İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/646 K.2024/108

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 24/10/2024 tarihli dilekçesi ile, müvekkili firmanın cafe restaurant alanında faaliyet göstermekte olduğunu, 2018 yılında borçlarından dolayı pek çok icra takibi ve davaya maruz kaldığını, takip ve davalar nedeni ile daha da zor duruma düştüğünü ve aynı yıl faaliyetini durdurmak zorunda kaldığı ve faaliyetlerinin durması nedeni ile iş yerindeki defterler, faturalar toparlanmış ve firma vekili Av. ...'in bürosu Aşağı Öveçler Mahallesi ...Cadde No:..Çankaya/ Ankara adresine taşındığını, defterler büroya taşındıktan kısa bir süre sonra 11.11.2021 tarihinde büroya hırsız girdiğini ve bürodaki eşyaları dağıttığını ve çaldığını,

aradan geçen uzun zamandan sonra müvekkili firmanın pasifleri aktiflerini geçince iflasının istenilmesine karar verildiğini, iflas davasına hazırlık olması için hafta sonu defterlerin bulunduğu büroda sicil dosyaları, yevmiye defteri, defteri kebir, karar defteri aranmış ancak karar defteri bulunamadığını, defterler hırsızlık olayı ve sonrasındaki hengame içinde kaybolduğunu, müvekkili firma yargılama masraflarını karşılayacak maddi güce sahip olmadığını, müvekkili firma bütün ticari faaliyetlerini fiilen durdurmak zorunda kalmış, uhdesinde hiçbir aktifi kalmadığını, zamanda müvekkili firma çalışanların ücretlerini ve elektrik,

su gibi faturalarını da ödeyemediğini beyanla; davanın kabulü ile, davamızın kabulüne, adli yardım taleplerinin kabulü ile müvekkili ... Ve Ticaret Limited Şirketi'nin tutmakla yükümlü olduğu karar defterinin zayına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava, karar defterinin zayi olması nedeniyle zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Her tacir kanunen saklanması gereken defter ve kayıtlarını kanunda öngörülen sürelerle saklamakla mükelleftir.

TTK 82/7. Maddesi uyarınca; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmü amirdir.

İlgili hüküm gereğince, tacirin kanunen saklamak zorunda olduğu defter ve kayıtların yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğraması halinde tacir belge ve evrakların zayii olduğunu dava edebilir. Tacirin ziya davası açması için kaybı öğrendiği tarihten itibaren 30 günlük hak düşürücü süre öngörülmüştür. Bu süre içerisinde dava açılmaması halinde tacir dava açma hakkını kaybeder.

Somut olayda davacı ticari defter ve kayıtlarının 11/11/2021 tarihinde hırsızlandığını beyan etmiş olmakla işbu davayı 24/10/2023 tarihinde ikame etmiştir. Tacirin basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü bulunması, ticari defter ve kayıtlarının yıl sonunda kapanış onaylarının yaptırılması gerektiği, bu nedenle tacirin hırsızlık eylemi neticesinde defterlerinin zayii olduğunu hırsızlığın üzerinden 2 yıl gibi bir süre geçtikten sonra fark etmesi gerek hayatın olağan akışına gerekse de tacir olmanın getirdiği yükümlülüklere uygun olmadığından 30 günlük hak düşürücü süre içerisinde açılmayan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır