İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/574 K.2024/834

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. "Müvekkilimiz davalıya keşide ederek verdiği ... Bankası ... Şubesinin ... çek nolu, 15.12.2017 Tarihli, 50.000,00 TL bedelli çekin karşılığında mal ya da hizmet almamıştır.

Davalı taraf müvekkilimizden aldığı ve karşılığında mal ya da hizmet vermediği davaya konu çeki, gününde kendisinin ödeyeceğini taahhüt etmiş ise de günü geldiğinde ödemesini de yapmamıştır.Müvekkilimiz tarafından davalıya verilen 3 adet çekten 25.12.2017 tarihli 50.000.-TL bedelli bir diğer çek ... 3.İcra Müdürlüğü’nün...E sayılı dosyasından icra takibine konu edilmiş ve müvekkilimiz haciz ve muhafaza tehdidi altında icra dosya borcunu ödemek durumunda kalmıştır.

Ödediğimiz bedelin davalıdan tahsili için ... 15.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. sayısında kayıtlı dava dosyası ikame edilmiştir. a)Çekin icra takibine konu edilmemesi yönünde, icra takibine konu edilmesi halinde açılacak olan icra takibinin dava sonuna kadar durdurulması yönünde,

c)dosya borcunun icra dosyasına yatırılması durumunda icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde İHTİYATİ TEDBİR KARARI verilmesini, Müvekkil şirketin davaya konu ... Bankası ... Şubesinin ... çek nolu, 15.12.2017 Tarihli, 50.000,00 TL bedelli çekten dolayı BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, Davalı taraf bedelsiz olan çeki müvekkil şirkete teslim etmeyerek müvekkil şirketi dava açmak zorunda bıraktığından dava değerinin %20’sinden aşağı olmamak üzere KÖTÜ NİYET TAZMİNATINA MAHKUM EDİLMESİNE, Masraf ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı yana dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı cevap dilekçesi sunmamış, aşamalardaki beyanında davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

03/05/2023 tarihli bilirkişi raporu, çek sureti, ... Bank cevabi yazısı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava: İİK 72. Madde uyarınca menfi tespit talebiyle açılmış, yargılama sürecinde dava konusu çek bedelinin ödenmesi nedeniyle istirdat talebine dönüşmüştür.

Bilirkişiden alınan 03/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle. "Taraflar arasındaki ihtilaf, davacı tarafından davalı yana verilen ... Bankası ... Şubesinin ... çek nolu, 15.12.2017 Tarihli, 50.000,00 TL bedelli çekten dolayı borçlu olmadıkları iddiası üzerine çıkmış bulunduğu, Davacının 2017 yılı ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, Davacının incelenen ticari defterlerine göre. Dava konusu edilen ... Bankası ...

Şubesinin ... çek nolu, 15.12.2017 Tarihli, 50.000,00 TL bedelli çek 31.10.2017 tarihinde ... no.lu yevmiye maddesinde Sipariş Avansı olarak davalı yana verildiği görüldüğü, Davalı yanın ticari defterlerini incelemeye ibraz etmediği, Dava konusu edilen çeke karşılık davalı tarafından davacı adına düzenlenen bir faturaya dosya münderecatında ve davacı kayıtlarında yer almadığı, Neticeten. Dosya içeriği yapılan incelemelerde.

Dava konusu edilen çek karşılığında davalı tarafından mal ve hizmet verilmediği anlaşıldığından, davacının Dava konusu edilen ... Bankası ... Şubesinin ... çek nolu, 15.12.2017 Tarihli, 50.000,00 TL bedelli çekten dolayı borcunun bulunmadığı..." rapor edilmiştir.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davacı tarafça bilirkişi raporuna her hangi bir itirazda bulunulmamış, davalı tarafça bilirkişi raporuna karşı sunulan beyan dilekçesi ile mahkememizce yapılan tebligatların usulüne uygun olmadığı belirtilerek tebligat işlemlerinin geçersiz sayılması ve davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarını sunmak üzere yeniden süre verilmesi talep edilmiş, UYAP sisteminde ve dosyada yapılan inceleme neticesinde dava dilekçesi ve tensip zaptının davalı yana usulüne uygun olarak 31/10/2022 tarihinde tebliğ edildiği,

yine ticari defter ve kayıtların ibrazına ilişkin ihtarat içeren duruşma zaptının 09/01/2023 tarihinde davalı asile usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, yine bilirkişi raporunun da 09/10/2023 tarihinde davalı asile tebliğ edildiği, yapılan tebligatların usulüne uygun olarak yapılmış olduğu anlaşıldı ve defter ibrazına ilişkin ihtaratlı davetiyeye rağmen defterlerin süresi içerisinde ibraz edilmemiş olması nedeniyle davalı tarafın ticari defter ve kayıtları incelenmemiştir.

Davacı vekili 11/06/2024 tarihli ıslah dilekçesinde özetle. "Huzurdaki dava "Müvekkil şirketin davaya konu ... Bankası ... Şubesinin ... çek nolu, 15.12.2017 Tarihli, 50.000,00 TL bedelli çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine" talepli olarak açılmıştır. Ancak gelinen aşamada yukarıda arz ve tespit olunan sebeplerle yargılamaya konu çekin müvekkil tarafından ödendiği görülmekle davamızı ıslah etme zarureti hasıl olmuştur.

Her türlü fazlaya ilişkin hak ve alacaklarımız saklı kalmak kaydı dava dilekçemizdeki 2 nolu netice-i talebimizi "... Bankası ... Şubesi ... çek nolu, 15.12.2017 Tarihli, 50.000,00 TL bedelli çek müvekkil tarafından ödenmiş olmakla çek bedelinin ödeme tarihi olan 25.12.2017'den itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile davalıdan istirdadına" şeklinde ıslah ediyoruz. ... Bankası ...

Şubesi ... çek nolu, 15.12.2017 Tarihli, 50.000,00 TL bedelli çek müvekkil tarafından ödenmiş olmakla çek bedelinin ödeme tarihi olan 25.12.2017'den itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile davalıdan istirdadına,

Davalının %20’den az olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, Masraf ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini..." talep etmiştir.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı tarafça avans çeki olarak davalı yana verildiği belirtilen ... Bankası ... Şubesine ait ... çek nolu, 15.12.2017 Tarihli, 50.000,00 TL bedelli çekten kaynaklı menfi tespit talebiyle iş bu dava açılmıştır.

Dava konusu çekin mal teslimi karşılığında avans çeki olarak verildiği iddiasının incelenmesi amacıyla ve dava konusu çekin tarafların ticari kayıtlarında yer alıp almadığı hususunda mali müşavir bilirkişi ile inceleme yapılmış, mahkememizce ticari defterlerin ibraz edilmesi veya mazeret bildirerek yerinde inceleme talep edilmesi, aksi takdirde defter ibrazından kaçınılmış sayılacağı hususunda ihtaratıda içerir duruşma zaptının davalı tarafa tebliğ edilmiş ancak davalı tarafça ticari defterler ibraz edilmemiş , mazerette bildirilmemiştir.

Tacir olup, defter tutmak zorunda olan tarafın , resmi defterlerin bulunmadığını ileri sürmesinin mümkün olmayıp, davalı tarafça bilirkişi raporuna karşı sunulan beyan dilekçesi doğrultusunda ticari defter ve kayıtlarının mevcut olduğu ancak süresi içerisinde sunulmadığı anlaşılmıştır.

Yine HMK 222/3 maddesi uyarınca taraflarca ticari defterlerin ibraz edilmemesi halinde karşı tarafın usulüne uygun olarak tutulmuş defter ve kayıtlarının kendi lehine delil olacağının düzenlenmiş olup, bu durumda davalı tarafça ticari defter ve kayıtlar sunulmadığından, davacı tarafın usulüne uygun olarak tutulmuş ticari defter ve kayıtlarının esas alınması gerektiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce hükme esas alınan ve denetlenebilir bilirkişi raporuna göre davacı yanın 2017 yılı ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu dava konusu edilen ... Bankası ...

Şubesinin ... çek nolu, 15.12.2017 Tarihli, 50.000,00 TL bedelli çekin 31.10.2017 tarihinde 104 no.lu yevmiye maddesinde sipariş avansı olarak davalı yana verildiği, dava konusu edilen çeke karşılık davalı tarafından davacı adına düzenlenen fatura bulunmadığı, çek karşılığında davalı tarafından mal ve hizmet verilmediği dolayısıyla avans çeki olarak verilen ... Bankası ...

Şubesinin ... çek nolu, 15.12.2017 Tarihli, 50.000,00 TL bedelli çekten dolayı davalı yana borcunun bulunmadığı, dava konusu çekin ödenmiş olduğu anlaşılmakla ıslah edilen davanın kabulü ile 50.000,00 TL'nin 25/12/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip · ... · ¸e-imza Hakim · ... · ¸e-imza