İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/215 K.2026/203

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin 03/04/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle.

Taraflar arasındaki sözleşmelerin davalı tarafından ihlal edilmesi ve sonrasında haksız nedenle feshinden kaynaklanan muhtelif alacak, cezai şart, mahrum kalınan kar ve ek hakların (müvekkile tahsis edilen aracın, personelin vb) haksız geri alınmasından kaynaklanan zararları ile müvekkillere ait portföyün müvekkillere iadesi talebi ile işbu portföy talebinin dava tarihine haksız kullanılmasından doğan maddi tazminat olmak üzere bunların doğduğu tarihten itibaren mevduata uygulanan en yüksek faizi ile ödenmesi ve haksız rekabet dolayısıyla manevi tazminat ile müvekkile ait portföyün müvekkile iadesi talebi olduğunu,

taraflar arasındaki sözleşmelerin davalı tarafından ihlal edilmesi ve sonrasında haksız nedenle feshinden kaynaklanan muhtelif alacak, cezai şart, mahrum kalınan kar ve ek hakların (müvekkile tahsis edilen aracın, personelin vb) haksız geri alınmasından kaynaklanan zararları ile müvekkillere ait portföyün müvekkillere iadesi talebi ile işbu portföy talebinin dava tarihine haksız kullanılmasından doğan maddi tazminat olmak üzere bunların doğduğu tarihten itibaren mevduata uygulanan en yüksek faizi ile ödenmesi ve haksız rekabet dolayısıyla manevi tazminat ile müvekkile ait portföyün müvekkile iadesini,

her ne kadar sözleşmede cezai şart olarak tarafların 500.000 TL ödeyeceği kararlaştırılmış ise de, feshin haksız olup olmadığı yargılama gerektirdiğinden ve bilahare bu meblağa yükseltilmek üzere, kısmi dava olarak şimdilik 1.000,00 TL cezai tazminat olarak,

fesih tarihinden itibaren işlemiş mevduata uygulanacak en yüksek faizi ile 100.000,00 TL haksız rekabet dolayısıyla manevi tazminat olarak şimdilik 1.000,00 TL fatura karşılığı ödenmeyen esas komisyon fatura alacağı ile geç ve eksik ödenmiş fatura karşılıklarının geç ve eksik ödenmesinden kaynaklanan, fatura tazmin tarihinden işlemiş, mevduata uygulanacak en yüksek faizi ile şimdilik 1.000,00 TL tam ve kesin olarak belirlenemeyen, fesih sürecinde edinilip ödenmemiş komisyon ve ek komisyon tutarı ile temerrüt tarihinden işlemiş mevduata uygulanacak en yüksek faizinin,

yargılamanın ilerleyen aşamalarında müddeabihin arttırılması hakkımız saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak şimdilik 1.000,00 TL feshe rağmen müvekkillere iade edilmeyen portföyün dava tarihine dek haksız kullanımı dolayısıyla yoksun kalınan karı ile temerrüt tarihinden işlemiş mevduata uygulanacak en yüksek faizinin yargılamanın ilerleyen aşamalarında müddeabihin arttırılması hakkımız saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak şimdilik 1.000,00 TL'nin tam ve kesin olarak belirlenemeyen tahsis edilen aracın haksız geri alınması ve personellere yönelik,

sözleşme hükümlerinin ihlali nedeniyle uğranılan zarar tutarı ile temerrüt tarihinden işlemiş mevduata uygulanacak en yüksek faizinin yargılamanın ilerleyen aşamalarında müddeabihin arttırılması hakkımız saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olmak üzere, davalıdan tahsilini, müvekkillere ait portföyün müvekkillere iadesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı cevap dilekçesi ibraz etmemiştir. Davacı vekilinin 17/07/2025 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; 14.7.2025 Tarihli Bilirkişi Raporuna beyan ile birlikte fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla bilirkişi tarafından tespit edilen 537.372,44-TL komisyon alacağının ilk ödenen 105.000,00 TL harcın mahsubu ile 432.372,44-TL üzerinden ıslah doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

- 2023/... Arabuluculuk Son Tutanağı, - Mali Müşavir bilirkişi tarafından hazırlanan 21/05/2024 tarihli bilirkişi kök raporu ve Sigorta Uzmanı bilirkişi 10/04/2025 tarihli bilirkişi kök raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, davacı ile davalı arasındaki sözleşmenin ihlali ve haksız feshinden dolayı davacının cezai şart, komisyon fatura alacağı, fesih süresindeki komisyon bedelleri, fesihten sonra iade edilmeyen portföy nedeniyle mahrum kalınan kar, aracın geri alınması sonucu personellerle ilgili sözleşme hükümlerinin ihlalinden kaynaklanan zarar maddi tazminat kalemlerine ve haksız rekabet nedeniyle manevi tazminata hak kazanıp kazanmadığı ile bunların davalıdan tahsili talebine ilişkin maddi ve manevi tazminat davası olduğu görülmüştür. Uyuşmazlığın çözümü için bilirkişi raporu alınmıştır.

Mahkememizce re'sen görevlendirilen bilirkişi Mali Müşavir bilirkişi tarafından hazırlanan 21/05/2024 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle.

"Taraflar arasında davacı şirketin “Danışman” sıfatıyla yer aldığı 19 Nisan 2018 tarihinde Danışmanlık ve Eğitim Sözleşmesi akdedilmiş olup bu minvalde davacı tarafından davalı şirkete danışmanlık hizmeti adı altında 29.07.2020 tarihli ... numaralı “Mayıs ayı danışmanlık hizmeti” açıklaması ile 8.650,90 TL tutarında fatura düzenlendiği görülmekle detayları incelendiğinde, davacı ... Aracılık Hizm. Tic. Ltd.

Şti. tarafından davalı adına tanzim edilen faturanın E-fatura şeklinde usulüne uygun olarak düzenlediği, faturanın davacının ticari defter ve kayıtlarında mevcut olduğu, öte yandan davalı yanın davacı şirketi muhatap tutarak keşide ettiği ihtarnamelerinde davacının mutabakat yapmadan fatura düzenlediğini belirtmiş olup bu hususta hukuki değerlendirme Mahkemenize ait olacağı,

nihayetinde davacı yanın ödenmeyen fatura alacakları talebi kapsamında dosyaya ve defter incelemesi sırasında tarafımıza sunulan evraklar nezdinde komisyon faturaları hariç olarak başkaca bir faturanın sunulmadığı gözetildiğinde söz konusu faturanın Mahkemece kabul edilmesi halinde davacının ödenmeyen fatura alacağının 8.650,90 TL olabileceği,

davalı yan tarafından acentelik ilişkisinin devamı süresince banka hesap hareketlerinin tetkikinde davacı şirket hesabına genel toplamda 552.569,68 TL ödeme yapıldığı görülmekle taraflar arasında acentelik ilişkisi dışında başkaca ticari ilişkilerin de olduğu göz önüne alındığında bu ödemelerinin ne kadarının komisyon ödemesi olduğu banka kayıtlarıyla belirlenememiş olup davacı şirket kayıtlarından tetkik edildiği üzere hakkedilen komisyon tutarı aşağıdaki (tahakkuk detay tabloları çok yoğun olduğundan rapor içeriğinde yer verilememiştir.) genel tabloya göre davalı tarafından net 76.017,23 TL komisyon ödemesi yapıldığı,

davacı yan talebinde komisyonlar eksik ödendiğini iddia ettiği, bu noktada komisyon tahakkuklarının yerindeliğinin denetlenmesi ve davacının tam olarak ne kadar komisyona hak kazanması gerektiği hususları uzmanlık alanım dışında olduğu kanaatiyle Takdiri Mahkemenize ait olacağı, Davacı şirketin poliçe üretmesinin engellenip engellenmediği,

davalının mail silsilesinde yer alan yazışmalara ve dosya kapsamı belge ve davacı tarafından sunulan delillere göre davacı şirketi zarara uğrayıp uğratmadığı hususları ticari defterler ile belirlenemeyecek olup ayrıca davacı şirketin hangi miktarda poliçe üretiminin engellendiği ve davacı şirketin engellenen poliçeler kapsamında mahrum kaldığı kar tarafımca mali anlamda tespit edilememekle birlikte sektörel yönden değerlendirilmesi noktasında Takdirin Mahkemenize ait olacağı,

Dosya kapsamı itibariyle davalı tarafından davacı şirkete araç tahsisine yönelik herhangi bir yazılı belge yer almamakta olup davalı yanın davacı adına keşide ettiği ...1.

