İstanbul 3. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/91 K.2025/125

Mahkememizde görülmekte bulunan Tasarımın Hükümsüzlüğü davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin tekstil sektöründe faaliyet göstermekte olup, orijinal bir ürün olduğu iddiasıyla... no'lu tasarım hakkında tescil başvurusunda bulunduğunu, akabinde aynı şekilde tekstil sektöründe faaliyet gösteren müvekkil şirket aleyhine, tescil talebinde bulunduğu ürünün benzerinin yapıldığı gerekçesine dayalı olarak; ihtiyati tedbir isteminde bulunduğunu, ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince ...

D.iş sayılı dosyasında bilirkişi raporu tanzim edildiğini ve müvekkili şirket aleyhine ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesi ...

E. sayılı dosyası ile görülen; tasarım hakkına tecavüz fiillerinin tespiti, durdurulması, haksız tecavüzlerin önlenmesi, kaldırılması ve tazminat istemli haksız ve hukuka aykırı dava ikame edildiğini, davalının tescil talebi açıkça hukuka aykırı olduğunu, davalının hukuki koruma talep ettiği ürün, harcıâlem bir ürün olduğu sabit olduğunu, davalı şirketin tescil başvurusunun kötüniyetle yapılmış olduğu ve bu sebeple hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiğini bu nedenle davanın kabulünü, davalının ... no'lu tasarımının hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinini,

vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı müvekkilinin uzun yıllardır tekstil sektöründe olup birçok moda tasarımcısı ile birlikte çalıştığını, müvekkilinin kendine özgü tasarımlar üretip satan ulusal ve uluslararası alanda tanınan büyük bir firma olduğunu, davacının daha önce müvekkili şirket adına tescilli, başvuru numarası ... olan çoklu endüstriyel tasarım tescil formunda gösterilen ürünlerden 1 sıra numaralı tasarımı yoğun olarak taklit edip üreterek satışa sunduğunun ...

D.İş sayılı dosyasında bilirkişi marifetiyle tespit edildiğini, dava dilekçesinde bahsi geçen ...

1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde ...Esas numarası ile görülen dosyanın, müvekkili şirketin uğramış olduğu zararın giderilmesi için taraflarınca ikame edildiğini, müvekkili şirketin, kendi tasarımı olan ... nolu tasarım için 09/02/2017 tarihinde tescil başvurusunda buluduğunu ve bültende 09/05/2017 tarihinde ilan edildiğini, davacının amacının müvekkilinin TTK ve Sınai Mülkiyet Kanunundan kaynaklanan haklarını kullanmasını sürünceme bırakmak olduğunu, sunmuş olduğu,

net olmayan 3 adet görsele ilişkin ise iddialarını açıkça belirtmediğini, haksız, mesnetsiz ve hukuka aykırı davanın reddini, dava harç ve giderleri ile avukatlık vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVABA CEVAP

Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde özetle; davalı tarafın her ne kadar mezkur tasarımın harcıalem ürün olmadığını ve özgün tasarım olduğunu iddia etmiş ise de işbu iddianın mesnetsiz bir nitelik arz etmekten öteye gitmediğini, dava dilekçesi ekinde sunulan ve beşten fazla web sitesinde hala satışına devam edilen ürünlerin davalının hukuki koruma talep ettiği ürün ile birebir aynı özelliklere sahip olduğu apaçık ortada olduğunu, bu nedenle davanın kabulünü, davalının ... başvuru no'lu tasarımının hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinini, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İKİNCİ CEVAP

Davalı vekili ikinci cevap dilekçesinde özetle; cevap dilekçesini tekrarla haksız ve kötü niyetli davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; davalı adına tescilli ... sayılı tasarımın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

Hükümsüzlük istemine konu davalı adına tescilli ... sayılı tasarımın tescil kayıtları TPMK'dan celp ve tetkik edilmiştir.

Davacı vekilinin delil olarak arama motorlarında ilgili tasarımların benzerlerine ilişkin ekran görüntüleri ile bilirkişi incelemesine dayandığı görülmüştür.

Davalı vekilinin delil olarak tescil kayıtları, ... 1. FSHHM'nin... D. iş sayılı dosya, ...esas sayılı dosya, muhasebe kayıtları, modelhane kayıtları, kesimhane kayıtları, stok durumuna ilişkin belgeler, faturalar ile bilirkişi incelemesine dayandığı görülmüştür.

... 1.FSHHM' nin ... D.İş sayılı dosyasına ait evraklar UYAP üzerinden celp ve tetkik edilmiştir.

... 1.FSHHM' nin ...esas sayılı dava dosyasına ait evraklar UYAP üzerinden celp ve tetkik edilmiştir.

HMK'nın 266. maddesi kapsamında teknik incelemenin gerekli olması nedeni ile bilirkişilerin oy ve görüşünün alınmasına karar verilmiş olup bu suretle mahkememizce görevlendirilen SMK alanında uzman bilirkişi ..., bilişim uzmanı ..., tekstil/ tasarım uzmanı ...tarafından düzenlenen 12/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacının dava dilekçesi ekinde sunduğu 3 adet görselde ... ve ...web sitelerinin davalının ilgili modeli tescil ettirdiği tarih olan “09.02.2017” tarihinde henüz yayında olmadığı, alan adlarının satın alınmadığı tespit edildiğinden,

ilgili ürün görselinin davacının tescil tarihinde ve öncesinde bu web sitelerinde bulunmadığı, davacının verdiği bir diğer görselin... web sitesinde yer aldığı, ilgili web sitesisin “Şubat 2017" tarihli web arşiv kaydında dava konusu ürünün bulunmadığı, ayrıca bu sitede yer alan görselin web sitesine yüklenme tarihinin Haziran 2021 olarak tespit edildiği re'sen yapılan araştırmada davalının 09.02.2017 başvuru ve tescil tarihli... başvuru numaralı tasarımından daha önceki tarihte kamuya sunulmuş herhangi bir görsel tespit edilemediği,

bu eksende dava konusu tasarımların başvuru tarihinde yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini ihtiva etmediğine ilişkin bir veri dosyada olmamak ile birlikte heyetçe de bu yönde herhangi bir tespit yapılamamış olduğundan dava konusu tasarımların hükümsüzlüğü koşullarının oluşmadığı yönünde sonuca varıldığı görülmüştür.

Davacı tarafın itirazlarının tetkiki amacı ile ek rapor alınmasına karar verilmiş olup aynı bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 12/02/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; yapılan araştırmada davalının 09.02.2017 başvuru ve tescil tarihli ...başvuru numaralı tasarımından daha önceki tarihte kamuya sunulmuş herhangi bir görsel tespit edilemediği, bu eksende dava konusu tasarımların başvuru tarihinde yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini ihtiva etmediğine ilişkin bir veri dosyada olmamak ile birlikte heyetçe de bu yönde herhangi bir tespit yapılamadığı,

davacı yan tarafından kök rapora itiraz dilekçesinde her ne kadar davalı yana ait dava konusu tasarımın harcıalem olduğu iddia ve beyan edilmiş ise de dava konusu başvuru tarihi olan 09.02.2017 tarihinden önce kullanıldığına ilişkin yeni bir veri ve bilgi de dosyaya sunulmadığı, bu nedenle dava konusu tasarımın yenilenmemesi nedeni ile halihazırda “yenilenmemiş” durumda olduğu yönünde sonuca varıldığı görülmüştür.

Ek rapor taraf vekillerine tebliğ edilmiş olup davacı tarafça yeniden 2. kez ek rapor alınması talep edilmiş ise de itirazların önceki raporda gerekçeli değerlendirildiği, dava konusu tasarımın başvuru tarihinde yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini ihtiva etmediğine ilişkin bir veri bulunmadığı saptanmakla yeniden ek rapor alınmasına yönelik talep usul ekonomisi ilkesi ışığında yerinde görülmemiştir.

Huzurdaki davada; davacı tarafın, davalı adına tescilli ... sayılı tasarımın birebir aynısı ve/veya ayırt edilemeyecek kadar benzerinin daha önce kamuya sunulduğundan yenilik vasfına haiz olmadığı iddiası ile hükümsüz kılınmasını talep ettiği, davalı tarafın ise tasarımın hükümsüzlük koşullarının oluşmadığını savunarak davanın reddini talep ettiği görülmekle, somut olaydaki uyuşmazlığın; davalı adına tescilli ... sayılı tasarımın yenilik/ ayırt edicilik niteliğini hâiz olup olmadığının tespiti ile hükümsüzlük talebi yönünden yasal koşulların oluşup oluşmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

Dava tarihi itibari ile yürürlükte olmakla somut olaya uygulanması gereken Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) Hükümsüzlük hâlleri başlıklı 77. maddesinin; ''(1) Aşağıdaki hâllerde tasarımın hükümsüz sayılmasına mahkeme tarafından karar verilir:

a) 55 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56 ncı ve 57nci maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, 58 inci maddenin dördüncü fıkrası, 64 üncü maddenin altıncı fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğu, başvurunun kötüniyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği ispat edilmişse.

b) Hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere ait olduğu ispat edilmişse.

c) Sonradan kamuya açıklanan aynı veya benzer nitelikteki bir tasarımın başvuru tarihi, tescilli bir tasarımın başvuru tarihinden önce ise...'' şeklinde düzenlendiği görülmüştür. Davalı adına tescilli tasarımın yenilik ve ayırt edicilik niteliğini hâiz olup olmadığı hususunda ihtilafın mevcut olduğu görülmekle tatbiki gereken SMK'nın yenilik ve ayırt edicilik başlıklı 56. maddesinin; '' (1) Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur.

(2) Birleşik ürünün parçasının tasarımı, aşağıdaki şartları taşıyorsa yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir:

a) Parça birleşik ürüne takıldığında, birleşik ürünün normal kullanımında görünür durumda olmalıdır.

b) Parçanın görünür durumda olan özellikleri, yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarını karşılamalıdır.

(3) Bu maddede yer alan normal kullanım; bakım, servis veya onarım işleri hariç olmak üzere, son kullanıcı tarafından kullanımı ifade eder.

(4) Bir tasarımın aynısı;

a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce,

b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir.

(5) Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim;

a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce,

b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir.

(6) Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır.'' şeklinde, SMK'nın Kamuya sunma başlıklı 57. maddesinin ise; ''(1) Kamuya sunma; sergileme, satış gibi yollarla piyasaya sürme, kullanma, tarif, yayım, tanıtım veya benzer amaçlı faaliyetleri kapsar. Tasarımın gizlilik şartıyla üçüncü bir kişiye açıklanması kamuya sunma sayılmaz.

(2) Koruma talep edilen bir tasarım, başvuru tarihinden veya rüçhan talebi varsa rüçhan tarihinden önceki on iki ay içinde tasarımcı veya halefi ya da bu kişilerin izni ile üçüncü bir kişi tarafından veya tasarımcı ya da halefleri ile olan ilişkinin kötüye kullanımı sonucu kamuya sunulması hâlinde bu açıklama tasarımın yeniliğini ve ayırt edici niteliğini etkilemez.'' şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

Anılı yasal düzenlemeler ışığında somut olaya bakıldığında; yenilik ve ayırt edicilik değerlendirmesinin özel ve teknik bilgi kapsamında incelemeyi gerekli kıldığından HMK'nın 266. maddesi gereğince bilirkişi incelemesinin yapılması gerekmiş olup tasarım uzmanları ve bilişim araçları marifeti ile gerekli incelemenin yapılması amacı ile bilişim, tasarım uzmanı ve SMK uzmanı bilirkişi görevlendirilmiş ve düzenlenen kök ve ek raporun tarafların tüm delillerinin tetkiki neticesinde ayrıntılı, gerekçeli, dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınmaya elverişli olduğu kanaatine varılmıştır.

Bu kapsamda teknik ve sektörel inceleme neticesinde tespit edildiği üzere, davacının delil olarak dayandığı 3 adet görselde ....ve ...web sitelerinin davalının ilgili modeli tescil ettirdiği tarih olan “09/02/2017” tarihinde henüz yayında olmadığı, alan adlarının satın alınmadığı tespit edildiğinden, ilgili ürün görselinin davacının tescil tarihinde ve öncesinde bu web sitelerinde bulunmadığının saptandığı, davacının dayandığı diğer görselin ...web sitesinde yer aldığı, ilgili web sitesinin “Şubat 2017" tarihli web arşiv kaydında dava konusu ürünün bulunmadığı,

ayrıca bu sitede yer alan görselin web sitesine yüklenme tarihinin ''Haziran 2021'' olarak tespit edildiği, davalının 09/02/2017 başvuru ve tescil tarihli ... başvuru numaralı tasarımından daha önceki tarihte kamuya sunulmuş herhangi bir görselin dosya kapsamında tespit edilemediği, dava konusu tasarımın başvuru tarihinde yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini ihtiva etmediğine ilişkin ispata elverişli delillere rastlanılmadığı anlaşılmıştır.

Tüm bu gerekçeler ışığında; hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla, davanın reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır