İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/650 K.2025/17

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; "... Şubesine ait 07.05.2021 keşide tarihli, ... seri nolu, 5.000,00TL bedelli çek ve 04.06.2021 tarihli, ... seri nolu, 5.000,00TL bedelli çek olmak üzere toplam iki adet çekin davalıdan alınarak müvekkile iadesi, aksi takdirde çek bedelleri toplamı olan 10.000,00TL'nin avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesi talebidir. Müvekkil şirket, dava dışı...

Şti'nden ticari ilişki sebebi ile alacaklıdır. Dava dışı ... Ltd. Şti. tarafından verilen ve yukarıda bilgileri bulunan iki adet çekin müvekkil şirket işyerinde olmadığı fark edilmiş, tüm aramalara rağmen bulunamamış, müvekkil şirketin rızası hilafına elinden çıkarak zayi olduğu anlaşılmış, çeklerin üçüncü şahısların eline geçmesinden ve kullanılarak piyasaya sürülmesinden endişe duyulduğundan ... Cumhuriyet Başsavcılığına başvurulmuş ve ödemeden men yasağı talepli olarak ...

Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde çek iptali davası açılmıştır....7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyası ile görülen çek iptali davasında ödemen men yasağı kararı verilmiş, ticaret sicil gazetesinde yapılan ilanlara rağmen yasal süresi içerisinde çekler Mahkemeye ibraz edilmemiştir.

Davalı şirketin ne müvekkil, ne müvekkilin çekleri teslim aldığı dava dışı ...Şti, ne de ondan önceki lehtar/ciranta ile ya da keşideci ile çek düzenlenmesini gerektirecek hiç bir ticari ilişkisi bulunmamaktadır. İş bu dava dilekçesi ekinde sunmuş olduğumuz deliller ile müvekkilin dava konusu çeklerin meşru ve yetkili hamili olduğu ve çeklerin müvekkilin rızası hilafına elinden çıktığı sabittir.

... Şubesine ait 07.05.2021 keşide tarihli, ... seri nolu, 5.000,00TL bedelli çek ve 04.06.2021 tarihli, ... seri nolu, 5.000,00TL bedelli çek olmak üzere toplam iki adet çekin davalıdan alınarak müvekkile iadesine, aksi takdirde çek bedelleri toplamı olan 10.000,00TL'nin avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine, yargılama gideri ve ücreti vekâletin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini... " talep ve dava etmiştir. Davalı ... Şirketine dava dilekçesi ve tensip zaptı tebliğ edilmiş, davalı tarafça yasal süre içerisinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.

(II) YARGILAMA SÜRECİNDE TOPLANAN DELİLLER

(1) Y a z ı l ı D e l i l l e r ;

... 7.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E.sayılı dosyasına müzekkere yazılarak iki hafta içinde mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.

... 8.İcra Dairesi'nin ...E.sayılı dosyasına müzekkere yazılarak iki hafta içinde mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.

... 13.İcra Hukuk Mahkemesi'nin ...E.sayılı dosyasına müzekkere yazılarak iki hafta içinde mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen cevap vermediği görülmüştür.

... 8.İcra Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye cevap verilmediğinden tekit yazılıp gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.

... 8. İcra Müdürlüğüne, ... CBS'ye, ... CBS'ye, ... 7. ATM'ye, ... 6. ATM'ye yazılan müzekkerelere gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.

...'sına müzekkere yazılarak dava konusu çeklerin kim veya hangi şirket yetkilisi tarafından ibraz edildiğinin sorulması ile kimlik bilgileri istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.

Davalı ve dava konusu çek üzerinde yer alan diğer şirket kayıtlarının celbi için İto'ya müzekkere yazılarak gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.

Davacı tanıklarının dinlenilmesinin sonraki celse değerlendirilmesine karar verilmiştir.

Davalı ve dava dışı şirketler hakkında soruşturma olup olmadığının tekrar istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.

Tanıklara ihtaratlı tebligat çıkarılmasına karar verilmiştir.

... A.Ş.'ye çeklerin keşide tarihi ve seri noları ve keşidecisi bildirilmek suretiyle çeklerin kim veya hangi şirket yetkilisi tarafından ibraz edildiği, ibraz edenin kimlik bilgilerinin iki hafta içinde mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.

Çekte cirosu gözüken şirketlerin BA/BS formlarını ilgili vergi dairelerinden istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.

... V.D.'ye, ... V.D.'ye, ... ve ...ane V.D.ile ... V.D.'ye yazılan müzekkere cevabı dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.

...'a yazılan müzekkereye davaya konu kambiyo senedinin ... Bankası A.Ş.'ye ibraz edildiği gerekçesiyle iş bu bankadan kayıtları istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.

Çekte cirosu görülen firmalar da dahil olmak üzere ilgili vergi dairelerine müzekkere yazılarak BA/BS formlarının mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.

Tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler ve taraflara ait ticari defter ve kayıtlar incelenmek sureti, davalının icra takibine konu ettiği kambiyo senedinden ihtisabından ağır kusurunun tespiti ile kendisinden önce gelen şirketlerden herhangi bir alacağı bulunup bulunmadığı, yapılan ticari işlemin niteliği ile davacı tarafın ticari defterleri de ayrıca incelenerek takibe konu ticari defterlerin ne işle olup olmadığı, dava dışı ... alacaklı olup olmadığı konusunda bilirkişi bilirkişi incelemesi yapılarak rapor alınmasına karar verilmiştir.

Garanti Bankası'na müzekkere yazılarak dosya içinde bulunan çek suretlerinin eklenmesi suretiyle çeklerin kim tarafından ibraz edildiğinin kimlik bilgilerinni mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.

... 13.İcra Hukuk Mahkemesi'ne ait...E.sayılı dosyasının varsa kesinleşme şerhinin mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.

Celse arasında bilirkişinin raporunu sunduğu, raporun taraflara tebliğ edildiği, davacı vekilinin rapora karşı beyan dilekçesi sunduğu görülmüştür.

Bilirkişiden alınan 12/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle: "Rapor içeriğinde yapılan açıklamalar muvacehesinde, dosyaya mübrez belge, bilgi, dava dosyası, davacı Şirkete ait 2021 yılı e-ticari defter ve belgeler ile sınırlı olarak yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; dava konusunun, davalı şirket tarafından takibe konu edilen iki adet çekin veya bedelinin davalıdan istirdatı talebi mahiyetinde olduğu, davacı Şirketin 2021 yılına ait e-ticari defterlerinin yasal süreler içinde ve usulüne uygun olduğu, davacı Şirketin, dava dışı ...

Ltd.

Şti. ile olan cari münasebetini 120.C012 Alıcılar hesap kodunda takip ettiği, dava konusu olan 07.05.2021 keşide tarihli, ... seri nolu, 5.000,00TL bedelli çek ve 04.06.2021 keşide tarihli, ... seri nolu, 5.000,00TL bedelli çeklerin davacı Şirketin e-ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, söz konusu çeklerin dava dışı şirket ile olan ticari ilişki gereği alındığının tespit edildiği, dava konusu olan 07.05.2021 keşide tarihli, ... seri nolu, 5.000,00TL bedelli çek ve 04.06.2021 keşide tarihli, ... seri nolu, 5.000,00TL bedelli çekler için 07.10.2021 tarihli Adli Tıp uzmanı Bilirkişi raporunda.

Her iki çeke 5.000,00TL rakamı olan tutarın başına 5 eklenerek 55.000,00TL yapıldığı ve bu haliyle ilgili çeklerin Tahrifat Niteliğinde olduğu sonucuna varıldığı, neticeten. 07.05.2021 keşide tarihli, ... seri nolu, 5.000,00TL bedelli çek ve 04.06.2021 keşide tarihli, ... seri nolu, 5.000,00TL bedelli çeklerin istirdatının gerekeceği, Sonuç ve kanaatine varılmaktadır.

6100 sayılı HMK'nın 266. maddesi uyarınca, bilcümle hukuki takdir ve tavsif münhasıran Sayın Mahkeme'nize ait olmak koşulu ile, 7 sayfadan oluşan iş bu raporu, elektronik ortamda ve uyap bilirkişi portalı üzerinden, tarafımca güvenli elektronik imza ile imzalanıp, üst yazı ekinde gönderildiği şekliyle Sayın Mahkemenizin takdirlerine Saygılarımla arz ederim.." rapor edilmiştir.

(2) S ö z l ü D e l i l l e r ;

Mahkememizin 23/01/2024 tarihli celsesinde tanık ...; "... Şirketi çalışanıyım dava konusu çeki ... alan benim hatta aldığımda makbuzunu da kestim, ben bu çekleri aldıktan sonra şirkete götürerek çekmeceye koydum, gün içinde şirket yetkilisi ... Bey geldikten sonra çeki kontrol etti, daha sonra çekleri bulamadık, benim alıp makbuzunu aldığım çekler sonradan başka şirketlere ciro edilerek icraya konulmuştur, benim bilgim ve görgüm bundan ibarettir, tanıklık ücreti talebim yoktur, çekin nitelikli bilgileri miktarı, keşide tarihi tahsilat makbuzunda yer almaktadır." yönünde beyanda bulunmuştur.

Mahkememizin 23/01/2024 tarihli celsesinde tanık ...; "Ben davacı firmada muhasebeci olarak 2007yılından itibaren çalışırım davaya konu iki adet çeki alacağımıza dair ...'tan aldık, aldığımız gün şuan huzurda bulunan diğer tanık ... ayrı ayrı çeklerin nitelikleri ve miktarı yazılı olan makbuzu keşide ederek çekleri o gün bize getiren ...'a verdi, çekleri aldıktan sonra biz bu çekleri çekmeceye koyduk, aynı gün iş yerinde çekmecede olmadığını fark ettik ve daha sonradan çeklerin çalındığını anlayınca suç duyurusunda bulunduk, davaya konu çek miktarları değiştirilmiştir, çekler bize aittir, tanıklık ücreti talebim yoktur." yönünde beyanda bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; dava konusu iki adet çekin veya bedelinin davalıdan istirdatı talebi istemine ilişkindir.

İstanbul BAM 13. Hukuk Dairesinin ... Esas, ... Karar sayılı ilamında vurgulandığı üzere 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükmü düzenlenmiştir. Bu madde uyarınca ispat yükü, çekin yetkili hamili olduğunu ve çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının bu hususların yanı sıra ayrıca davalının çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir.

Dava konusu ...Şubesine ait olan, ... seri nolu, 07.05.2021 tarihli, 5.000,00 TL bedelli çek ile ... Şubesine ait, ... seri nolu, 04.06.2021 tarihli, 5.000,00 TL bedelli çek incelendiğinde; keşidecisinin ...Tic. A.Ş., çekin arka yüzünde ilk cirantanın ....., ikinci cirantanın ..., üçüncü cirantanın ... dördüncü cirantanın ..., beşinci cirantanın davalı ... olduğu görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı itibariyle; davacı tarafça zilyedi olunan ve zayi olduğu belirtilen dava konusu .. Şubesine ait olan, ... seri nolu, 07.05.2021 tarihli, 5.000,00 TL bedelli çek ile ... Şubesine ait, ... seri nolu, 04.06.2021 tarihli, 5.000,00 TL bedelli çekin iptali amacıyla ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

E. sayılı dosyasında yapılan yargılama sürecinde dava konusu çekin davalı tarafça bankaya ibraz edildiğinin tespiti üzerine işbu istirdat talepli davanın açıldığı, davacı şirketin bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere ciranta ... ile ticari ilişki içinde olduğu, bu nedenle meşru hamil olarak kabulü gerektiği, her ne kadar davalı şirketin davaya konu çeki edinme nedenini açıklama zorunluluğu bulunmamakta ise de dosyada mevcut delillerden davacıya ait birden fazla çekin dava dışı ...'ın cirosu ile davalı şirkete geçtiği, davalı şirketçe de dava dışı ...'a ciro edildiği ancak cironun iptal edildiği,

daha sonra davalı şirketçe dava konusu çeklerin ... 8. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine konu edildiği; bununla birlikte ... 13. İcra Hukuk Mahkemesi'nin...

Esas sayılı dosyasından alınan 07.10.2021 tarihli Adli Tıp Uzmanı Bilirkişi raporunda; her iki çeke 5.000,00 TL rakamı olan tutarın başına 5 eklenerek 55.000,00 TL yapıldığı ve bu haliyle ilgili çeklerin tahrifat niteliğinde olduğu sonucuna varıldığı, nitekim dava dış... tarafından ciro iptal edilmeden önce çeklerin bankaya ibraz edildiği ancak banka tarafından çeklerin üzerinde tahrifat yapılması sebebi ile işleme alınmadığı, buna rağmen davalı şirketçe dava konusu çeklerin icra takibine konu edildiği; ayrıca UYAP Entegrasyon sisteminden yapılan sorgulamada davalı şirketin 12 ayrı soruşturmada şüpheli olarak yer aldığı,

bu suretle davalı aleyhine aynı mahiyette farklı çekler yönünden açılmış birden fazla davanın varlığı da nazara alınarak davalı şirketin somut olayda davaya konu çekleri kötü niyetle iktisap ettiği kanaatine varılmış olup, davalı şirketin de aksi yönde delil sunmadığı görülerek davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸E-imzalıdır Hakim · ¸E-imzalıdır