İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/119 K.2025/1167

Mahkememizde açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; müvekkiline borcu olan ... Ltd. Şti. hakkında iflas kararı verildiğini, tasfiye işlemlerinin ... 2. İflas Müdürlüğü ... esas sırası üzerinden yürütüldüğünü, taraflar arasında 19.11.2011 tarihinde.

"Devre Mülk Satış Sözleşmesi" ve yine 19.11.2011 tarihinde "Devremülk Kiralama Sözleşmesi" akdedildiğini, iflas tarihi olan 31.12.2019 itibarıyla söz konusu "Devre Mülk Satış Sözleşmesi"nden kaynaklı 796.650,00 TL tapu mülkiyet hakkı alacağı ve "Devremülk Kiralama Sözleşmesi"den kaynaklı 3.272.036,25708 TL (490.258,80 EURO) kira alacağı bulunduğunu,

ayrıca 12.09.2011 tarihinde "Devre Mülk Satış Sözleşmesi" ve 13.09.2011 tarihinde "Devremülk Kiralama Sözleşmesi" akdedildiğini ve iflas tarihi itibarıyla "Devre Mülk Satış Sözleşmesi"nden kaynaklı 170.000,00 TL tapu mülkiyet hakkı alacağı ve "Devremülk Kiralama Sözleşmesi"den kaynaklı 1.003.443,793713 TL (150.348,93 EURO) TL kira alacağı bulunduğunu, müvekkilinin iflas masasına alacak kaydı için yaptığı başvurunun kısmen kabul kısmen reddine karar verildiğini belirterek müvekkilinin Müflis ...'dan 5.193.123,55-TL alacağı bulunduğunu, alacağın tamamının sıra cetveline kayıt edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; işbu davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, davacının talep ettiği kadar alacağı bulunmadığını, iflas masasınca verilen kararın hukuka ve kanuna uygun olduğundan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava Kayıt Kabul talebine ilişkindir. Davanın hukuki dayanağı 2004 sayılı İİK'nun ''Sıra Cetveline İtiraz ve Neticeleri'' başlıklı 235. maddesidir. İİK 235. maddesinde "Sıra cetveline itiraz edenler, cetvelin ilanından itibaren onbeş gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecburdurlar. 223 üncü maddenin üçüncü fıkrası hükmü mahfuzdur.

Bu davaya bakan mahkeme, davacının isteği halinde ikinci alacaklılar toplantısına katılıp katılmaması ve ne nisbette katılması gerektiği konusunda 302 nci maddenin altıncı fıkrasına kıyasen onbeş gün zarfında karar verir. İtiraz eden, talebinin haksız olarak ret veya tenzil edildiğini iddia ederse dava masaya karşı açılır. Muteriz başkasının kabul edilen alacağına veya ona verilen sıraya itiraz ediyorsa davasını o alacaklı aleyhine açar.

Bir alacağın terkini hakkında açılan dava kazanılırsa, bu alacağa tahsis edilen hisse dava masrafları da dahil olduğu halde sıraya bakılmaksızın alacağı nisbetinde itiraz edene verilir ve artanı da diğer alacaklılara sıra cetveline göre dağıtılır. Dava basit yargılama usulü ile görülür. Ancak, itiraz alacağın esas veya miktarına taallük etmeyip yalnız sıraya dair ise şikayet yoliyle icra mahkemesine arz olunur." düzenlemesi yer almaktadır.

Mahkememizce davacının iflas masasına başvuru dilekçesi ve ekleri, başvuruya ilişkin iflas idaresinin kararı, sıra cetveli, tebligat ve ilana ilişkin belgeler getirtilip incelenmiştir. Somut olayda ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... esas sayılı kararı ile ... Limited Şirketi'nin 26.12.2019 günü saat 16.37 itibari ile iflâsına karar verildiği, müflisin iflâs tasfiye işlemlerinin adi tasfiye olarak ...

2. İflas Dairesi'nin ... iflas sayılı dosyasında yürütüldüğü, davacının ... kayıt numaralı başvuru dilekçesi neticesinde iflas idaresince toplam 4.531.292,06 TL'nin kabulü ile İİK.nun 206.maddesi gereğince sıra cetvelinde 4.sıraya kaydının yapılmasına, fazla talep edilen 661.831,49 TL'nin reddine karar verildiği, davacının İİK 223 md.'ye göre tebliğ avansını yatırdığı, ret kararının 08/02/2024 tarihinde alacaklı vekiline tebliğ edildiği, iş bu davanın İİK md. 235 hükmüne göre 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açıldığı tespit edilmiştir.

İflas tarihi itibari ile davacı şirketin müflis şirket ile aralarında akdedilen devremülk satış ve devremülk kiralama sözleşmeleri kapsamında müflis şirketten alacağı bulunup bulunmadığı, davacının işbu davaya konu tutarın masaya kayıt ve kabulü talebinde haklı olup olmadığının tespiti ve masaya kayıt ve kabulü gereken tutarın hesaplanması için bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

05.05.2025 tarihli bilirkişi kurulu raporunun sonuç kısmında "...İflas idaresinin 19.11.2011 tarih ve ... sayılı Devre Mülk Kiralama Sözleşmesi içeriğindeki 5 taşınmazın alım ve kira bedellerinin dikkate alınmadığı, anılan taşınmaz sözleşmelerinin dikkate alınması gerektiği, kur hesabında 26.12.2019 tarihindeki TCMB kurunun dikkate alınması gerektiği, ... tarih ve... sayılı Devre Mülk Kiralama Sözleşmesi içeriğindeki 5 taşınmazın alım bedeli 170.000 TL olup, iflas tarihine (26.12.2019) kadar olan yasal faizi 124.034,79 TL olarak hesaplanmış olup, 19.11.2011 tarih ve K-03266 sayılı Devre Mülk Kiralama Sözleşmesine göre ,

taşınmazlar için aylık 519,13 € * 491,63 € *338,29 € * 338,29 € *491,63 € olmak üzere toplam 2.178,97 € kira bedeli alacağına 581,67 Euro faiz talebinde bulunabileceği bu bedelin TL karşılığı 18.213,60TL( 2.760,64 Euro x6,5976) olduğu..." şeklinde görüş bildirilmiştir. Taraf vekillerinin bilirkişi heyeti kök raporuna karşı itirazları değerlendirilmek kaydı ile bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

27.11.2025 tarihli bilirkişi ek raporunun sonuç kısmında "...İflas idaresinin 19.11.2011 tarih ve K-03266 sayılı Devre Mülk Kiralama Sözleşmesi içeriğindeki 5 taşınmazın alım ve kira bedellerinin dikkate alınmadığı, anılan taşınmaz sözleşmelerinin dikkate alınması gerektiği, kur hesabında 26.12.2019 tarihindeki TCMB kurunun dikkate alınması gerektiği sonucuna varılmıştır. aa)19.11.2011 tarih ve K-03266 sayılı Devre Mülk Kiralama Sözleşmesi içeriğindeki 5 taşınmazın alım bedeli 170.000 TL olup, iflas tarihine (26.12.2019) kadar olan yasal faizi 124.034,79 TL olarak hesaplanmıştır.

19.11.2011 tarih ve K-03266 sayılı Devre Mülk Kiralama Sözleşmesine göre , taşınmazlar için aylık 519,13 € * 491,63 € *338,29 € * 338,29 € *491,63 € olmak üzere toplam 2.178,97 € kira bedeli alacağına 581,67 Euro faiz talebinde bulunabileceği bu bedelin TL karşılığının 18.213,60 TL (2.760,64 Euro x 6,5976 ) olduğu sonucuna varılmıştır. Toplam istenebilecek kira bedeli (açıklanması yukarıda yapılmıştır) 257.561 TL dir.

Kira bedellerinin faiz toplamı, 512.962,47 TL dir. bb) ... tarih ve ... sayılı Devre Mülk Satış Sözleşmesi içeriğinde 15 adet taşınmaz için (47.675 *29.164 * 63.891 * 62.414 464.457 * 45.887 * 59.965 * 44.417 * 59.089 452.655 * 69.250 * 42.695 * 48.255 *46.815 *60.033 * 796.650) TL peşin ödeme yapılacaktır.

Anılan bedelin iflas tarihine (26.12.2019) kadar olan 3027 gündeki yasal faizi 594.606,46 TL dır cc)13.9.2011 tarih ve K-0221 sayılı Devre Mülk Kiralama Sözleşmesinde anılan 15 adet taşınmaz davacı tarafından ... Şti. ne 1 yıl süre ile kiralanmış olup, aylık (253,18 € *521,43 € * 534,75 € *531,40 € * 425,79 € * 406,24 € * 396,18 € *550,75 €* 376,72 € * 574,90 € * 420,71 € * 417,55 € * 609,79 € * 611,13 € * 469,68 € - toplam 85.262, 15 €) kira bedeli ödenecektir.

Toplam istenebilecek kira bedeli (açıklanması yukarıda yapılmıştır) 3.734.584, 16 TL dir. Kira bedellerinin faiz toplamı, 2.317.681,01 TLdir..." şeklinde görüş belirtilmiştir.

Tüm dosya kapsamından; davacı ile müflis arasında ...ve ... sayılı iki ayrı Devre Mülk satış ve Kiralama Sözleşmesi imzalandığı, iki sözleşme içeriğinde toplam 20 adet taşınmazın satış ve kiralamasının yapılacağı konusunda mutabık kalındığı anlaşılmaktadır. Müflis şirket sözleşme kapsamında taahhütlerini yerine getirmemiş ve kira ödemelerini gerçekleştirmemiştir. Bu hususlarda herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır. Nihayet, 26.12.2019 tarihinde iflas etmiştir.

Somut olayda, davacı sözleşme kapsamında ödediği satın alma bedeli ve mahrum kalınan kira bedelini birlikte talep etmiştir. Mahkememizce yapılan müzakerede, heyet çoğunluğu davacının iflas kararıyla birlikte davalının geçmiş dönem edimlerinin hiçbirini yerine getirmemiş olduğu da gözetildiğinde haklı şekilde ileriye etkili olarak sözleşmeyi sona erdirmiş olduğunun kabulü ile sözleşme bedeli ve mahrum kalınan kira bedelini birlikte talep edebileceği kanaatine ulaşmıştır.

Bu çerçevede, davacının, yukarıda yer verilen ve hükme esas alınan teknik hesaplama raporunda belirtildiği üzere her iki sözleşmeden iflas tarihi itibarıyla toplam 5.193.123,56-TL alacaklı olduğu sonucuna varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM / Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın kabulüne, davacının 5.193.123,56-TL alacağının Müflis ... Ltd. Şti.'nin ... 2. İflas Müdürlüğünün ...sayılı dosyası üzerinden iflas masasına kayıt ve kabulüne,

2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40-₺ harçtan peşin alınan 427,60-₺ harcın mahsubu ile bakiye 187,80-₺ karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3-Davacı tarafından yapılan 37.440,00-₺ bilirkişi ücreti, 1.450,00-₺ tebligat posta gideri olmak üzere toplam 40.450,00-₺ ile 916,00-TL harç gideri olmak üzere toplam 41.366,00-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

4-Davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,

5-Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca davacı vekili lehine takdir olunan 45.000,00-₺ maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,

Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı hükmün tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.18/12/2025

Başkan e-imza Üye e-imza (Muhalif) Üye e-imza Katip e-imza

MUHALEFET ŞERHİ

Dosyanın incelenmesinde "Devre Mülk Satış Sözleşmesi"nden kaynaklı 170.000,00 TL tapu mülkiyet hakkı alacağı ve "Devremülk Kiralama Sözleşmesi"den kaynaklı kira alacağı için davacı tarafından iflas masasına alacak kayıt talebinde bulunulduğu ve alacak kayıt talebinin kısmen reddedilmiş olması nedeniyle mahkememizde kayıt ve kabul istemli dava ikame edilmiş olduğu anlaşılmıştır.

Emsal mahiyette Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında özetle.

"Davacı, davalı müteahhit ile imzaladığı satım sözleşmesine dayanarak bu sözleşmedeki teslim süresinin geçtiği halde henüz temel dahi atılmadığını iddia ile satış bedeli olarak ödediğinin iadesi ve gecikilen her ay için sözleşmenin ilgili hükmü gereği kira tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş, davalı ise satış bedeli alacağının iflas masasına kaydolduğunu, davanın bu yönden konusuz kaldığını, ayrıca davacının sözleşmeden dönmekle seçimlik hakkını kullandığını, kira tazminatı isteyemeyeceğini savunmuştur.

Mahkemece, satış bedeli olarak iadesi gereken 20.900,00 TL yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, kira tazminat talebi yönünden ise 1.800,00 TL' nin dava tar. it. Işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Somut olayda, davacının istediği kira tazminatı ifaya eklenen cezai şart hükmünde olup, bedel iadesi sözleşmeden dönmenin, geç teslim nedeniyle kira kaybı ve diğer tazminatları istemekte ifanın devamını istemenin sonuçlarından biridir. Dava konusu olayda davacı, satış bedeli olarak ödediği bedelin iadesini istemiş olmakla sözleşmeden dönmüş olup, artık sözleşme devam ediyormuş gibi kira kaybı isteyemez.

Mahkemece değinilen bu yön ve ayrıca mahkemece bozma kararı öncesi verilen hükümde kira tazminatı talebine ilişkin olumlu yada olumsuz bir karar verilmediği halde bu hususun davacı tarafından temyiz konusu edilmediği de gözetilerek kira kaybına ilişkin talebin reddine karar verilmesi gerekirken bu kalem isteğin de kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir." şeklinde karar verilmiştir.

Sözleşmeden dönme TBK 125'de düzenlenen seçimlik haklardan biridir. Seçimlik hak ise kullanılmakla tüketilir. Nitekim emsal alınan Yargıtay ilamında da bu hususa vurgu yapılarak satış bedeli olarak ödediği bedelin iadesinin istenilmesi ile sözleşmeden dönme seçimlik hakkının kullanılmış olacağı izah edilmiştir.

Bu bağlamda davacı tarafından gerek kayıt kabul dilekçesinde gerekse dava dilekçesinde "tapu mülkiyet hakkı alacağı" talebinde bulunularak yani davacının ödemiş olduğu satış bedelinin iadesi talebinde bulunularak davacı taraf sözleşmeden dönme iradesini ortaya koymuştur. Yerleşik Yargıtay kararlarına göre kayıt kabul davaları iflas masasına kayıt başvuru dilekçesindeki talepler ve izahatler ile sıkı sıkıya bağlıdır.

Davacı tarafından gerek kayıt kabul dilekçesinde gerekse dava dilekçesinde tapu mülkiyet hakkı alacağı talebi yani davacının ödemiş olduğu satış bedeli talebinin iadesi istenilmiş olmakla davacının sözleşmeden dönme seçimlik hakkının kullanıldığı ve bu doğrultuda TBK 125/3 uyarınca sözleşmeden dönme hâlinde taraflar, karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulmuş olup daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilecekleri dikkate alınarak davacıya verilmesi kararlaştırılan devremülklerin davalı iflas idaresine devri kaydıyla tapu mülkiyet hakkı bedelinin masaya kaydedilmesi gerektiği,

kira bedelleri yönünden ise sözleşmeden dönme nedeniyle sözleşmenin baştan itibaren hükümsüz kalacağından davanın reddi gerektiği kanaatinde olduğumdan sayın çoğunluğun görüşüne iştirak etmemekteyim.

Üye · E-imza