İstanbul 3. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2024/164 K.2025/127

Mahkememizde görülmekte bulunan Markanın Hükümsüzlüğü ve Sicilden Terkini davasının yapılan açık yargılamasının sonunda.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: TPMK nezdinde ... numarası ile davalı adına tescilli markanın, müvekkiline ait markalar ile ayırt edilemeyecek derecede benzer olması nedeniyle, maddi ve manevi tazminat başta olmak üzere fazlaya ilişkin tüm hukuki ve cezai yollara başvurma hakları saklı kalmak kaydıyla SMK maddeleri uyarınca hükümsüzlüğünün tespiti ile sicilden terkini talep etiklerini, müvekkili şirketin, ..., ..., ..., ... ve ... numaralı markalarının TPMK nezdinde tescil edildiğini, davalının "..." ibareli markasını, müvekkili şirketin markası ile aynı sınıfta ... tescil numarası ile tescil ettirdiğini,

bu marka ile gıda sektöründe hizmet verdiklerini, yapılan tescilin hukuka aykırı olduğunu, davalı tarafın kötü niyetli olarak markanın kullanımına devam ettiğini, bu nedenlerle dava konusu markanın hükümsüzlüğü ile sicilden terkinini talep etmenin zaruri hale geldiğini, dava sonuçlanıncaya kadar hükümsüzlüğü talep edilen markanın üçüncü kişilere devrinin engellenmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, markada bulunan "..." ibaresinin tanımlayıcı vasıfta yardımcı unsur olduğunu, bu unsura ayırt edicilik katarak kelime + şekil markası şeklinde müvekkili şirket tarafından markalarını tescil ettirdiğini,

davalı markasındaki renklerin de aynı şekilde kullanıldığını, iki marka arasındaki benzerliğin özellikle renk ve şekil unsurları dikkate alındığında görsel anlamda ortalama bir tüketicinin markaları karıştırmasına sebebiyet verecek nitelikte olduğunu, 2019 yılında "..." adresinde dükkan tabelası yerine "..." adıyla birebir müvekkilinin markasının kullanıldığının tespit edildiğini, akabinde davalıya ...

40. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile söz konusu kullanıma son verilmesi gerektiğine dair ihtarname keşide edildiğini, ancak aynı adreste kullanımına devam ettiğinin öğrenildiğini, bunun üzerine önceden ..., ... tescilli, markasına hem de sonrasında tescili sağlanmış ..., ..., ... numaralı markalarına tecavüz oluşturacak nitelikte bir kullanım söz konusu olduğundan bahisle ilgili adres yazar kasa fişinde bilgileri bulunan... isimli kişiye ...

40. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile vaki ihlalin sonlandırılmasının ihtar edildiğini, ihtara cevap olarak gelen ...

9. Noterliği... tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesinde kullanımının bağımsız bir marka olarak tescilli olduğunun kendilerine bildirildiğini, yaptıkları araştırma sonrasında markasının ... numara ile ... adına tescilinin yapıldığını öğrendikleri, davalının kötü niyetli tescil başvurusu ve marka kullanımının mahkemece tanık dinlenilmesi halinde kolaylıkla tespit edilebilir olduğunu, niticeten; davalı adına tescilli ... numaralı markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Dava konusu markanın müvekkilinin doğrudan kendi ticari faaliyet alanını vurgulamak için kullandığı sektörel bir ifade olduğunu, "..." ibarelerinin bir bütün halinde değerlendirildiğinde de herhangi bir ayırt edicilik unsuru olmayan ve ortalama düzeyde bir tüketicinin doğrudan yapılan ticaretin vasfı olarak algılayacağı ibareler olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. TPMK kayıtları istenmiş, HMK'nın 266. maddesi kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

11/03/2025 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle: Hükümsüzlük davasının, TPMK nezdinde tutulan sicilde hükümsüzlüğü istenen markanın hak sahibi görünen kişiye karşı açılması gerektiği, TPMK yazı cevaplarında dava konusu markanın davalı adına kayıtlı olduğu, hükümsüzlüğü istenen davaya konu markanın tescil tarihinin 10.06.2020 tarihi olduğu, davanın 14.10.2024 tarihinde ikame edilmiş olduğu, dolayısıyla SMK'nın 25/6.maddesi yönünden hak düşürücü süre olan 5 yıllık sürenin 10.06.2025 tarihinde dolacağı, huzurdaki davanın ise 14.10.2024 tarihinde ikame edilmiş olduğu ve hükümsüzlük davası yönünden 5 yıllık hak düşürücü sürenin dolmadığı,

taraf markalarının yüksek derecedeki benzerliği, kapsadıkları mal ve hizmet sınıflarının aynı olduğu ve ortalama tüketicinin taraf markalarını karıştırma ihtimali bulunması nedenlerinden dolayı davacının ..., ..., ... ve ... tescil numaralı markaları yönünden SMK'nun 6/1 maddesi hükümlerine göre hükümsüzlük koşulunun oluştuğu, dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre davalının kötü niyetini gösterir karşılıklı ihtarnameler dışında bir ispatın olmadığı, davacı tarafından keşide edilen ihtarnamelerin ise davalı ... dışındaki kişilere keşide edildiği,

bu nedenlerle davalının kötü niyetini göstermede mevcut bilgi ve belgelerin tek başına yeterli olmadığı ve SMK'nın 6/9. maddesi hükmüne göre hükümsüzlük şartının oluşmadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava: TPMK nezdinde davalı adına tescilli ... numaralı markanın hükümsüzlüğü ve sicilden terkinine ilişkindir.

Davanın açıldığı tarih itibarıyla 6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU uygulanacaktar.

6769 sayılı SMK'nın 5. maddesinde marka tescilinde mutlak red sebepleri aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

Madde 5- (1) Aşağıda belirtilen işaretler, marka olarak tescil edilmez:

a) 4 üncü madde kapsamında marka olamayacak işaretler.

b) Herhangi bir ayırt edici niteliğe sahip olmayan işaretler.

c) Ticaret alanında cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer, coğrafi kaynak belirten veya malların üretildiği, hizmetlerin sunulduğu zamanı gösteren veya malların ya da hizmetlerin diğer özelliklerini belirten işaret veya adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretler.

ç) Aynı veya aynı türdeki mal veya hizmetlerle ilgili olarak tescil edilmiş ya da daha önceki tarihte tescil başvurusu yapılmış marka ile aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer işaretler.

d) Ticaret alanında herkes tarafından kullanılan veya belirli bir meslek, sanat veya ticaret grubuna mensup olanları ayırt etmeye yarayan işaret veya adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretler.

(2) Bir marka, başvuru tarihinden önce kullanılmış ve başvuruya konu mal veya hizmetler bakımından bu kullanım sonucu ayırt edici nitelik kazanmışsa bu markanın tescili birinci fıkranın (b), (c) ve (d) bentlerine göre reddedilemez.

6769 sayılı SMK'nın 6. maddesinde marka tescilinde nisbi red sebepleri aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

(1) Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.

(2) Ticari vekil veya temsilcinin, marka sahibinin izni olmaksızın ve haklı bir sebebe dayanmaksızın markanın aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerinin kendi adına tescili için yaptığı başvuru, marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.

(3) Başvuru tarihinden veya varsa rüçhan tarihinden önce tescilsiz bir marka veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaret için hak elde edilmişse, bu işaret sahibinin itirazı üzerine, marka başvurusu reddedilir.

(4) Paris Sözleşmesinin 1 inci mükerrer 6 ncı maddesi bağlamındaki tanınmış markalar ile aynı veya benzer nitelikteki marka başvuruları, aynı veya benzer mal veya hizmetler bakımından itiraz üzerine reddedilir.

(5) Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye ’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.

6769 sayılı SMK'nın 25. maddesinde "Marka Hükümsüzlük hâlleri ve hükümsüzlük talebi" aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

(1) 5 inci veya 6 ncı maddede sayılan hâllerden birinin mevcut olması hâlinde mahkeme tarafından markanın hükümsüzlüğüne karar verilir.

(2) Menfaati olanlar, Cumhuriyet savcıları veya ilgili kamu kurum ve kuruluşları markanın hükümsüzlüğünü mahkemeden isteyebilir.

(3) Marka hükümsüzlük davası, dava tarihinde sicilde marka sahibi olarak kayıtlı kişilere veya hukuki haleflerine karşı açılır. Markanın hükümsüzlüğü davalarında Kurum taraf gösterilmez.

(4) Bir marka, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (b), (c) ve (d) bentlerine aykırı olarak tescil edilmiş olup da kullanım sonucunda tescil edildiği mal veya hizmetler bakımından hükümsüzlük talebinden önce ayırt edici nitelik kazanmışsa hükümsüz kılınamaz.

(5) Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye ’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.

(6) Tescil başvurusu yapılan markanın başkasına ait kişi ismini, ticaret unvanını, fotoğrafını, telif hakkını veya herhangi bir fikri mülkiyet hakkını içermesi hâlinde hak sahibinin itirazı üzerine başvuru reddedilir.

(7) Ortak markanın veya garanti markasının yenilenmeme sebebiyle koruma süresinin sona ermesinden itibaren üç yıl içinde yapılan, ortak marka veya garanti markasıyla aynı veya benzer olan ve aynı veya benzer mal veya hizmetleri içeren marka başvurusu, önceki hak sahibinin itirazı üzerine reddedilir.

(8) Tescilli markanın yenilenmeme sebebiyle koruma süresinin sona ermesinden itibaren iki yıl içinde yapılan, bu markayla aynı veya benzer olan ve aynı veya benzer mal veya hizmetleri içeren marka başvurusu, önceki marka sahibinin itirazı üzerine bu iki yıllık süre içinde markanın kullanılmış olması şartıyla reddedilir.

(9) Kötü niyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir...

Marka:Bir teşebbüsün mal ve hizmetlerini bir başka teşebbüsün mal veya hizmetlerinden ayırt etmeye sağlar, markalar işletmelerin üretmiş olduğu emtia veya sunmuş oldukları hizmetlerin birbirinden ayrılmasını sağlamaktadır.

Karıştırılma ihtimali: Bir tescilsiz işaretin veya tescil edilmiş bir markanın daha önce tescil edilmiş bir marka ile şekil, görünüş, ses, genel izlenim vs. sebeple ya aynı ya da benzer olduğu için önce tescil edilmiş marka olduğu zannını uyandırması tehlikesidir. Karıştırılma (iltibas) ihtimalinin araştırılmasına ilk önce markalar arasında ayniyet ya da benzerlik bulunup bulunmadığından başlanması gerekmektedir.

Markaların esas unsurlarının ve vurgu sözcüklerinin aynı veya benzer olması, markanın genel görünümüne etkisi az olan diğer unsurlardaki farklılığa rağmen iltibasa yol açabilir. Sözcük markalarında, sözcüklerin başlangıç ve kökleri bütünsel benzerliğin tayininde önemlidir. İki marka arasındaki iltibasın varlığının saptanmasında, markaların yan yana konularak karşılaştırma yapılmaması gereklidir.

İltibas tehlikesinin bulunup bulunmadığının saptanmasında ilgili mal ya da hizmetin orta yetenekteki alıcılarının dikkat ve özeni esas tutulur. Bu alıcıların markaları, aynı anda göz önünde bulunduramayacakları da dikkate alınarak ayrıntılara ilişkin farklar ve bütüne ilişkin benzerlikler üzerinde durulur.

SMK hükümleri, TPMK kayıtları, bilirkişi kurulu raporu ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde: TPMK nezdinde ... numaralı markanın davalı ... adına, ..., ..., ..., ..., ... numaralı markaların, davacı ... adına tescilli olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce itibar edilen bilirkişi kurulu raporunda belirtildiği üzere: Hükümsüzlüğü talep edilen ... numaralı markanın tescil tarihinin 10.06.2020 olduğu, davanın 14.10.2024 tarihinde açıldığı, SMK'nın 25/6.maddesi yönünden hak düşürücü süre olan 5 yıllık süre dolmadan davanın açıldığı, taraf markalarının yüksek derecede benzerliği, kapsadıkları mal ve hizmet sınıflarının aynı olduğu ve ortalama tüketicinin, taraf markalarını karıştırma ihtimali bulunduğu, bu nedenle SMK'nın 6/1 maddesi hükümlerine göre hükümsüzlük koşulunun oluştuğu kanaatine varıldığından, davanın kabulüne.

TPMK nezdinde davalı adına tescilli ... numaralı markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, kararın kesinleşmesini mütakip kesinleşmiş karar örneğinin ilgili sicile işlenmek üzere TPMK'na gönderilmesine karar verilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır