İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/652 K.2022/367

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili adına ... 21. İcra Müdürlüğünün ...Esas numaralı dosyasıyla davalı şirkete karşı icra takibi başlattıklarını, taraflar arasındaki hizmet sözleşmesi bulunduğunu, davalı şirketin mezkur borç nedeni ile yapılan icra takibine itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, yapılan itirazın haksız olduğunu, bu nedenle itirazın iptali ile takibin devamına, davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı vekili cevap dilekçesinde; Dava konusu edilen alacağın tacir olan müvekkili ile davacı arasındaki eser ve danışmanlık sözleşmesinden kaynaklı olduğundan görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davacının alacaklarının zamanaşımına uğradığını, davacının müvekkili şirket nezdinde muaccel hale gelmiş ve ödenmemiş hiçbir alacağı bulunmadığını, davacının eksik ve ayıplı hizmet vermiş olduğundan ödemezlik defi ileri sürülemeyeceğini, dilekçesinde açıkladığı diğer nedenlerle de davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

... 23. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ...karar sayılı kararı ile dava hakkında görevsizlik kararı verilerek dosya mahkememize gönderilmiştir.

Mahkememizce ... Ticaret Sicil Müdürlüğüne, ... Esnaf ve Sanatkarlar Odasına ve ... Vergi Dairesi'ne müzekkere yazılarak davacının tacir olup olmadığı hususu sorulmuş; ... Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden gelen cevabı yazıda davacının gerçek kişi ticari işletme kaydının bulunmadığı; ... Esnaf ve Sanatkarlar Odasından gelen cevabi yazıda davacının esnaf kaydının bulunmadığı belirtilmiş; Kozyatağı Vergi Dairesi'nce ise davacının gelir vergisi mükellefi olmadığı bildirilmiştir.

Dava ; taraflar arasındaki hizmet sözleşmesinden kaynaklı olarak davalı aleyhine başlatılan takibi yapılan itirazın İİK 67. Madde uyarınca iptali talebine ilişkindir.

Ticari davalar, mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın sırf dava konusunun TTK'da düzenlenmesi nedeniyle ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar TTK'nın 4/1. maddesinde bentler hâlinde sayılmıştır.

Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra ve İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu gruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir.

Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar ise, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması hâlinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1. maddesine göre her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır.

Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir.

Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hâl böyle olunca, davacının tacir olması davayı ticari iş haline getirmez.

Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili ve her iki tarafın tacir olması gerekir.

HMK.nun 114.maddesi gereğince mahkemenin görevli bulunması dava şartı olup, HMK.nun 115.maddesi gereğince de davanın her aşamasında re'sen gözetilebileceğinden, mahkememizce yapılan araştırma neticesinde davacının tacir olmaması nedeni ile iş bu davanın tacirler arasında bir dava niteliğinde olmadığı,

münhasıran ticari davanın söz konusu olmadığı ve genel hükümlere dayalı olarak açılan işbu davanın ticari bir dava sayılamayacağı gözetilerek mahkememizin görevsizliğine, davada görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi' olduğuna, daha önce 23. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas... karar sayılı dosyasında görevsizlik kararı verildiği anlaşılmakla iki mahkeme arasında olumsuz görev uyuşmazlığı olduğu görülmekle kararın istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde olumsuz görev uyuşmazlığın halli için, ilgili istinaf dairesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · E-imza Hakim ... · E-imza