İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/125 K.2026/65

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin 20/02/2025 tarihli dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin ... Okulları ülkemizde dil eğitimi sektöründe hizmet vermekte olup bu sebeple Türkiye'nin birçok ilinde şubesi bulunduğunu, müvekkili şirketin merkez kuruluşu dışındaki illerde franchise sözleşmesi yapmak suretiyle hizmet vermekte olup müvekkilin franchise sözleşmesi imzaladığı şubelerden biri de davalı ...

Ticaret Limited Şirketi olduğunu, müvekkili şirket ile davalı arasında 21.08.2023 tarihinde franchise sözleşmesi akdedilmiş olup işbu sözleşme dava dilekçesi ekinde sunulduğunu, Franchıse alan, bu durumda sözleşmedeki diğer tazminat maddeleri haricinde 100.000,00 USD tazminat ödemeyi beyan, kabul ve taahhüt eder şeklinde maddesi olduğunu, işbu madde hükmünden de anlaşılacağı üzere franchise alan franchise veren şirketin kullandığı sözleşme, logo, kitap ve benzeri ürünleri alma zorunluluğu olmasına rağmen davalı tarafından müvekkil şirketin kullandığı ve franchise verdiği tüm firmaların kullanmak zorunda olduğu kitapların alınmadığını,

davanın kabulünü, sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğinin tespitini, müvekkili Şirket ile davalı arasında imzalanan sözleşmenin 4.4.7. maddesine göre müvekkil şirketin kullanmış olduğu kitap, dijital materyal, broşür, tabela ve benzeri malzemeleri alma ve kullanma yükümlülüğünü ihlal eden davalının ödemesi gereken 100.000,00 USD cezai şart bedelinin, davalının temerrüde düştüğü tarihten itibaren bilirkişi marifetiyle hesaplanacak ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkili şirkete ödenmesini,

müvekkili şirket ile davalı arasında imzalanan sözleşmeyi en başından itibaren gerek kitap alınmaması gerekse isim hakkı bedellerinin ödenmemesi şeklinde ihlal eden davalının sözleşmenin 8.1.

Maddesi uyarınca ödemesi gereken 50.000,00 abd doları cezai şart bedelinin, davalının temerrüde düştüğü tarihten itibaren bilirkişi marifetiyle hesaplanacak ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkil şirkete ödenmesini, müvekkilin yükümlülüklerini yerine getirmeyen davalı yüzünden yapmış olduğu tüm masrafların davalının temerrüde düştüğü tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkil şirkete ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle. Dava dilekçesinde ekinde sunulan davaya konu Franchise Sözleşmesi'ne müvekkil ...

Ticaret Limited Şirketi'nin taraf olmadığını, müvekkilinin davaya konu Franchise Sözleşmesi'ni imzalamadığını, dava konusu cezai şartlar ve tazminat yükümlülüklerini içeren franchise sözleşmesini müvekkil imzalamadığını, müvekkili imzasının bulunmadığı sözleşme dolayısıyla kötü niyetli olarak bir takım tazminatlara mahkum edilmek istenmediğini, imzalamadığı bir sözleşmenin maddelerinden dolayı müvekkil sorumlu tutulamayacağını, husumet itirazımız bulunmadığını, pasif husumet yokluğu nedeni ile davanın reddi gerektiğini, huzurdaki davada;

dava şartı arabuluculuk zorunluluğu yerine getirilmediğini, davacı tarafından iddia edilen ve müvekkil tarafından imzalanmayan 21.08.2023 tarihli Franchise Sözleşmesi marka ve lisans haklarının kullanımını da kapsayan bir sözleşmedir.

Bu sebeple sözleşmenin yazılı olarak yapılması gerektiğini, ancak huzurdaki sözleşme yazılılık şartını karşılamadığını, aleyhe kabul anlamına gelmediğini, bir an için franchise sözleşmesinin var olduğu düşünülse dahi; franchise sözleşmesinin fesih bildirimi yapılmadığını, fesih sebepleri, fesih durumları ve tazminat durumları müvekkile ihtar edilmemiştir. müvekkil dava ile haberdar olduğunu, bir an için franchise sözleşmesinin var olduğu düşünülse dahi, davacının iddia ettiği sözleşmeye aykırılıklar soyut ve mesnetsiz iddialardan öteye geçmediğini, müvekkilin ihlal ettiği yükümlülükler neler olduğu,

müvekkilin markanın itibarını ve kalitesini zedelediği davranışların neler olduğu hususu aydınlatılmadığını, tüm bu iddiaları reddettiklerini, davacı dilekçesinde, müvekkilin kitap siparişi ve eğitim materyallerini almadığı ve sözleşmeye aykırı olarak başka kaynaklar kullandığı iddiası gerçeği yansıtmadığını, davacı, müvekkilin kitap siparişi verilen Allin isimli sisteme girişini engellediğini, müvekkilinin kitap siparişi veremediğini hususunu davacı şirket çalışanlarına bildirdiğini, müvekkilinin bu sürelerde whatsapp gruplarından çıkarılmış olsa da tarafların şifahi olarak anlaştıkları bedeller ödenmeye devam ettiğini,

davacı tüm bunlara rağmen kötü niyetli olarak işbu davayı ikame ettiğini, dava şartı arabuluculuk şartı yerine getirilmediğinden davanın usulden reddini, sözleşmeyi imzalamamış olmasına rağmen müvekkil aleyhine dava ikame edildiğinden davanın usulden reddini, huzurdaki davanın niteliği itibarı ile alacak miktarı tam olarak belirlenebilecek dava olmasından ve bu sebeple belirsiz alacak davası açılamayacağından davanın usulden reddini, sözleşmeyi imzalamamasına rağmen sözleşme maddelerinden müvekkilin sorumlu tutulamayacağından bahisle davanın esastan reddini,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

- 2024/... Arabuluculuk Son Tutanağı, - ... Vergi Dairesi'nden, ... Vergi Dairesi'nden, ... Vergi Dairesi'nden, ... Vergi Dairesi'nden gelen cevabi yazılar. - Mali Müşavir ve Nitelikli Hesap Uzmanı Bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 05.12.2025 tarihli bilirkişi kök raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davanın, taraflar arasında olduğu iddia edilen Franchise Sözleşmesi kapsamında sözleşmenin davacı tarafından haklı nedenle fesih koşullarının oluşup oluşmadığı, davacının davalıdan sözleşmenin 4.4.7 ve 8.1 maddelerinde belirlenen cezai şart bedellerine hak kazanıp kazanmadığı hususlarına ilişkin olduğu görülmüştür.

Davacı, davalıdan 21/08/2023 tarihli franchise sözleşmesi için cezai şart bedeli talep etmektedir. Davalı ise aralarında böyle bir sözleşme bulunmadığını, kaldı ki sözleşmenin fesih bildirimlerinin de kendilerine yapılmadığını iddia etmektedir.

Davacıya, taraflar arasındaki sözleşmenin aslının sunulması için kesin süre verilmiş; verilen süre içerisinde ıslak imzalı sözleşme aslı sunulmamış; davacı tarafından belirtilen ... İl Milli Eğitim Müdürlüğü ve ... İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'ne ıslak imzalı sözleşmeler için müzekkere yazılmış, ancak yanıt verilmediği görülmüştür.

Mali Müşavir ve Nitelikli Hesap Uzmanı Bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 05.12.2025 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; "..Bağlayıcı olmamak ve nihai takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere davalının imzasını içermeyen franchise sözleşmesi hükümlerinin davalıya karşı ileri sürülemeyeceği; davacının hesaplanabilir bir cezai şart alacağı bulunmadığı, değerlendirmelerimiz, asli ve nihai hukuki takdiri ile tavsifi HMK m. 266/c.2 ve m. 279/f.4 hükmü ile 6754 sayılı Kanun m.3/f.3 hükmü icabı tamamen ve münhasıran Mahkemeye ait olmak üzere Sayın Mahkemenin takdirine saygıyla arz olunur.

Ancak, Muhterem Mahkemeyi bilirkişi görüşü takyit etmediğinden, sayın yargı makamının tamamen davacı savları veya tamamen davalı savunmaları yönünde hüküm kurmakta bütünüyle muhtar olduğu.." görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

Raporun taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı tarafların beyan ve itiraz dilekçesi sundukları görülmüştür.

Tüm dosya kapsamından; taraflar arasındaki uyuşmazlığın, taraflar arasında 21/08/2023 tarihli franchise sözleşmesi olup olmadığı ile davacının bu sözleşmenin haklı nedenle feshi nedeniyle cezai şarta hak kazanıp kazanmadığı hususlarına ilişkin olduğu; davanın basit yargılamaya tabi olduğu, taraflara tensip zaptı ile davayla ilgili delilleri sunmaları için iki haftalık kesin süre verilip aksi halde ilgili delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılacaklarının tensip zaptının tebliği ile ihtar edildiği;

davacıya yargılama esnasında da feshe ilişkin belge ve ihtarları, davalının inkar ettiği sözleşme metninin aslını mahkememize sunmak üzere ayrı ayrı iki haftalık süre verildiği, aradan geçen süreye rağmen davacı tarafından ilgili delillerin dosyaya kazandırılmadığı,

uyuşmazlığın sözleşmeye dayalı alacak davası olması nedeniyle sadece BA/BS formları ve ticari defterlere dayalı olarak inceleme yapılamadığı ve davalının imza inkarı olması nedeniyle sözleşme aslının sunulması gerektiği, müzekkere yazılan kurumlardan bu hususta olumlu cevap alınamadığı ve neticeten sözleşmeden dolayı hak iddia eden davacının sözleşme aslını sunmakla yükümlü olduğu ve taraflarca getirilme ilkesi gereğince bu hususta bu ölçüde araştırma yapılabildiği ancak sonuç alınamadığı görülmekle;

mevcut delil durumundan taraflar arasındaki sözleşmenin varlığı ihtilaflı halde kaldığından mahkememizce alacağın var olmadığı kanaatiyle davacının ispatlanamayan davasının reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...