İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/405 K.2025/328

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin 15/07/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket nezdinde ... no.lu trafik poliçesi ile ...' ne ait...plakalı otomobil sigortalandığını, 30.10.2021 tarihinde ... sevk ve idaresindeki...plakalı araç ... İlçesi ... ...

Yolu ... ayrımına girmek için en sol şeritte girmek üzere manevra yaptığı esnada ... plakalı araca çarparak maddi hasarlı trafik kazasının meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, ... plakalı müvekkil şirket nezdinde sigortalı araç sürücüsü ...'ın ehliyetsiz olduğu tespit edildiğini, kolluk tarafından düzenlenen 30.10.2021 tarihli kaza tespit tutanağında " Bu kazanın oluşumunda ... plakalı sayılı araç sürücüsü ...'ın 2918 sayılı KTK'nın 51/1A (şerit izleme ve değiştirme) kuralını ihlal ettiği " tespiti ile ile kazanın oluşumuna sigortalı aracın sebebiyet verdiği tespit edilmiştir.

Davalı şirkete ait sigortalı aracın %100 kusuruyla kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiği ve sürücüsünün yasal ehliyete sahip olmadan aracı kullandığı ve 0,72 promil alkollü olduğu görüldüğünü, kaza sonrasında ... plakalı araç sahibi tarafından aracında meydana gelen hasar bedeli için müvekkil şirkete başvuru yapılmıştır. müvekkili şirket tarafından yapılan inceleme sonucu ... plakalı araçta 7.500,00 TL hasar tespit edilmiş, 16.11.2021 tarihinde mağdura 7.500,00 TL hasar ödemesi yapıldığını, ... plakalı araç sahibi Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde STK 2021.E... sayılı başvuru ile bakiye hasar bedeli,

STK 2021.E... sayılı başvuru ile de değer kaybı talebinde bulunmuştur.

Müvekkil şirket STK 2021.E... sayılı başvuru kapsamında 23/05/2022 – K-2022/... sayılı karar doğrultusunda 28.08.2022 tarihinde mağdura 7.866,70-TL bakiye hasar bedelini ve 7.839,56 TL icra takip masraf ve vekalet ücretleri ile ödenmiş, STK 2021.E... sayılı başvuru kapsamında 27.01.2022 – K-2022/... sayılı karar doğrultusunda 08.02.2022 tarihinde 3.000,00 TL değer kaybı tazminatı ve icra takip masraf ve vekalet ücretleri 4.282,60 TL olmak üzere toplam 30.488,86 TL tazminat ödemediğini, müvekkili sigorta şirketinin, Zorunlu Trafik Sigortası Genel Şartları' na göre sigortalıya rücu hakkı mevcut olduğunu,

dava konusu kazada sigortalı aracın %100 kusuru ile kazanın meydana geldiği ve sürücünün yasal ehliyete sahip olmadığı açık olup, Genel Şartlar B.4. Gereği yapılan ödemelerin davalı sigortalıdan rücu hakkı olması nedeniyle yapılan toplam30.488,86 TL tazminatı, ödeme tarihlerinden itibaren avans faizi ve fer'ilerinin ödenmesi amacıyla davalıya karşı .... İcra Müdürlüğü ...

E. Sayılı dosyası ile icra takibi yapılmış ancak borçlu davalı tarafından takibe itiraz edildiğini beyanla; .... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile haksız ve mesnetsiz olarak itiraz eden davalının %20 kötüniyet tazminatı ile mahkum edilmesi ve takibin kaldığı yerden devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin 01/08/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; kazaya karıştığı iddia edilen... plakalı araç, müvekkili şirket tarafından üçüncü şahsa (...'a) kiralanmış bir araç olduğunu, kaza anında araç sürücüsüyse ... isimli şahıs olduğunu, bu nedenle davanın kiracı ... ve sürücü ...'a ihbarını talep ettiklerini, Karayolları Trafik Kanunu (KTK) ve sair ilgili mevzuat gereğince, üçüncü şahsa kiralanan aracın karıştığı kaza ve sebep olduğu hasarlardan dolayı müvekkil şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, ... tarafından söz konusu araç, İstanbul, ..., ..., ...

Caddesi lokasyonundan ... plakalı ve ... marka model aracı 30/10/2021 tarihinde 15:28 saatinde kiralanmakla birlikte kaza anında sürücü ...'dır kiracı ve sürücünün araç üzerinde fiili tasarruflarda bulunduğu ve aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olarak işlettiği de şüphesiz olduğnu, bu husus müvekkili şirket ile araç kiracısı arasında 23/02/2022 tarihinde imzalanan Bireysel Paylaşımlı Araç Kiralama Sözleşmesinde de açıkça belirtildiğini, müvekkili şirket ile kiracı arasında akdedilen sözleşmedeki hükümlerde açıkça kiralama süresince meydana gelen hasar ve kazalardan kiracının sorumlu olduğu belirtildiğini,

aracı üçüncü şahsa kiralayan müvekkili şirketten, üçüncü şahsın aracı kendi adına ve tehlikesi kendine ait olmak üzere işlettiği göz önünde bulundurulduğunda, KTK hükümleri kapsamında herhangi bir talebin yönlendirilmesi hukuken mümkün olmadığını, bu yönden de müvekkili adına davanın reddini ve davanın kiracı ...'a ihbarını talep ettiklerini, ilaveten, sözleşmenin belli bir süre için yapılmadığı hususu da dikkate alınması gerektiğini,

kiracının araç üzerinde fiili tasarruflarda bulunduğu ve aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olarak işlettiği de şüphesiz olduğunu bu husus kiracının imzaladığı Bireysel Paylaşımlı Araç Kiralama Sözleşmesinde de açıkça belirtildiğini, davacı, dava dilekçesinde her ne kadar rücu bedeli alacağı talep etmişse de işbu bedel fahiş miktarda olup kabulünün mümkün olmadığını, hasar bedeli olduğundan fazla talep edilmiş olup gerçeği yansıtmadığını, herhangi somut bir delile dayanmayan alacak talebinin reddi gerektiğini,

davacı tarafın talep ettiği alacak miktarının tespiti yargılama yapılmasını gerektirdiğinden ve alacak miktarları muayyen (likit) olmadığından icra inkar tazminatı talebinin de reddi gerektiğini, açıklanan tüm hususlar göz önünde bulundurularak davanın müvekkil şirket yönünden reddine karar verilmesini, dava dilekçesinin kiracı ... ve sürücü ...'a tebliğ edilerek işbu kişilerin davaya dahil edilmesini, davanın usul ve esasa aykırılık taşıması sebebiyle müvekkili şirket yönünden reddini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

- .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının Uyap kayıtları, - Makine Mühendisi ... Sigorta Uzmanı ... ve Adli Trafik Uzmanı ... tarafından hazırlanan 15/07/2024 tarihli bilirkişi ek raporu, - SMMM Bilirkişi ...tarafından hazırlanan 14/04/2025 tarihli bilirkişi ek raporu,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, 30/10/2021 tarihli kazada davacı nezdinde ile sigortalı...plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle, davacının mağdura ödemiş olduğu tazminatın davalıdan rücuen tazmini koşullarının oluşup oluşmadığı, davalının bundan dolayı sorumlu olup olmadığı, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali hususlarına ilişkindir.

Davaya konu .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası celp edilmiş, incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine icra takibi başlatıldığı, yasal süresinde borçlunun borca ve ferilerine itiraz ettiği, itiraz sonucu icra takibinin durduğu, mahkememiz nezdinde görülen davanın İİK.m67 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce uyuşmazlık konusuna ilişkin bilirkişi raporu alınmış; bilirkişi raporu taraflara tebliğ olunmuş, taraflarca bilirkişi rapora karşı beyan ve itiraz dilekçesi sunulmuştur.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu...plakalı aracın dava dışı ...'a Bireysel Paylaşımlı Araç Kiralama Sözleşmesi ve ekleriyle kiralanmış bir araç olduğunu, aracın işleteni kendileri olmadığından husumet itirazında bulunduğu görülmekle mahkememizce bu husus incelenmiştir.

Davalı vekili tarafından 02/05/2025 tarihli bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesinin ekinde dava dışı ... şirketi ile davalı arasında yapılan uzun süreli araç kiralama sözleşmesini dosyaya sunulduğu, 02/06/2021 tarihli bu sözleşmeye göre davalı ... şirketinin dava konusu aracı ... şirketine 36 ay süreli kira sözleşmesi ile 07/09/2021 tarihinde devrettiği; ... şirketinin ise kira sözleşmesi ile aracı dava dışı şahsa teslim ettiği ve kazanın bu şahıs idaresindeyken meydana geldiği görülmüştür.

2918 sayılı yasanın 3. maddesinde "işleten: araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görünen veya aracın uzun süre kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır.

Bu yasal düzenlemeden de anlaşılacağı üzere araç malikleri sahip oldukları bir aracı herhangi bir nedenle yararlanması için başka bir kişiye diğer bir ifadeyle aracın fiili tasarrufunu bir üçüncü kişiye devredebilir. Bu durumda üçüncü kişi işleten sıfatını kazanacaktır (İstanbul BAM 8 HD 2017/2225 Esas, 2019/3819 Karar sayılı ilamı)

Kaza tarihinde 2918 sayılı KTK 3. Maddesi uyarınca davalıların işleten sıfatının bulunmadığı anlaşılmakla davanın pasif husumet yokluğu yönüyle reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Davacı tarafından resmi kayıtlara göre dava açıldığından ve kiralama hususu bilinemeyeceğinden davalı lehine vekalet ücreti takdir edilmemiştir. (Aynı yönde Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 17/11/2015 tarih ve 2015/11658 E., 2015/12308 K. Sayılı kararı)

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır