İstanbul 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2021/367 K.2025/183

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkil ... AŞ. “...” ve seri markalarının T.C.Türk Patent Enstitüsü Başkanlığı'nca tescilli marka sahibidir. Diğer ... bağlı Şirket'i olan ... ... ve ... A.Ş. ise “...” markasını ticari ünvanında kullanan tescilli ticaret ünvanı hakkı sahibi olduğunu, tüm bu ibareleri içeren marka ve logoları ticari iş, faaliyet ve ürünlerinde kullanma hakkı münhasıran müvekkillere ait olduğunu, ... markası TPE'de ... no.

İle tanınmış marka olarak tescilli olduğunu, ayrıca ... ticaret ünvanının da “... ... A.Ş.” olarak tescili mevcuttur. Ekte 2003/.... 2007/....

2007/.. no.lu tescil belgeleri, tescil sınıfları listesi, ... no.lu tanınmış marka belgesi, haksahipliği yazıları sunulduğunu, ... ibaresi 1952 yılından buyana ...'e bağlı tüm grup şirketleri tarafından tüm mecralarda kullanılageldiğini, bu sözcük gerek marka gerekse ticaret ünvanı olarak yılların çaba ve emeğiyle tanınmış ve iyi şöhretli hale getirildiğini, Davalı taraf, ... ... ünvanlı satış mağazasında taklit ... ürünlerin satıldığına dair tarafımızdan tesbit yapılmıştır.

Taklit ürün numunesinden bir adet satın almarak ürün incelenmiş ve ürünün orijinal ... kumaşından üretilmediğinin raporlandığını, bunun üzerine ... CBS.

Soruşturma Bürosu 2019/... sayılı dosya üzerinden davalılar hakkında Savcılığa şikayette bulunulduğunu, Vaki şikayet üzerine işyerinde arama yapılarak 12 adet taklit ürüne el konulduğunu, soruşturma devam ederken elkonulan ürünler üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde taklit oldukları tesbit edilmiş ve haklarında iddianame düzenlenerek .... ASLİYE CEZA MAH....

E.sayılı dosyadan hakkında ceza davası açıldığını,Davalı, müvekkilin uzun yıllara dayanan zahmetli Ve masraflı bir çalışmayla markaya kazandırdığı imajdan herhangi bir ücret ödemeksizin karşılıksız yararlanmakta ve bu suretle haksız kazanç elde ettiğini, bu sebeple D 6769 Sayılı Kanun 7 ve 29.maddeleri ile TTK. ve ilgili mevzuat hükümleri gereğince Müvekkillerin tescilli markası ve aynı zamanda ticaret ünvanı olan “...” marka ve ... ünvanına vaki tecavüzün tespiti ile men'ine, sonuçlarının ortadan kaldırılmasını, Davalının eylemi aynı zamanda haksız rekabet de teşkil ettiğinden vaki haksız rekabet fiillerinin de tespiti ile men'ine,

sonuçlarının ortadan kaldırılmasını, Davalının işlem ve eylemleri sebebiyle fazlaya dair bilcümle haklar saklı tutularak şimdilik 6769 sayılı SMK.nin 151-2/c.maddesine istinaden şimdilik 3.000-TL. maddi, 7.000- TL. manevi tazminata hükmolunmasına,

tazminat hesabında müvekkilin markasının uzun ve köklü geçmişi, toplumda tanınmışlık düzeyi ve iyi şöhreti gibi markadan yararlananlar için ilave değer oluşturacak unsurların da göz önünde tutul hâsına, Maddi ve manevi tazminatın haksız fiillerin tesbiti tarihi olan işyerinde aramanın yapıldığı ve taklit ürünlere el konulduğu 12.12.2019 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini,yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin de davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle.

Dava dilekçesinde belirtilen iddiaların hiçbiri varit olmadığını,dava dilekçesinde;taklit ürün olarak bahsi geçen ürün;... ...,465 ...,435 ... viscon kumaşlı olduğunu, bu etikette belli olup;bahsi geçen ürünün ... olmadığı zaten belli olduğunu,Davacı tarafça iddia edildiği gibi bu ürün ... olarak satılmadığını, davacı taraf ısrarla şikayet dilekçesinin ekinde sunulduğu üzere ... markasının ... olduğunu iddia ettiğini, dolayısıyla viscon kumaşın ... olmadığına ilişkin yapıları tespit suç unsuru değil aksine hayatın olağan durumu olduğunu,

yine iş yerinde yapılan arama sonucunda tutanağa bağlanan 12 adet elbisenin;tarafımızca faturalı olarak teslim alındığını,yine üzerindeki etiketlerin firmadan geldiği şekliyle satışa arz edildiği de izahtan vareste olduğunu, konu ile ilgili olarak .... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ...

Esas sırasında kayıtlı dava mevcut olmakla;öncelikli olarak bu ceza davasının neticesinin beklenmesi gerektiğini, zira soruşturma aşamasında aldırılan bilirkişi raporunda;söz konusu kumaşlarda detaylı inceleme yapılması gerektiği;bu haliyle ürünlerin satın aldığı firmanın gerekli incelemeleri yaptırması,maddi gerçeğin ortaya çıkarılması açısından bir zaruret hali teşkil ettiğini, mağazamızdan satılan ürünün etiketi irdelendiğinde;

... ibaresinin olmadığı çok açık olup;... ürünü olduğu yapılacak inceleme ile anlaşılacağını, bu nedenle haksız dava nedeniyle her türlü dava ve talep haklarımız saklı kalmak kaydıyla;haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; davalıların eyleminin davacının tescilli markasından kaynaklı haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti, men'i, sonuçlarının ortadan kaldırılması, SMK 151/2-c maddesine istinaden fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile şimdilik 3000TL maddi tazminat ve 7000TL manevi tazminatın haksız fiilin tespit tarihi olan iş yerinde aramanın yapıldığı ve taklit ürünlere el konulduğu 12/12/2019 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline ilişkindir.

Dava konusuna ilişkin Türk Patent Kurumu kayıtları, .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nden gelen talimat evrakları, 15/02/2019, 25/07/2024 ve 22/06/2025 tarihli bilirkişi heyet raporları, emsal lisans sözleşmeleri, ticari kayıtlar, delil tespiti ve ilgili diğer deliller kapsamında gerçekleştirilen incelemede;

2003/... numaralı markanın davacı ... A.Ş. Adına 18, 24. ve 25. Sınıflarda tescilli olduğu, 2007/... numaralı markanın 23. ve 40. Sınıflarda tescilli olduğu, 2014/... numaralı markanın 23. ve 25. Sınıflarda tescilli olduğu ile ayrıca davacı adına ... numarası ile tescilli ... markasının Türkiye'de tanınmış marka olduğu ve tanınmış marka şeklinde koruma altına alındığı görülmüştür. (Paragrafta yer verilen markalara ilişkin şekil kayıtlarının 15/02/2019 tarihli bilirkişi raporunun 7. Sayfasında ayrıca yer almaktadır.)

... markasının davalı tarafından haksız ve hukuka aykırı bir şekile kullanıldığı, ... FSHHM ... D.İş.Sayılı dosyası ile işyeri mağazasında yaptırılan tespit işlemi sonrasında tanzim edilen bilirkişi raporunda da; davacı ve davalı taraf arasında lisans veya sözleşme bulunmamasına rağmen davalının işyerinin camlarında davacı adına tescilli ve ticaret markası olarak kullanılan ... markasının haksız ve yetkisiz olarak ticari ilan ve reklamlarında kullanılarak davacının tescilli markasına tecavüz ettiği anlaşılmıştır. Şöyle ki;

Davalı vitrin camında bulunan ... ibaresi yerinde gerçekleştirilen tespit sonucu incelenmiş ve kullanım şekli ile ... markalı ürünlerin satışı yapılan mağaza görüntüsünde olduğu, ... ibaresinin altında yer alan diğer ibarelerle birlikte kullanımı ayırt etme, kaliteyi garanti etme, reklam ve tanıtım, imaj sağlama unsurlarından oluşan marka işlevlerini gerçekleştiren “markasal kullanım”in gerçekleştiği görülmüştür.

Davalı mağaza içerisinde gerçekleştirilen tespitler sonucu davalı adına kayıtlı ... ... mağazasına yapılan incelemede ... ibareli ürünler tespit edilmiştir. 30/10/2019 tarihli Taklit Ürün Raporu ile sabit olduğu üzere yapılan laboratuvar sonuçlarında davalı tarafından ... markası ile satışa sunulan kumaşın ... kumaşından üretilmediği tespit edilmiştir.

Davalıya ait mağazadan bir mal veya hizmeti almak isteyen tüketicinin, kalite anlamında garanti markası olan ...'ın tercih sebebi olduğu, davalı tarafın davacı adına tescilli ... markasını kendi ürünlerin satışının hızlanmasını sağlayacak garanti markası olarak kullandığı, bu şekilde davacının marka hakkına tecavüz ettiği yönünde mahkememizde kanaat oluşmuştur.

Söz konusu tespit ile değerlendirilmesi gereken bir diğer husus ise davalılar hakkında ...

Cumhuriyet Başsavcılığı'nca 2019/... numarası ile yürütülen soruşturma kapsamında davalıların iş yerinde ele geçirilen ve üzerinde davacı adına tescilli .. markasının yazılı olduğu takım elbiselerin incelenmesine konu bilirkişi raporunda da "Ürünlerin ve üzerlerindeki markaların orjinal olmayıp taklit oldukları sonuç ve kanaatine varıldığı" şeklinde kanaatin yer aldığı, bu kapsamda davalılar hakkında Sınai Mülkiyet Kanunu 30/1 md.sinde düzenlenen "Başkasına ait marka hakkına iktibas veya iltibas suretiyle satışa arzetmek veya satmak” suçunu işledikleri iddiasıyla ....

ASCM'de ... E. Üzerinden yargılandıkları, TBK madde 74 gereği ceza yargılamasının hukuk yargılamasına etkisinin yalnızca maddi vakalar ile sınırlı olduğu, bu kapsamda söz konusu soruşturmaya konu "Ürünlerin ve üzerlerindeki markaların orjinal olmayıp taklit oldukları sonuç ve kanaatine varıldığı" şeklinde kanaatin yer aldığı bilirkişi raporunun işbu esasta görülen yargılamada maddi vaka şeklinde kabul edilmiştir.

Bu kapsamda

SMK 7. Ve 29. Maddeleri ve ortalama tüketici gözüyle değerlendirmenin esas alındığı Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 07/06/2006 tarihli "...Burada üzerinde durulması gereken husus, halk tarafından karıştırılma kavramından ne anlaşılacağıdır...Halk tarafından karıştırılma ihtimalinde ölçü ise bu işin ilgilisi veya uzmanı değil, tüketici olan halkın olduğu göz nde tutulacaktır.

Karıştırılma ihtimalinde önemli olan husus, halkın bu iki işaret arasında herhangi bir şekilde herhangi bir sebeple bağlantı kurmasıdır.

Burada işitsel veya görsel bir benzerlik ve hatta çağrıştırması dahi karıştırılma ihtimali için yeterli bir ölçü olarak kabul edilmelidir.” şeklindeki içtihatı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 18.02.2001 tarih, 2000/10286 E., 2001/1183 K. Sayılı kararında, “...Markalar karşılaştırılırken “onların piyasaya sürülüş biçimlerine; kullanılış şekillerine bakılarak orta düzeydeki alıcı nezdinde bıraktığı toplu intiba dikkate alınır” şeklindeki ilamı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 05.07.2001 tarih, 2001/4502 E., 2001/6197 K. Sayılı;

benzerlikleri yüzünden orta düzeyde bir tüketicinin ürünleri karıştırma tehlikesinin bulunduğu markalar arasında iltibas olduğunu belirttiği içtihatı, Yargıtay 11. HD 26.01.2007 T., 2006/13229 E. 2007/884 nolu kararını “Halk tarafından karıştırılma ihtimalinde ölçü, bu işin ilgilisi veya uzmanı değil, tüketici olan halkın göz önünde tutulmasıdır.

Karıştırılma ihtimalinde önemli olan husus halkın bu iki işaret arasında herhangi bir şekilde herhangi bir sebeple bağlantı kurmasıdır.

Burada işitsel veya görsel bir benzerlik ve hatta genel görünüş açısında “umumi intiba” olmasa bile, halk tarafında iki marka arasında bağlantı kurulası, hatta çağrıştırılması dahi karıştırılma ihtimali için yeterli bir ölçü kabul edilmelidir.” şeklindeki yaklaşımı, yine Avrupa Adalet Divanı karıştırılma ihtimalini “Halkın söz konusu mal ve/veya hizmetlerin aynı ya da bağlantılı işletmelerden geldiğini düşünme tehlikesidir” şeklindeki tanımı, öğretide yer alan.

“Bir mal veya hizmetin alıcısının, yani genel anlamda halkın almayı tasarladığı, bildiği veya duyduğu mal veya hizmeti aldığı zannı ile başka bir işletmenin aynı veya benzer malını veya hizmetini alma ihtimali ( tehlikesi ) ile karşı karşıya olması ( Çolak, Uğur, Türk Marka Hukuku, 2012, s,222)” biçimindeki tasnifi ile ilgili diğer kayıtların kül halinde marka hakkına tecavüz iddiaları yönünden incelenmesinde;

Davacı yana ait 2003/... numaralı markanın davacı ... A.Ş.

Adına 18, 24. ve 25. Sınıflarda tescilli olduğu, 2007/... numaralı markanın 23. ve 40. Sınıflarda tescilli olduğu, 2014/... numaralı markanın 23. ve 25. Sınıflarda tescilli olduğu ile ayrıca davacı adına ... numarası ile tescilli ... markasının Türkiye'de tanınmış marka olduğu ve tanınmış marka şeklinde koruma altına alındığı, davalı yanca satışı gerçekleştirilen takım elbiselerin ise davacı adına tescilli markaya ait sınıflarda kesişim oluşturduğu, davalı yanın ... sektöründe faaliyet gösteren mağazasındaki ürünlerin üzerinde davacı yana ait ... markasının bulunduğu,

yukarıda ayrıntısıyla izah edilen bilirkişi raporları ile sabit olduğu üzere davalı tarafın ... dükkanından ele geçirilen ve davacının markasını taşıyan takım elbiselerin davacı yanın markasına ait üretim olmadığı, bu minvalde davalının tespit edilen haksız eylemi ile ortalama tüketici gözünde söz konusu malların aynı ya da bağlantılı işletmelerden geldiğini düşünme tehlikesi oluştuğu, halk tarafında iki marka arasında bağlantı kurulduğu değerlendirilerek iltibas oluşturduğundan davalı tarafın marka hakkına tecavüz ettiği sabit görülerek,

davalının eyleminin davacının marka hakkına tecavüz teşkil ettiğinin tespiti ile işbu tecavüz teşkil eden kullanımların men'inine ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına dair hüküm kurulmuştur.

İlgili kayıtlar kapsamında dosyanın kül halinde TTK 54-55. Maddeleri gereği haksız rekabet iddiaları yönünden değerlendirilmesinde ise;

Davacının "..." markasının tanınmış marka olduğu, davalı tarafın söz konusu markaya konu taklit ürünlerin satışını yaptığı, davalı tarafın davacı tarafa ait markadan haberdar olmamasının mümkün olmadığı, davalı tararafın dürüstlük kuralına aykırı hareket ederek davacı tarafa ait markayı kendi ... mağazasında bulunan orjinal olmayan ürünlerde kullandığı, davacı tarafından çekilen ihtarnameler ile de davalı tarafından bu haksız kullanımın sonlandırılmadığı, bu şekilde ortalama tüketici gözünde karışıklığa sebep verdiği, sahte ürünlerin davacı tarafa ait "..." marası ile iltisaklı olduğu izlenimi oluşturduğu ve izah olunan eylemleri ile TTK m. 55/1, a-4 kapsamında haksız rekabet oluşturduğu anlaşılsa da;

Haksız rekabete dayalı istemler yönünden ise; Yargıtay 11.HD’nin 2024/979 esas - 2024/9243 karar ve 19.12.2024 sayılı ilamlarına göre: 6102 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonraki olaylara dayalı açılan davalarda, tescilli sınai haklar bakımından sadece özel kanun olan SMK hükümleri uygulanabilecek olup TTK'nın haksız rekabet hükümlerinin anılan özel hükümler yanında ve aynı anda uygulanması söz konusu olamayacağından, kümülatif koruma uygulanmayacağından haksız rekabetin tespiti isteminin reddine karar verilmiştir.

Maddi ve manevi tazminat talebi yönünden 25/07/2024 ve 22/06/2025 tarihli bilirkişi raporları ile ilgili diğer kayıtlar kapsamında gerekliştirilen değerlendirmede;

6769 SMK'nın 7 ve 29 maddeleri ve 6102 Sayılı TTK.nun ilgili mevzuat hükümlerince ve SMK.'nın 150.maddesi gereğince Sınai Mülkiyet hakkına tecavüz sayıları filleri işleyen kişiler hak sahibinin zararını tanzim etmekle yükümlüdür.

Davacının tazminat seçim yöntemini dava dilekçe ile SMK 151/2-c kapsamında seçtiği ve bilirkişi incelemelerinin de buna göre yapıldığı dolayısıyla yüksek yargı uygulamalarına göre tazminat seçim yönteminin ıslah ile dahi değiştirilmesinin dahi mümkün değildir.

SMK madde 151/2-c gereği; tecavüz edenle (yani davalı firma) ile bir lisans sözleşmesi olmadığından hukuka uygun şekilde ve emsal lisans sözleşmesine yakın somut olayın şartları ve sınai mülkiyet hakkının değeri nazara alınarak mütecaviz ticari iş ve işlem hacmine uygun bir bedel belirlenmektedir.

Davacı ... Aş. firması ile davalı ... ÜretimTekstil Paz. San.Tic.Ltd.Şti. arasında 6102 sayılı olmadığından yani bir ticaret olmadığından davalı firmanın ticari defterlerini incelenmesine gerek görülmemiştir.

SMK 151/2-c maddesi gereğince (GiB)Gelir İdaresine verilmiş alan Kurumlar Vergisi Beyannamesi Bilançosu ve Gelir Tablosu ve davacının defter dikkate alınmıştır.

Davacı firmanın daha önceki yıllar için(2016-2017) İTO'nun vermiş olduğu dosyadaki mevcut kayıtları itibariyle cironun %15'i emsal bedel üzerinden tazminat hesaplanması yapılmıştır.

2018 yılı için ise 2018 yılı gelir tablosu ciro üzerinden SMK 151/2-c kapsamında lisans bedeli olmayanlar açısından davacı firmanın getir tablısu üzerinden 3615 maddi tazminat hesaplanması yapılacağına dair ... Ticaret Odasının görüşü uygulanmıştır.

Davalı ...' ya ait ve dava dosyasında yer alan Alış Faturaları ve Yazar Kasa Satış Fişi:... ... ... tarafından düzenlenen 81132 nolu 22.05.2017 tarihli ve 48 adet takım elbise 1920,00 +kdv olan 2073,60 tutarlı alış faturası,... ... ... tarafından düzenlenen ... nolu18.04.2019 tarihli ve 100 adet takım elbise 5000,00 +kdv olan 5400,00 tutarlı alış faturası,Toplamı 48 + 100 = 148 adet takım elbise Yazar Kasa Satış Fişinde 1 adet takım elbise tutarı olan 400,00 tl ile değerlendirildiğinde 148 X 400,00 = 59.200,00 TL tutarında hasılat elde etmesi gerekmektedir.

Davacı Tarafında Mahkemeye Sunulan ve Dava Dosyasında Yer alan Emsal Lisans Sözleşmeleri:Davacı Tarafında Mahkemeye Sunulan ve Dava Dosyasında Yer alan 2 adet Emsal Lisans Sözleşmelerin de yer alan hesaplarının % oranlarının farklı olmasında dolayı Emsal sözleşmeleri için ayrı ayrı hesaplamalar yapılmıştır.

....Noterliğinin ... yevmiye nolu 08 Temmuz 2020 tarihli Marka Lisans Sözleşmesi;5.1 Sözleşme ile ile aldığı Markalar’ın kullanım haklarının (lisansın) karşılığını oluşturmak üzere, 3.1.ve 4.3.maddeye uygun olarak ,Sözleşme'nin ilk altı yılı süresince aşağıda belirtilen ciro üzerinden % 3 (yüzde üç) + KDV ... ödemeyi kabul ve taahhüt eder (Aşağıdaki ilgili hükümler saklıdır).Sözleşme’nin ilgili maddeye göre uzaması halinde ödenecek ... taraflarca belirlenecektir.Taraflar arasında aksine yazılı bir anlaşma sağlanana kadar aynı ...’nin ödenmesine devam edilecektir.

Mutabakatsızlık halinde de ... bu Sözleşme'de kararlaştırıldığı gibi olacaktır.5.2. ... 01 Temmuz 2019 tarihinden itibaren hesaplanacaktır.''Şeklindedir.Bu Emsal Lisans Sözleşmesine göre 59.200,00 x %3 =1776.00+KDV olarak hesaplanmıştır.

....Noterliğinin ... yevmiye nolu 17 Temmuz 2020 tarihili Marka Lisans Sözleşmesi;''5.2. ... (aşağıdaki "b" bendi hariç) 01 Temmuz 2019 tarihinden itibaren hesaplanacaktır.... Tekstil, yapılan satışlar ile ilgili olarak aşağıda belirlenen oranlarda ... ödemesi yapacaktır.a. ... Tekstil, bayiler İle yurtiçi kişilere toptan satılan Ürünler İçin faturada belirtilen KDV hariç toptan satış bedeli (satış cirosu) üzerinden, kendi işlettiği mağazaları varsa, bu mağazalarda satılan ürünlerin de KDV hariç perakende satış bedeli üzerinden, %2 (yüzde iki) oranında ... ödemesi yapacaktır.'' Şeklindedir.Bu Emsal Lisans Sözleşmesine göre 59.200,00 x %2 =1184.00+KDV olarak hesaplanmıştır.

Yukarıda yer verilen hesaplamaların yargılama kapsamı, ihtar tarihleri, dava tarafın eylemlerini ihtarlara rağmen devam ettirdiği, davalı tarafın dürüstlük kuralına aykırı tutumu, davacı adına tescilli "..." markasının tanınmışlık düzeyi, ticari kimliği, işlem hacmi ve piyasadaki saygınlığı, dava konusu orjinallikten yoksun, kötü kumaş, tanınmış marka kalitesinden oldukça uzak takım elbiseler üzerindeki mütecaviz eylemin ortalama tüketici gözünde karıştırmasının mümkün olduğu şeklinde artırılabilecek esaslar kapsamında değerlendirme gerçekleştirildiğinde;

davacının tanınmış markasına verdiği zarar ve ticari hacim dikkate alınarak TBK madde 50 hükmü kapsamında hakkaniyete uygun olarak davacı taraf lehine 3.000,00 TL maddi tazminatın ve 7.000,00 TL manevi tazminatın 12/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline dair aşağıdaki şekilde hüküm tahsis edilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır Bakiye Harç : 512,32.-TL