İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/275 K.2025/188

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların Talepleri

Davacı vekilinin sunduğu dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 01/08/2016 başlangıç tarihli 31/12/2018 bitiş tarihli kira sözleşmesinin imzalandığı, taraflar bir araya gelip 31/05/2018 tarihinde söz konusu kira sözleşmesinin karşılıklı fesh ettiklerini, sözleşmenin 2.maddesine kira sözleşmesinin bitiminden itibaren 120 gün içinde 250.000 TL'lilk depozito bedelinin iade edilmesi karara bağlandığı, sözleşmenin karşılıklı fesih edilmesi nedeniyle 250.000 TL'nin müvekkilinin hesabına iade edilmesi için 03/09/2018 tarihli ...80 yevmiye nolu ihtarname keşide edildiği,

ancak bugüne kadar müvekkilinin hesabına ödeme yapılmadığını, davalı yanın kötü niyetli olduğuna bir diğer kanıt.

31/05/2018 tarihli karşılıklı feshin tek taraflı olduğunu iddiaları kabul anlamına gelmemekle birlikte biran için kabul edilse bile kira sözleşmesinin 10.md.göre 3.yılda sözleşmenin tek taraflı fesih edilmesi halinde bilen 125.000 TL'nin iadesinin gerekeceği, davalı yan 10 maddeye dayandığına göre 250.000 TL'nin tamamına itiraz etmek yerine 125.000 TL'sini kabul edip kalanına itiraz etmesi gerektiği, bu durumda davacı borçlu olduğu 250.000 TL'yi geç öderim yoluna gittiği, davalı yan 31/05/2018 tarihli karşılıklı fesih sözleşmesini tek taraflı fesih olarak kabul edilmesi gerektiğini iddia ettiği,

250.000 TL alacağın tahsili için ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından yapılan takibe karşı davalıların itirazlarının iptaline, takibin devamına, %20'den aşağı olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

Davalılar vekilinin sunduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin sahibi olduğu ... ... İnş. Oto. Turz.San ve Tic. Ltd.

Şti kendisi tarafından işletilmekte iken, 01/06/2016 başlangıç ve 31/12/2018 bitiş tarihli "Kafe İşletmesi Kira Sözleşmesi" ile davacı ...'e devredildiği, ancak bu sözleşme devralan tarafından sözleşme bitiş süresi dolmadan 31/05/2018 tarihinde feshedildiği, davacı vekili kira sözleşmesinni 2.maddesine dayanarak depozitonun iadesini talep etse de olayın gelişme biçimi sözleşmede olması gereken gibi gerçekleşmediği,

davacı, işletmeyi kapatma tehdidiyle müvekkilinin baskı altına aldığı ve fesih sözleşmesini imza attırdığını, sözleşmenin 3.maddesinde senelere göre kira bedellerinin belirlendiği 2018 senesindeki kira bedeli 7000 TL ile müvekkilinin en avantajlı sene olması gerekirken, daha yılın yarısına gelmeden davacı sözleşmeyi feshetmek istediği müvekkilinin fesih sözleşmesini imzalaması,

hayatın olağan akışına aykırı olduğu gibi piyasada tanınıp itibar edilen bir ticaret adamı olan müvekkilinin berrak akılla yapacağı bir iş olmadığını bu nedenle davanın reddi ile kötüniyetli olduğu açıkça görülen davacının yüzde 20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesine ve tüm dava haklarının saklı kalmak kaydıyla yargılama harç ve giderleriyle vekalet ücretinin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

B.Uyuşmazlık, Deliller, Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Taraflar arasındaki 01.08.2016 tarihli işletme hakkı devir sözleşmesinin feshi nedeni ile davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı ile icra takibine yapılan itirazın haklı olup olmadığı hususlarına ilişkindir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiştir. Dava şartlarına ilişkin eksik ve incelenmesi gereken ilk itiraz bulunmadığı anlaşıldıktan sonra tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktaları belirlenip tahkikat aşamasına geçilmiş, deliller toplanıp bilirkişi raporu alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir.

Bilirkişi Yeminli Mali Müşavir ... tarafından mahkememize sunulan 22/07/2019 tarihli bilirkişi kök ve devamında alınan 02/09/2019 raporunda özetle; taraflar arasında imzalanan 31/05/2018 tarihli fesihnamede "taraflar karşılıklı olarak 01/08/2018 tarihinde imzalanan sözleşmesinin 31/05/2018 tarihinde anlaşmalı olarak feshedilmiştir."denildiği, fesih şartlarında 2018 yılı içerisinde gerçekleşir ise alınan 250.000 TL'sinin 125.000,00 TL'sini iade edileceğinin açıkça belirlendiği, dolayısı ile davalının davacıya kafeyi 2018 bitmeden devir ettiğinden 250.000,00 TL depozitonun 125.000,00 'sini ödemekle yükümlü olduğunu yönünde görüş bildirdiği görülmüştür.

Mahkememizce görevlendirilen Nitelikli Hesap Uzmanı bilirkişi ... hazırladığı 08/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda. "Dava konusu olayda taraflar arasında imzalanan sözleşmenin Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre hukuken geçerli bir sözleşme olduğu kanaatindeyim. Davacı ve davalılar arasında 01.08.2016 başlangıç, 31.12. 2018 bitiş tarihli sözleşme özgürlüğü çerçevesinde ikale yoluyla sona erdirilmiştir.

Sözleşme özgürlüğü çerçevesinde taraflar her zaman sözleşmeyi sona erdirme hakkına sahiptir. Fesih sözleşmesinde tarafların karşılıklı anlaşmalı olarak sözleşmeyi feshetmiş oldukları açıkça belirtilmiştir. Davalı taraf her ne kadar baskı altında fesih sözleşmesini imzalamış olduğunu ileri sürmüş ise de, dava dosyasından anlaşıldığı kadarıyla fesih sözleşmesinin irade sakatlığı ile imzalanmasını ileri sürerek iptali yönünde hukuki bir girişimi olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle taraflar arasından imzalanan 31.05.2018 tarihli fesih sözleşmesi hukuken geçerli bir sözleşme niteliğini haiz olup, sözleşmeye uygun ve karşılıklı olarak yapılmıştır.

Sözleşmenin 2. Maddesinde kira süresi bitiminden 3 ay önce taraflar bir araya gelerek sözleşmeye devam edilip edilmeyeceğine karar vereceği, devam etmeme kararı verilmesi halinde; kira bitim tarihinde, alınan 250.000,00 TL değerindeki depozito banka havalesi ile (120 gün içinde) iadesinin yapılacağı açıkça düzenlenmiştir. Sözleşmenin 10. Maddesinde ise sözleşmenin tek taraflı feshi halinde depozitodan kesinti yapılabilecek durumlar düzenlenmiştir.

Sözleşmenin tarafların anlaşması nedeniyle sona erdirildiği göz önünde bulundurulduğunda yukarıda açıklanan nedenlerle sözleşme uyarınca davacının alacağa hak kazandığı, dolayısıyla ....İcra Müdürlüğünün ... esas nolu icra dosyasındaki alacağa hak kazandığı”şeklinde mütalaa etmiştir.

Tüm dosya kapsamından; taraflar arasında 01/08/2016-31/12/2018 tarihli İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi imzalandığı, davalı ...'nın kefil; davalı ... Restaurant'ın devreden, davacının ise devralan olduğu görülmüştür. davacının sözleşmenin 31/05/2018 tarihinde karşılıklı feshi nedeniyle 2.maddesine göre 250.000 TL'lilk depozito bedelinin iade edilmesini talep ettiği; davalının ise bu talebe karşın, devralan tarafından sözleşme bitiş süresi dolmadan 31/05/2018 tarihinde feshedildiği ve davacının işletmeyi kapatma tehdidiyle kendisini baskı altına aldığı ve fesih sözleşmesine imza attırdığını iddia ederek depozito bedelini iade etmeyi reddetmektedir.

Taraflar arasında İşletme Devir Sözleşmesi yapıldığı, 250.000,00 TL depozitonun davacı tarafından davalıya verildiği hususlarında bir ihtilaf bulunmamaktadır. Uyuşmazlık; sözleşmenin karşılıklı/tek taraflı feshi halinde depozitonun tamamının veya belli bir kısmının iade edilip edilmeyeceği hususlarındadır.

Alınan bilirkişi raporu ve dosyadaki diğer bilgi ve belgelerden; taraflar arasındaki fesih sözleşmesine göre sözleşmenin karşılıklı olarak feshedildiği, davalının fesih sözleşmesini imzalamaktaki irade sakatlığı iddiasını ispata yarayan herhangi bir hukuki delil ortaya koymadığı bu nedenle savunmasına mahkememizce itibar edilmediği, sözleşmenin karşılıklı olarak feshi halinde oluşacak durumun 2.maddede düzenlendiği; buna göre, karşılıklı fesih halinde 250.000,00 TL depozitonun iade edileceği, tek taraflı fesih olmadığından 10.maddenin uygulama alanı bulmadığı görülmekle; davacının davasında haklı olduğu,

depozito iadesi gerektiği ve buna ilişkin başlatılan icra takibine davalının itirazının haksız olduğu anlaşılmakla davacının davasının kabulüne dair karar verilmiş, alacak likit ve takibe itiraz haksız olduğundan davalılar aleyhine müşterek ve müteselsil olarak icra inkar tazminatına hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır