İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/691 K.2023/639

Mahkememizde açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili sigorta şirketine sigortalı ... nolu kasko poliçe ile sigortalı bulunan dava dışı sigortalıya ait... plaka sayılı sürücü ... sevk ve idaresinde ... (...) caddesinde ... istikametine seyir halinde iken yolda bulunan loğar kapağının davalı yana ait su taşması sonucu açılması ile kapağa 21.08.2019 tarihinde çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, dava dışı sigortalıya ait olan ve müvekkili sigorta şirketi uhdesinde düzenlenen ... nolu kasko poliçesine bakıldığı vakit ... plaka sayılı araç sınıfı kamyonet olduğunu,

müvekkili sigorta şirketi dava dışı sigortalısına 9.813,00 TL ödeme yaptığını, yapılan ödeme nedeni ile müvekkili sigorta şirketi TTK 1472.maddesi gereğince halefiyet kazanmış durumda olduğunu, müvekkili sigorta şirketi için davalı(borçlu) aleyhinde ... 19. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra takibi başlatıldığını, davalı(Borçlu) yanın ...

19. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasına vaki itirazı nedeni ile icra takibi durduğunu, davalı(Borçlu) yanın yaptığı itirazın iptali ve takibin devamı için öncelikle, arabuluculuk başvuru no: ... dosya no: ...no ile müracaat edildiğini, anlaşmama tutanağı tutulduğunu, duran icra takibine devam edebilmek için iş bu davanın açıldığını, davanın kabulü ile davalının (Borçlunun) haksız ve yersiz olarak yaptığı itirazın iptaline ve takibin devamına, davalının (borçlunun) %20'tan aşağı olmamak üzere inkar tazminatına mahkum edilmesine,

mahkeme masrafları ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle: İşbu davada mahkemenin görevli olmadığını, davacının tazminat talebine dayanak gösterdiği olgular hizmet kusuru niteliğinde olduğundan dava ancak 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 2. Ve 13. Maddeleri gereği idari mahkemesinde açılabileceğini, davanın öncelikle husumetten olmak üzere esastan da reddine, mahkeme masrafı ile vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir

Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde 2022/125-415 E.K. sayılı 17/05/2022 tarihli karar ile "...Davanın, HMK'nun 114/1-b ve 115/2 maddeleri uyarınca usulden reddine..." karar verilmiş olup, anılan kararın istinafı neticesinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'nin 2022/1503-1121 E.K. sayılı 22/09/2022 tarihli ilamı ile "...Somut olayda, dava dışı sigortalıya ait ... plaka sayılı aracın, 21/08/2019 tarihinde dava dışı sürücü ...'ın sevk ve idaresinde ... (...) Caddesinde, ... istikametine seyir halinde iken yolda bulunan loğar kapağının açılması ile kapağa çarpması neticesinde meydana gelen kazada hasarlandığı,

davacı sigorta şirketinin araçtaki hasar bedelini sigortalısına ödeyerek sigortalısının haklarına halef olarak davalı aleyhine icra takibine giriştiği, itiraz üzerine duran takibe devam edebilmek için eldeki davayı açtığı anlaşılmıştır. Bu durumda yukarıda yapılan açıklamalara göre davanın görüm ve çözüm yeri adli yargıdır.

Mahkemece, davalı yönünden işin esasına girilerek ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yargı yolunun caiz olmadığı görüşünden hareketle davanın reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun değildir.

Bundan ayrı; davalı ..., kuruluşu, işleyiş ve yapısı ile görevleri “... tarih ve ... sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ... tarih ve ... sayılı ...’nün Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun”la düzenlenen, ...’ne bağlı bulunan, bir kamu kurumudur. 2560 sayılı ...Genel Müdürlüğü’nün Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunda yer alan düzenlemeler ile, ...’nin.

Genel Kurul, Yönetim Kurulu ve Genel Müdürlükçe yönetileceği, denetçileri vasıtasıyla denetim yapılacağı, yıllık faaliyet ve yatırımlarının bilançolarda belirlenip, Genel Kurulların tasvibine sunulacağı ve bütçesinin Kamu İktisadi Teşekküllerinde uygulanan formüle göre tanzim olunacağı belirtilmiştir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 18/1.maddesinde:“Ticaret şirketleriyle, gayesine varmak için ticari bir işletme işleten dernekler ve kendi kuruluş kanunları gereğince hususi hukuk hükümleri dairesinde idare edilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere devlet, vilayet, belediye gibi amme hükmi şahısları tarafından kurulan teşekkül ve müesseseler dahi tacir sayılırlar.” Hükmü yer almaktadır.

Maddede yer alan “ticari şekilde işletilmek” kavramına ise 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 11/1.maddesinde yer verilmiş; maddede aynen “Ticarethane veya fabrika yahut ticari şekilde işletilen diğer müesseseler, ticari işletme sayılır” denilmiştir. Aynı Kanunun 12/11.maddesinde ise “su, gaz, ve elektrik dağıtma, telefon ve radyo ile haberleşme yayın yapma gibi işlerle uğraşan müesseselerin ticarethane sayılacakları” ifade edilmektedir.

Yine aynı Kanunun 13.maddesinde yer alan “bir müessesenin işlerinin hacim ve ehemmiyeti, ticari muhasebeyi gerektirdiği ve ona ticari ve sınai müessese şekil ve mahiyeti verildiği takdirde bu müessese de ticari işletme sayılır” hükmü ile de; müessesenin işlerinin hacim ve öneminin ticari muhasebeyi gerektirmesi ve ona ticari ve sınai bir müessese şekil ve mahiyeti vermesi halinde bunun da ticari işletme sayılacağı, belirtilmiştir.

Diğer taraftan, Ticaret Sicili Nizamnamesi'nin 13/2.maddesine göre, kamu tüzel kişileri tarafından kurulan iktisadi işletmeler tüzel kişilikleri bulunmasa dahi bir ticaret unvanı seçmeye ve kullanmaya mecbur oldukları gibi, kurucu kamu tüzel kişileri de bu iktisadi işletmeleri ticaret siciline kaydettirilmek zorundadır.

Keza doktrinde de ticari şekilde veya iktisadi esaslara göre işletilmek üzere kurulan bütçesi ve mameleki kamu tüzel kişisi tarafından ayrılmış iktisadi işletmeler “tacir” sayılmışlardır.

Tüm bu açıklamalar göstermektedir ki, ... (....) Genel Müdürlüğü 2560 Sayılı Kanun ile kurulmuş, TTK'nun 18/1.maddesinde özel hukuk hükümlerine göre idare edilen bir kamu kuruluşu olması yanında, ticari şekilde veya iktisadi esaslara göre işletilmekte;yaptığı işler itibariyle de ticarethane sayılmakta ve sonuç itibariyle de çok açık biçimde tacir sıfatını taşımaktadır.

Özel hukuk hükümlerine tabi ve ticari şekilde işletilen, tacir sıfatı taşıyan davalı ...’nin, haksız fiilinden kaynaklanan eldeki davanın, hizmet kusuru bulunduğundan bahisle idari yargı yerinde görüleceğinin ileri sürülmesi mevcut yasal düzenleme ve eylemsel uygulama karşısında da geçerli bir görüş olarak benimsenmesine yasal olanak bulunmamaktadır. Tüm bu hususların gözetilmemesi suretiyle istinaf incelemesine konu kararın verilmesi bu yönüyle de hatalıdır.

Hal böyle olunca da, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile kararın HMK'nın 353/1-a/4.maddesi uyarınca kaldırılması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

KARA R/Gerekçe uyarınca, 1/Davacı vekiliinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulü ile istinaf istemine konu olan ve başlıkta yazılı bulunan ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a/4 .maddesi hükmü uyarınca kaldırılmasına..." karar verilmiştir.

Mahkememizce, davaya konu olayın meydana geldiği mahalde yerinde inceleme da yapılmak suretiyle kazaya sebebiyet veren rögar kapağının tam olarak tespitinin ve davalının kazanın meydana gelmesinde davalının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, araçta meydana gelen hasarın tespiti için bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi heyeti tarafından sunulan 30/08/2023 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında "...Davaya konu 21/08/2019 tarihli maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda davalı ...'nin ASLİ ve TAM kusurunun bulunduğu, davacı yanın sigortalısının kazanın oluşumunda atf kabil kusurunun bulunmadığı, ... plakalı aracın onarım bedelinin... numaralı hasar ekspertiz raporunda tespit edilen 8.697,74-TL tutarında olması gerektiği..." şeklinde görüş belirtilmiştir.

Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesi neticesinde;

Dava, davalının hizmet kusurundan kaynaklı olarak rögar kapağının çıkıntı oluşturması sebebiyle kasko sigorta poliçesiyle sigortalanan aracın hasarlanması nedeniyle dava dışı 3. Kişiye ödenen hasar tazminatının rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vakii itirazın İİK.m.67 hükmü doğrultusunda iptali talebidir.

Mahkememizce...19. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasının UYAP üzerinden celp edilip incelenmesinde özetle: alacaklısı ... A.Ş.(... A.Ş.) tarafından, borçlu ...aleyhine 9.813,00-TL asıl alacağın icra takip tarihi olan 02/03/2020 tarihinden itibaren asıl alacağa yasal faiz işletilmek kaydı ile tahsili talebi ile 02/03/2020 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, yasal süresinde borçlu vekilinin borca ve fer'ilerine itiraz ettiği, itiraz sonucunda icra takibinin durduğu, iş bu itirazın iptali davasının mahkememize İİK 67. Maddesi uyarınca 1 yıllık yasal süresi içerisinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.

Meydana gelen kazada, davalının kusuru bulunup bulunmadığı, araçta herhangi bir zarar oluşup oluşmadığı, zarar var ise kaza illi olup olmadığı , illi ise miktarının tespiti hususlarında rapor alınmak üzere dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, 29.08.2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle:".... 21/08/2019 tarihinde düzenlenmiş Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı'nda ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın ...

Millet Parkından ... meydanı istikametine giderken sürücünün beyanına göre yolda bulunan logar kapağının su taşması sonucu açılması ile kapağa çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, aracın alt kısımlarının ve iki hava yastığının hasar gördüğü,

logar kapağının ...'ye ait olduğu belirtilmektedir. ... numaralı hasar dosyasında ... plakalı, ... marka, ... tipi, 2017 model, *...* şasi numaralı, 35894km kullanım mesafesindeki aracın 21/08/2019 tarihinde ... ili, ... ilçesinde meydana gelmiş kaza neticesinde hasarlandığı belirtilmektedir. ...Başkanlığı, Yol Bakım ve Altyapı Koordinasyon Dairesi Başkanlığı, Anadolu Yakası Yol Bakım ve Onarım Şube Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş belgede ... caddesi üzerinde kazanın meydana geldiği konumdaki kapağın atıksu tesisine bağlı olduğu,

tesisin ve rögar kapağının, bakım ve onarımı da dahil olmak üzere ... yetki ve sorumluluğunda olduğu belirtilmektedir. ...numaralı hasar ekspertiz raporundaki onarım kalemleri incelendiğinde değiştirilmiş olan parçaların ve işçiliklerin.

21/08/2019 tarihli maddi hasarlı kaza tespit tutanağında anlatılan konu kazanın oluş şekli ile uyumlu oldukları, iş bu sebeple konu kazanın 21/08/2019 tarihinde düzenlenmiş Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı'nda anlatıldığı şekilde gerçekleşmiş olduğu ve kazanın davalı idarenin ihmali nedeniyle gerçekleştiği, davacı yanın sigortalısının kazanın oluşumunda atfi kabil kusurunun bulunmadığı, davacı yanın sıgortalısının kazanın oluşumunda atfi kabıl kusurunun bulunmadığı, ... plakalı aracın onarım bedelinin ... numaralı hasar ekspertiz raporunda tespit edilen 8.6974 TL tutarında olması gerektiği bildirir dair rapor tanzim edilmiştir.

Tüm dosya kapsamına göre yapılan değerlendirme neticesinde, 21.08.2019 tarihinde davacıya sigortalı araç ile dava dışı sürücü ... 'ın sevk ve idaresinde ... ... istikametine doğru seyri esnasında, davalı taraf sorumluluğunda olan rögar kapağının su taşması sonucu açılması nedeniyle, dava konusu aracın rögar kapağına çarpması sonucu araçta hasar meydana geldiği, bu kazada davalının hizmet kusuru bulunduğu, meydana gelen kaza ile zararın illi olduğu, davacı tarafından yapılan ödemenin muteber olduğu anlaşılmış olmakla, davanın kabulüne karar verilmiş ve alacak likit olmadığı yargılamayı gerektirdiği anlaşılmakla icra-inkar tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM / Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KABULÜ ile davalının ... 19. İcra Müdürlüğü ... dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takip talebindeki hal ve şartlarla takibin devamına,

2-Yasal şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine,

3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 670,33-₺ harçtan peşin alınan 167,86-₺ harcın mahsubu ile bakiye 502,47-₺ karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4-Davacı tarafından yapılan 4.000,00-₺ bilirkişi ücreti, 313,25-₺ tebligat posta gideri olmak üzere toplam 4.313,25-₺ ile 322,26-₺ harç gideri olmak üzere toplam 4.635,51-₺ yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi md. 13/2 uyarınca kabul edilen dava değeri üzerinden davacı vekili lehine takdir olunan 9.813,00-₺ vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26. Maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00-₺ arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca davacıya iadesine,

Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı KESİN olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.12/12/2023

Katip · e-imza Hakim · e-imza