasının bulunmadığının sonucu çıkarması, hasarın davalının sorumlu olduğu deniz yolu taşıması sırasında meydana gelmediği görüşüne ulaşıldığı, hasarla ilgili davalıya kusur yüklenemeyeceği, hasarın CMR Konvansiyonu uyarınca süresinde davalıya ihbar edilmediği, zarar gören emtianın, sevkiyatının zarar gördüğünün tespit edilmediği, dava dışı ...

A.Ş'nin CMR Konvansiyonu madde 30 gereği ihtar yükümlülüğünü süresi içinde yerine getirmediği, bu sebeple zarara sebep olan davalı ... A.Ş'ne karşı rücuen tazminat talep etme şartlarının gerçekleşmeyeceği..." şeklinde görüş bildirmişlerdir.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; CMR Konvansiyonu'un 1. Maddesinde, sözleşmenin, sözleşmede belirtildiği gibi yükleme yeri ve teslim için belirlenen yerin en az biri akit ülke olan iki ayrı ülkede olması halinde, tarafların ikametgahı ve milliyetine bakılmaksızın ücret karşılığında yüklerin taşıt ile karadan taşınmasına ait her mukaveleye uygulanacağı düzenlenmiştir. Bu kapsamda davaya konu taşımanın CMR Konvansiyonu hükümlerine tabi olduğu hususunda bir ihtilaf bulunmamaktadır.

Tüm dosya kapsamı ve alınan bilirkişi raporundan; Sigortalı Dava dışı ...A.Ş. firması Çin’de yerleşik ...Ltd. isimli firmadan Kâğıt Kapak Şekillendirme Makinası cinsi emtia satın almıştır. Emtia, Davalı ... A.Ş. firması aracılığıyla ... no.lu

konteynere parsiyel olarak yüklenmiş olup, denizyoluyla 27.06.2021 tarihinde ... limanına sevk edilmiştir. Dava Konusu emtia için 09.07.2021 tarihinde özel beyan verilip, 03.08.2021 tarihinde ise gümrük işlemlerinin tamamlanmıştır. Emtia 03.08.2021 tarihinde ...Ltd. Şti. firması sorumluluğunda ... plakalı araç ile ...’da bulunan sigortalı firma adresine sevk edilmiştir. 04.08.2021 tarihinde sigortalı firma tesislerine ulaşan araç ile emtianın teslimi yapılmıştır. Emtiada hasar teslim edilmesi nedeniyle 04/08/2021 tarihli tutanak tutulmuştur.

Davalı tarafından yalnızca emtianın deniz taşıması işi üstlenilmiştir. Emtianın deniz taşıması sonrasında ... Limanı'na tahliyesi akabinde ise .. Limanı'ndan ...'a gerçekleştirilen iç taşıma sigortalı firma sorumluluğunda gerçekleştirilmemiştir. Emtianın ... Limanında tahliye edilme aşamasında, akabinde limanda yapılan kontrollerde ve konteynerin antrepoya alınması sırasında yapılan herhangi bir hasar tespiti yoktur.

Dava dışı ... A.Ş. tarafından yurt dışından ithal edilecek emtiaların, nakliyat sürecinde meydana gelecek rizikoları teminat altına alması maksadıyla Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları kapsamında davacı ... A.Ş. tarafından 01.01.2021

başlangıç 01.01.2022 bitiş tarihlerini kapsayacak şekilde ... numaralı Nakliyat Emtia Abonman Sigorta Poliçesi tanzim edilmiştir.

Sigortacının rücu hakkı kanundan doğan bir hak olmakla birlikte, sigortacının halefiyet hakkına dayanarak sigortalı yerine geçerek, zarardan sorumlu olan kişilere rücu edebilmesi için;

1) Geçerli bir sigorta sözleşmesinin bulunması,

2) Sigorta kapsamında kalan bir zararın gerçekleşmiş olması,

3) Sigortalının, üçüncü kişilere karşı tazminat isteme hakkına sahip olması,

4) Sigortacının sigorta tazminatını sigortalıya ödemiş olması gereklidir.

CMR Konvansiyonu'nun 30. Maddesi; “Emtianın hasarlı olması halinde, hasarın açıkça görüldüğü hallerde teslim anında, hasarın açıkça görülmediği diğer hallerde ise yükün alıcısına tesliminden sonra 7 gün içerisinde taşıyıcısına ihbarda bulunmaması halinde taşımacıdan tazminat talep etmek mümkün değildir.” Şeklindedir.

Dava konusu olayda ise; Davaya konu emtia 04.08.2021 tarihinde alıcıya teslim edilmiştir. Hasara ilişkin bildirim ise 67 gün sonra 08.10.2021 tarihinde alıcı dava dışı sigortalı tarafından davalıya ihtarname ile keşide edilmiştir.

Tüm dosya kapsamından; davacı sigorta şirketinin dava dışı ...A.Ş. Yerine geçerek meydana gelen hasar için yapılan ödemeyi davalıdan talep etmektedir. Ancak mevcut uyuşmazlığa uygulanan CMR mevzuatına göre davacının bildirim yükümlülüğünü yerine getirmediği, bu nedenle sigortalısının haklarına halef olamayacağı hükme esas alınan bilirkişi raporuyla anlaşılmakla davacının davasının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.