Noterliğinin 19.02.2021 tarih ve ... sayılı ihtarnamesinde davalı tarafından davacı şirkete araç tahsis edildiği ikrar edildiği görülmekle bu hususta ihtilafın bulunmadığı ancak söz konusu araç tahsisinin ne zaman yapıldığı ve bahsedilen aracın teslim formu, uğranılan zararın tespitine yönelik belge ve veri dosya içeriğinde görülmediğinden davacının bu husustaki zarar tazmin talepleri yönünden mali açıdan bir değerlendirme yapılması mümkün olmadığı kanaatine varıldığı, dosya kapsamı belgelere göre Davacı yan tarafından davalı taraf muhatap alınarak keşide edilen ....

Noterliğinin 20.04.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek sözleşmenin davacı tarafça feshedildiği, davalının sözleşmeyi feshettiğine dair bildirimine dosya içerisinde rastlanmadığı, sözleşmenin davacı haksız, mesnetsiz olarak feshedildiği iddiasıyla davalı tarafından davacı adına 04.06.2021 tarihli ... numaralı KDV dahil 590.000,00 TL cezai şart faturası tanzim edildiği, akabinde davacı tarafından aynı tutarda iade faturası düzenlenerek faturaya itiraz edildiği,

nihayetinde davacı tarafından yapılan feshin haklı yere olup olmadığı yönünden hukuki değerlendirme Mahkemenize ait olmak üzere, Mahkemece davacının haklı görülmesi halinde, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 14. maddesine göre davacı yanın (500.000,00 TL %18 KDV 90.000,00 TL) davalı yandan 590.000,00 TL cezai şart bedeli talep edebileceği, Davacının portföyün iadesi talebine istinaden iade edilmediği iddia edilen portföye ilişkin herhangi yazılı belge ve veri mevcut olmadığından mali anlamda bir tespit, değerlendirme yapılamadığı.. " görüş ve kanaatini bildirmiştir.

Alınan rapor taraflara tebliğ edilmiş; davacının sigorta uzmanı bilirkişi görevlendirilmesi gerektiği itirazı mahkememizce yerinde görülerek dosyanın farklı bir bilirkişiye tevdine karar verilmiştir.

Mahkememizce re'sen görevlendirilen bilirkişi Sigorta Uzmanı bilirkişi 10/04/2025 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; "..Dosya arasına kazandırılan bilgi, belge ve dijital veriler incelendiğinde davacı tarafa tahakkuk etmesi gereken komisyon rakamının 537.372,44 TL olması gerektiği, Dava dosyasında tahakkuk eden komisyon rakamına ait tanzim edilmiş poliçeler için herhangi bir tahsilat verisi olmadığı için hak edilen komisyon rakamının hesaplanamadığı, Sigorta tekniği ve sigortacılığın genel kabul görmüş prensipleri açısından davalı...

Hiz. A.Ş'nin sözleşmeyi fesih etmesine gerekçe olabilecek herhangi bir teknik bilgi ve belge tespit edilmediği, Haksız fesih nedeni ile istenen 500.000 TL cezai şart tazminatının salt bir hukuki değerlendirme gerektirdiği için mahkemenin takdirinde olduğu.." görüş ve kanaatini bildirmiştir.

Bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği; davacılar vekilinin rapora karşı beyan ve ıslah dilekçesi sunmuş olduğu görülmüştür. Davacı vekiline, dava dilekçesinde talep edilen altı adet tazminat talebi yönünden ıslahını hangi alacak kalemine ilişkin hangi miktarda yapmış olduğu; hangi alacak kalemi yönünden ne kadar arttırımda bulunup ne kadarlık kısım için harç yatırdığına dair açıklama yapmak üzere 2 haftalık kesin süre verilmiş; neticeten davacının davasını yalnızca komisyon fatura alacağı talebi yönünden harçlandırdığı görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davanın, taraflar arasında akdedilen 19.04.2018 tarihli protokol ve Danışmanlık ve Eğitim Sözleşmesi kapsamında davalının sözleşmeyi haksız feshetmesinden dolayı davacının sözleşme altında ödenmeyen fatura alacaklarının tahakkuk ettikleri tarihten işleyecek faizleriyle ödenmesi, davacı komisyonların ve ek komisyonların eksik ödenmiş olması nedeniyle eksik ödenen komisyonların tahakkuk ettikleri tarihten işleyecek faizleriyle birlikte ödenmesi, davacının poliçe üretmesinin engellenmesi için davalı tarafın işlem ve eylemleri nedeniyle davacının mahrum kaldığı karının ödenmesi,

haksız olarak geri alınan araç sebebiyle davacının uğramış olduğu, ek haklardan mahrumiyet sebebiyle zararın ödenmesi, haksız rekabet sebebiyle manevi tazminata hükmedilmesi ve sözleşmenin davacılar tarafından haklı nedenle, davalı tarafından haksız olarak feshi sebebiyle davalı tarafından cezai tazminatın da davacıya ödenmesi talebine ilişkin olduğu görülmüştür.

Taraflar arasında davacı şirketin “Acente” olarak, davalı şirketin ise “Şirket” sıfatıyla yer aldığı 19 Nisan 2018 tarihli Protokol ve davacı şirketin “Danışman” sıfatıyla yer aldığı 19 Nisan 2018 tarihli Danışmanlık ve Eğitim Sözleşmesi bulunduğu görülmüştür.

Taraflar arasındaki Danışmanlık ve Eğitim Sözleşmesinin 14. maddesinde “...Taraflar, birbirlerine en az 6 ay önce yazılı bildirimde bulunmak kaydıyla iş bu sözleşmeyi her zaman sona erdirebilirler. ancak bu fesih durumunun danışman tarafından talebi halinde danışman tarafından 12 aylık planlama raporu, ...'a yazılı olarak sunulmalı ve fesih süreci ... tarafından kabul edildiği takdirde, iş bu sözleşmenin feshi ancak 6.2 maddesi uyarınca gerçekleştirilecektir. tarafların bulunduğu bildirim iş bu madde kapsamında anlatıldığı şekilde gerçekleştirilmez,

haksız ve mesnetsiz olarak derhal feshedilir ve yükümlülükler yerine getirilmeden sonuçlandırılır ise haksız feshi gerçekleştiren ve yükümlülüklerini yerine getirmeyen taraf diğer tarafa 500.000,00 TL cezai şart ödemeyi kabul beyan ve taahhüt etmiştir...” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

Davacı tarafından davalıya yönelik keşide edilen ... Noterliğinin 20.04.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinde sözleşmenin davacı tarafça feshedildiği ve davalı tarafından da karşı ihtarnameyle cevap verildiği, davacı tarafından tekrar ihtarname düzenlendiği görülmüştür.

Davacı sözleşmeyi haklı nedenle feshi nedeniyle yukarıda bahsedilen tazminatlara hak kazandığını, davalı tarafından haksız nedenle feshedildiğini iddia ve beyan etmiştir. Hazırlanan bilirkişi raporuna ve mahkememizde oluşan kanaate göre davacının feshinin haklı olduğu, davalının feshe ilişkin haklılığını gösterir herhangi bir bilgi ya da belge sunmamış oluşuna göre feshinin haksız olduğu değerlendirilmiştir.

Mahkememizce hükme esas alınan son bilirkişi raporuna göre dosya arasına kazandırılan bilgi, belge ve dijital veriler incelendiğinde davacı tarafa tahakkuk etmesi gereken komisyon rakamının 537.372,44 TL olması gerektiği,

davacının diğer talepleri yönünden dayanak belge sunulmadığından hesaplama yapılamadığı, davacının hesaplanan komisyon fatura alacağı yönünden ıslah talebinde bulunduğu ve harcı tamamladığı; her ne kadar mahkememizce davacının cezai şart alacağına da hak kazanmış olduğu görülmüşse de bu yönde yapılan bir ıslah bulunmadığı, mahkememizce verilen kesin süre içerisinde de bu hususun açıklanmamış oluşu göz önüne alındığında davacının davasının harçlandırdığı komisyon fatura alacağı ve 1.000,00 TL cezai şart talebi yönünden kabulüne; diğer taleplerinin sübut bulmadığı anlaşılmakla reddine dair karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...