İstanbul 3. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/66 K.2024/185

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka Hakkına Tecavüz ve Haksız Rekabetin Tespiti, Men'i, Ref'i davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili ...

Şirketinin uzun yıllardır yiyecek, içecek ve eğlence sektöründe faaliyet gösteren, organizasyon sektörüne ilişkin benzeri birçok faaliyette bulunan son derece prestijli ve tanınmış bir şirket olduğunu, "..." markasının birçok ülkede tanınmış hale geldiği ve yurt dışından ülkemize sadece ... bünyesindeki tatları deneyimlemek ve eğlenmek amacıyla yabancı turist gelmeye başladığını, müvekkili tarafından kullanılan ve tüm yasal haklarına sahip olunan markanın akıbetinin mahkemece TPMK nezdinde tutulan kayıtlardan da tespit edilebilecek nitelikte olduğunu,

müvekkili şirketin "..." markasını tescil ettirdiği tarih olan 21.09.2018 yılından itibaren ... adresinde ...sınıfa giren hizmetler kapsamında faaliyetini ciddi şekilde sürdürmekte olduğunu, yaratmış olduğu bu marka değerini yaymak isteyen müvekkilinin, Türkiye'nin farklı yerlerinde hizmetini genişletme çalışması içerisinde olduğunu, müvekkilinin bir diğer markası olan "... yer daha açarak bu çalışmalarının ciddiyetini ortaya koyduğunu, müvekkilinin tescil ettirdiği marka adıyla "..." alan adını ve "..." ... adresini kullanmakta iken, davalının da "..." ... adını alarak; ... logosu için ise ... logolu ismi kullanarak,

"..." ibaresini öne çıkaracak şekilde düzenlediği ve karıştırılma ihtimalini daha da artırdığını, bunun haricinde yine ... hesabında yer alan öne çıkarılan hikayeler kısmında da "...", "...", "...", "...", "..." gibi paylaşımların yer aldığını, "..." kelimesinin akılda kalıcılığı da dikkate alındığında müvekkilinin müşterileri açısından ayırt edici bir niteliğe sahip hale geldiğini, ... markasını haksız şekilde kullanan işletme yetkilisinin söz konusu markanın hak sahibi olmadığı gibi daha önceden taraflarınca ikame edilen ...

4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi ...E. sayılı dosyası ile "..." markasını haksız şekilde kullanmış olması sebebi ile dava açıldığını, bu dava dosyasında, karşı tarafın ...markasını kullanımdan kaldırmış olması nedeni ile davanın konusuz kaldığını, ancak davalı tarafın ısrarlı şekilde ... markası ile işletme açmaya devam ettiğini, müvekkilinin tescilli markası ile tüketici nezdinde kendilerine aitmiş gibi karışıklık yaratmaya devam ettiğini, söz konusu bu ihlalin ivedilikle sona erdirilmesi gerektiğini,

açıkladıkları nedenlerle davalı işletmenin kullanmış olduğu "..." ibareli markasının dava sonuçlanıncaya dek Marka hakkına tecavüzün devamını önlemek üzere 3. Kişilere devrini ve kullanımını önleyecek şekilde teminatsız olarak tedbir konulmasını, davalı tarafça yapılan marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet fiillerinin tespitini, men'ini, ref'ini, davalının markasının yer aldığı internet ve sosyal medya hesaplarının erişime kapatılmasını, davalıya ait markanın yer aldığı tüm ürün, mal, hizmet, tanıtım, reklam ürünlerinden, tabela ve yazılı materyalden kaldırılarak imha edilmesini,

mahkemece bu taleplerinin kabul edilmemesi halinde ise bu ürün ve araçların üzerlerindeki markaların silinmesini, müvekkilinin uğrayacağı her türlü zararın tazmini bakımından teminat verilmesini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava dilekçesi/ekleri, tensip tutanağı ve tensip 3 numaralı ara kararı gereği düzenlenen bilirkişi raporu davalıya tebliğ edilmiş, davaya cevap verilmemiştir. TPMK kayıtları istenmiş, HMK'nın 266. maddesi kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

31/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle: Davacı tarafa ait ... tescil numaralı "..." ve ... tescil numaralı "..." markaların, Nice ...

Sınıf "yiyecekiçecek sağlanması hizmetleri" kapsamında tescilli olduğu, koruma sürelerinin devam ettiği, ... hesabında yapılan incelemede; profil resminin "...+şekil" olduğu, 9 gönderi ve 3.994 takipçisi olduğu, ilk gönderinin 26 Ağustos 2022, son gönderinin 23 Şubat 2023 tarihinde yapıldığı, 9 gönderi içerisinde 2 adet video kaydı bulunduğu, gönderi içeriklerinde "yiyecek-içecek sağlanması" hizmetleri verildiği, iletişim için ... numarasının verildiği, ulaşım için "..." adresinin verildiği, ... hesabında yapılan incelemede; "...+şekil" profil resminin kullanıldığı,

yapılan incelemeler neticesinde: Taraf markalarının kısmi benzerliği, markaların aynı sektöre işaret etmesi, taraf markalarının kapsamlarındaki emtiaların aynı olmaları, aynı alıcı kitlesine hitap etmeleri, aynı ihtiyaçları karşılamaları, önceki markanın ayırt edici niteliği birlikte ele alındığında, tüketicinin sonraki markayı, önceki markanın yeni bir varyasyonu veya önceki markanın yenilenmiş bir hali olarak algılayabileceğinden kaynaklı markalarının karıştırılma ihtimali olduğu,

nihai hizmet alıcıları nezdinde gerek hizmetlerin gerekse de müteşebbisinin kaynağı açısından yanlış kanaatler uyandırabileceği ve bu hizmetlerin kaynağının aynı işletme olduğu yönünde çağrışım yapabileceği veya hizmetleri sunanlar arasında idari veya ekonomik bağlılık olduğuna inanabilecekleri, bunun da iltibas ihtimali yaratacağı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava: Davalının eyleminin, davacının marka tescilinden doğan haklara tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti, meni, refi ve ihtiyati tedbir talebine ilişkindir.

Marka hakkına tecavüz sayılan haller SMK'nın 7.maddesine de atıf yapılmak suretiyle 29.maddede düzenlenmiştir.

Madde 7 (Marka tescilinden doğan hakların kapsamı ve istisnaları):

"(1) Bu Kanunla sağlanan marka koruması tescil yoluyla elde edilir.

(2) Marka tescilinden doğan haklar münhasıran marka sahibine aittir. Marka sahibinin, izinsiz olarak yapılması hâlinde, aşağıda belirtilen fiillerin önlenmesini talep etme hakkı vardır:

a) Tescilli marka ile aynı olan herhangi bir işaretin, tescil kapsamına giren mal veya hizmetlerde kullanılması.

b) Tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılması.

c) Aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde olmasına bakılmaksızın, tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle markanın itibarından haksız bir yarar elde edecek veya itibarına zarar verecek veya ayırt edici karakterini zedeleyecek nitelikteki herhangi bir işaretin haklı bir sebep olmaksızın kullanılması.

(3) Aşağıda belirtilen durumlar, işaretin ticaret alanında kullanılması hâlinde, ikinci fıkra hükmü uyarınca yasaklanabilir:

a) İşaretin, mal veya ambalajı üzerine konulması.

b) İşareti taşıyan malların piyasaya sürülmesi, teslim edilebileceğinin teklif edilmesi, bu amaçlarla stoklanması veya işaret altında hizmetlerin sunulması ya da sunulabileceğinin teklif edilmesi.

c) İşareti taşıyan malın ithal ya da ihraç edilmesi.

ç) İşaretin, teşebbüsün iş evrakı ve reklamlarında kullanılması.

d) İşareti kullanan kişinin, işaretin kullanımına ilişkin hakkı veya meşru bağlantısı olmaması şartıyla işaretin aynı veya benzerinin internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde alan adı, yönlendirici kod, anahtar sözcük ya da benzeri biçimlerde kullanılması.

e) İşaretin ticaret unvanı ya da işletme adı olarak kullanılması.

f) İşaretin hukuka uygun olmayan şekilde karşılaştırmalı reklamlarda kullanılması.

(4) Markanın sahibine sağladığı haklar, üçüncü kişilere karşı marka tescilinin yayım tarihi itibarıyla hüküm ifade eder. Ancak marka başvurusunun Bültende yayımlanmasından sonra gerçekleşen ve marka tescilinin ilan edilmiş olması hâlinde yasaklanması söz konusu olabilecek fiiller nedeniyle başvuru sahibi, tazminat davası açmaya yetkilidir. Mahkeme, öne sürülen iddiaların geçerliliğine ilişkin olarak tescilin yayımlanmasından önce karar veremez.

(5) Marka sahibi, üçüncü kişiler tarafından dürüstçe ve ticari hayatın olağan akışı içinde, markasının aşağıda belirtilen biçimlerde kullanılmasını engelleyemez:

a) Gerçek kişilerin kendi ad veya adresini belirtmesi.

b) Malların veya hizmetlerin türüne, kalitesine, miktarına, kullanım amacına, değerine, coğrafi kaynağına, üretim veya sunuluş zamanına ya da diğer niteliklerine ilişkin açıklamalarda bulunulması.

c)Özellikle aksesuar, yedek parça veya eşdeğer parça ürünlerinde, malın ya da hizmetin kullanım amacının belirtilmesinin gerekli olduğu hâllerde kullanılması."

Madde 29 - (1) Aşağıdaki fiiller marka hakkına tecavüz sayılır:

a) Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı 7 nci maddede belirtilen biçimlerde kullanmak.

b) Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek.

c) Markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek, ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneride bulunmak.

ç) Marka sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek.

6769 sayılı SMK'nın 149.maddesi: "(1) Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi, mahkemeden aşağıdaki taleplerde bulunabilir:

a) Fiilin tecavüz olup olmadığının tespiti.

b) Muhtemel tecavüzün önlenmesi.

c) Tecavüz fiillerinin durdurulması.

ç) Tecavüzün kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini.

d) Tecavüz oluşturan veya cezayı gerektiren ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makine gibi araçlara, tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde elkonulması.

e) (d) bendi uyarınca elkonulan ürün, cihaz ve makineler üzerinde kendisine mülkiyet hakkının tanınması.

f) Tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirlerin alınması, özellikle masraflar tecavüz edene ait olmak üzere (d) bendine göre elkonulan ürünler ile cihaz ve makine gibi araçların şekillerinin değiştirilmesi, üzerlerindeki markaların silinmesi veya sınai mülkiyet haklarına tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise imhası.

g) Haklı bir sebebin veya menfaatinin bulunması hâlinde, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesi veya ilgililere tebliğ edilmesi.

(2) Birinci fıkranın (e) bendinde belirtilen talebin kabulü durumunda, söz konusu ürün, cihaz ve makinelerin değeri, tazminat miktarından düşülür. Bu değerin kabul edilen tazminat miktarını aşması hâlinde, aşan kısım hak sahibince karşı tarafa ödenir.

(3) Birinci fıkranın (g) bendinde belirtilen talebin kabulü durumunda ilanın şeklî ve kapsamı kararda tespit edilir. İlan hakkı, kararın kesinleşmesinden sonra üç ay içinde talep edilmezse düşer.

(4) Coğrafi işaret ve geleneksel ürün adları bakımından manevi zararın tazmini talep edilemez."

Marka:Bir teşebbüsün mal ve hizmetlerini bir başka teşebbüsün mal veya hizmetlerinden ayırt etmeye sağlar, markalar işletmelerin üretmiş olduğu emtia veya sunmuş oldukları hizmetlerin birbirinden ayrılmasını sağlamaktadır.

Karıştırılma ihtimali: Bir tescilsiz işaretin veya tescil edilmiş bir markanın daha önce tescil edilmiş bir marka ile şekil, görünüş, ses, genel izlenim vs. sebeple ya aynı ya da benzer olduğu için önce tescil edilmiş marka olduğu zannını uyandırması tehlikesidir. Karıştırılma (iltibas) ihtimalinin araştırılmasına ilk önce markalar arasında ayniyet ya da benzerlik bulunup bulunmadığından başlanması gerekmektedir.

Markaların esas unsurlarının ve vurgu sözcüklerinin aynı veya benzer olması, markanın genel görünümüne etkisi az olan diğer unsurlardaki farklılığa rağmen iltibasa yol açabilir. Sözcük markalarında, sözcüklerin başlangıç ve kökleri bütünsel benzerliğin tayininde önemlidir. İki marka arasındaki iltibasın varlığının saptanmasında, markaların yan yana konularak karşılaştırma yapılmaması gereklidir.

İltibas tehlikesinin bulunup bulunmadığının saptanmasında ilgili mal ya da hizmetin orta yetenekteki alıcılarının dikkat ve özeni esas tutulur. Bu alıcıların markaları, aynı anda göz önünde bulunduramayacakları da dikkate alınarak ayrıntılara ilişkin farklar ve bütüne ilişkin benzerlikler üzerinde durulur.

6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU

Madde 54: "(1) Haksız rekabete ilişkin bu Kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır.

(2) Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır."

Madde 55: "(1) Aşağıda sayılan hâller haksız rekabet hâllerinin başlıcalarıdır:

a) Dürüstlük kuralına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri ile diğer hukuka aykırı davranışlar

b) Sözleşmeyi ihlale veya sona erdirmeye yöneltmek;

c) Başkalarının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanmak;

d) Üretim ve iş sırlarını hukuka aykırı olarak ifşa etmek;

e) İş şartlarına uymamak;

f) Dürüstlük kuralına aykırı işlem şartları kullanmak."

Madde 56: "Haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, meslekî itibarı, ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimse;

a) Fiilin haksız olup olmadığının tespitini,

b) Haksız rekabetin men’ini,

c) Haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, haksız rekabet yanlış veya yanıltıcı beyanlarla yapılmışsa bu beyanların düzeltilm esini ve tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise, haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan araçların ve malların imhasını,

d) Kusur varsa zarar ve zıyanın tazminini,

e) Türk Borçlar Kanununun 58 inci maddesinde öngörülen şartların varlığında manevi tazminat verilmesini, isteyebilir. "hükümleri yer almaktadır.

SMK, TTK hükümleri, TPMK kayıtları, bilirkişi raporu ve bütün dosya kapsamından: TPMK nezdinde ... numaralı "..." ve ... numaralı "... + şekil" markalarının ... Sınıf "yiyecekiçecek sağlanması hizmetleri" kapsamında davacı adına tescilli olduğu, anlaşılmıştır.

Davalı ... adına, "..." ibareli marka veya marka başvurusunun bulunmadığı tespit edilmiştir.

Bilirkişi tarafından "..." ... hesabında yapılan incelemede: Profil resminin "...+şekil" olduğu, ilk gönderinin 26.08.2022, son gönderinin ise 23.02.2023 tarihinde yapıldığı, 9 gönderi içerisinde 2 adet video kaydı bulunduğu, gönderi içeriklerinde "yiyecek-içecek sağlanması" hizmetlerinin verildiği, .. "..." hesabında yapılan incelemede; "...+şekil" profil resminin kullanıldığı, davacı markalarının ve davalı kullanımının kısmi benzerliği, aynı sektöre işaret etmesi,

emtiaların aynı olmaları, aynı alıcı kitlesine hitap etmeleri, aynı ihtiyaçları karşılamaları, davacı markalarının ayırt edici niteliği birlikte değerlendirildiğinde, tüketicinin "...+şekil" ibareli davalı kullanımını; davacı markalarının yeni bir varyasyonu veya markanın yenilenmiş hali olarak algılayabileceği, bu nedenle karıştırılma ihtimali olduğu,

hizmet alıcıları nezdinde gerek hizmetlerin, gerekse de müteşebbisinin kaynağı açısından yanlış kanaatler uyandırabileceği, bu hizmetlerin kaynağının aynı işletme olduğu yönünde çağrışım yapabileceği veya hizmetleri sunanlar arasında idari veya ekonomik bağlılık olduğuna inanabilecekleri, bunun da iltibas ihtimali yaratacağı kanaatine varıldığından, davalının eyleminin; davacının marka tescilinden doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, men'ine, ref'ine, davalıya ait "..." isimli ... hesabına erişiminin engellenmesine karar verilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır