İstanbul 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2024/203 K.2026/66

Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I.DİLEKÇELER AŞAMASI

1.Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili ... tarafından, ... 22. İcra Müdürlüğü'nün ...

E. Sayılı dosyası ile başlatılan takipte, takibe konu lisans bedeline ilişkin borca, faize, icra dairesinin yetkisine davalı tarafından itiraz edildiğini, bu itirazın hukuki dayanaktan yoksun ve usulsüz olduğunu, davalı tarafın müvekkili ile imzaladığı lisans sözleşmesi dolayısıyla ödemekle yükümlü olduğu mali hak bedellerini ödemediğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin “Mali Şartlar” başlıklı 5.maddesinin 1. bendinde;

” Lisans alanın işbu sözleşmenin konusu olan ve EK-1'de belirtilen mahallerde yapılan müzik yayınlarında, meslek birlikleri koruması altındaki repertuarda yer alan müzik eserleri icra ve fonogramlar ses tespitleri için ödenecek 01.01.2014-31.12.2016 dönemine ilişkin mali hak bedeli 1.783,95 TL+KDV'dir.” Hükmünün bulunduğu, aynı maddenin 4. Bendinde “01.01.2017 tarihinden itibaren sözleşmenin otomatik olarak yenilendiği her bir takvim yılı için ödenecek mali hak bedeli, bir önceki yılın mali hak bedeline TÜİK tarafından belirlenen (ÜFE#TÜFE)/2 oranında artış yapılması suretiyle meslek birliklerine ödenir. “, sözleşmenin 3.7.

Fıkrasında “ödemelerin gecikmesi halinde Lisans Alan Türk Lirası için aylık 962 gecikme faizini meslek birliklerine ödeyeceğini açıkça kabul, beyan ve taahhüt eder.” hükümlerinin bulunduğunu, “Sözleşmenin Süresi ve Feshi” başlıklı 7. Maddesinde “7.1.İşbu sözleşme 01.01.2014-31.12.2016 tarihleri arasındaki süreyi kapsar. 7.2. Taraflardan her biri, süre sonunda sözleşmeyi tek taraflı feshedebilir.

Ancak fesih iradesi sözleşmenin hitamı tarihinden en geç bir ay öncesine kadar ulaşacak şekilde noter vasıtasıyla yazılı olarak karşı tarafa bildirilmediği takdirde, sözleşme aynı şartlarla yıldan yıla yenilenerek devam eder.” Hükümlerinin yer aldığını, davalı tarafın sözleşme ile taahhüt ettiği ödeme yükümlülüğünü yerine getirmediğini, müvekkili meslek birliğinin alacağı olan 4.371,19-TL'nın icra takibine konu edildiğini, davalının icra takibine rağmen dava konusu borcu ödememe konusundaki ısrarı ve borcun tahsili amacıyla yapılan icra takibine itirazının açıkça kötü niyetli olduğunu,

davalının faize yaptığı itirazın haksız ve kötü niyetli olduğunu, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini, ... 22.İcra Müdürlüğü'nün ... E.sayılı dosyasına yapılan itirazın iptalini, davalı aleyhine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesini arz ve talep etmiştir.

2.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: ... adresinde bulunan ... işletmecisi ... Aş'nin işletme ruhsatının 15.06.2020 tarihinde ... Belediyesince tutanakla kapatıldığını, bu durumun müvekkili tarafından davacı yana yazılı olarak bildiriğini, davacı tarafa müvekkilinin ... üyeliğinin 2020 yılı itibariyle sona erdirilmesi, şirket vergi numarası adına düzenlenen faturanın iptalinin yazılı olarak talep edildiğini, davacı adına hareket eden ... hesabına 2020 yılına kadar gerekli tüm ödemelerin yapıldığını, herhangi bir borcun bulunmadığını, davanın reddini, haksız ve dayanaksız talepleri nedeniyle davacılar tarafından %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep ve beyan etmiştir.

3-Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde özetle; Davalı yanın sunmuş olduğu cevap dilekçesinin yerinde olmadığını, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

II.DELİLLER

... 22.İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasının gönderildiği görüldü. B.Bilirkişi Raporları

1.05/01/2026 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle: Dosyaya sunulu Lisans Sözleşmesi'nin incelenmesi neticesinde, taraflar arasındaki Sözleşme'nin geçerli olduğu, ruhsat iptali, Sözleşme'de sayılan haller arasında yer almaması sebebiyle, ruhsat iptali veya fiili faaliyetin durmasının, Sözleşme'nin kendiliğinden sona ermesine yol açan bir sebep olarak düzenlenmediği, bu nedenle fesih sonucunun ancak yazılı fesih bildirimi ile doğabileceği kanaatine ulaşıldığı, davalı tarafından Sözleşme'nin davacı ...'a yöneltilmiş, usulüne uygun ve süresi içinde yapılmış bir fesih bildirimine rastlanmadığı,

davalı tarafça ileri sürülen bildirimlerin ise ... meslek birliğine yönelik olduğu, Sözleşme tarafı olan davacı ... bakımından fesih sonucunu doğuracak nitelikte olmadığı kanaatine ulaşıldığı, davacıya ait olan resmi defterlerin TTK hükümlerine göre usulüne uygun tutulmuş olduğu görülmüş, sahibi lehine Yüce Mahkemenin takdirinde olmak üzere takdiri delil niteliğine haiz olduğu, davacı tarafından davalı adına icra takibine konu edilen mali hak bedellerinin sözleşme hükümlerine uygun olduğu,

takip tarihi itibariyle davacının davalıdan asıl alacak yönünden 2.816,52-TL, işlemiş faiz olarak 1.531,12 olmak üzere toplam 4.347,64-TL alacaklı olacağı bildirilmiştir.

III.DAVA VE UYUŞMAZLIK

Davada uyuşmazlığın; Davacı tarafından ... 22. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile başlatılan takibe, davalı tarafça yapılan hukuki dayanaktan yoksun itirazın iptaline, haksız ve kötü niyetli olarak takibe itiraz edilmesi nedeniyle davalı aleyhine %20 icra inkâr tazminatına hükmedilmesi noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

IV.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

... 22.İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası, dava dilekçeleri, cevap dilekçeleri, 05/01/2026 tarihli bilirkişi raporları ve ilgili diğer deliller kapsamında dosya kül halinde incelendiğinde; Davacı Meslek Birliği ile davalı arasında imzalanan sözleşmenin "TARAFLAR" başlıklı 1.maddesinde: Tarafların; ...(...) ve ... olduğu görülmüştür.

Taraflar arasında akdedilmiş olan “... ve ... repartuarına dahil müzik eserlerinin, 3-h maddesindeki tam kapsamında temsil sureti ile kullana hakkına ilişkin iznin, LİSANS ALANA verilmesi konulu sözleşme.

“Mali Şartlar” başlıklı 6.maddesinde: 01.01.2014 - 31.12.2016 dönemine ilişkin mali hak bedeli toplamının 1.783,95 TL +KDV olduğu, sözleşmede belirlenen mali hükümler, taahhütname ve 02/03/2015 tarihinde imzalanan 26/03/2008 tarihli taahhütnameye ek protokol gereğince hesaplandığı,

01/01/2017 tarihinden itibaren sözleşmenin otomatik olarak yenilendiği her bir takvim yılı için ödenecek mali hak bedeli, bir önceki yılın mali hak bedeline TÜİK tarafından belirlenen yıllık (ÜFE+TÜFE)/2 oranında artış yapılması sureti ile ve meslek birlikleri ile türofed arasında imzalanan taahhütname'ye uygun olarak nakden meslek birlikleri'nin yukarıda belirtilen hesaplarına ödenecektir. (türofed ile meslek birlikleri arasında imzalanan taahhütname'ye göre işbu sözleşmenin sonraki yıllara uzaması halinde cari yılın izin bedeli KDV hariç/2.000,00 TL'nın altında ise o yılın Temmuz ayının onbeşinde nakden ve defaten,

cari yılın izin bedeli KDV hariç 2.000,00 TL'nın üzerinde olur ise de cari yılın Temmuz ayının onbeşinci gününde ve Ağustos ayının 31. gününde eşit iki taksit halinde ödenmesi kararlaştırıldığı,) meslek birlikleri faturayı en geç ödemenin yapıldığı günden itibaren 7 (yedi) iş günü içinde tanzim edip, gönderdiği, ödemeler karşılığında faturalar, KDV eklenerek kesilir.

Damga vergisi de dahil olmak üzere işbu sözleşmeden doğan her türlü vergi, resim ve harçlar lisans alan'a ait olduğu, meslek birlikleri işbu sözleşme'den doğan damga vergisini ( kendi payları oranında) lisans alan adına ödeyecekler ve daha sonra da ödedikleri bu vergi miktarını işbu sözleşme bedeline ekleyerek lisans alan'a fatura ederek bu meblağı lisans alan'dan tahsil edeceğini, taraflar bu hususta gayri kabili rücu olarak mutabık kaldıkları, ödemelerin gecikmesi halinde lisans alan, Türk Lirası için aylık %2 gecikme faizini meslek birlikleri'ne ödeyeceğini açıkça kabul, beyan ve taahhüt edecekleri, gecikme halinde,

belirtilen son ödeme günleri esas alınarak gecikme faizi işletilecek, aynı zamanda vadesi gelmeyen taksitler de muacceliyet kesbedeceği, lisans alan, ödemelerini işbu sözleşme'de belirtilen ödeme tarihlerinde yapmaması durumunda, meslek birlikleri tarafından herhangi bir yazılı ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşeceğini ve ilgili maddeler gereğince meslek birlikleri'nin işbu sözleşme'yi her zaman fesih hakkının bulunduğunu kabul ve beyan ettikleri, "Sözleşmenin Süresi ve Feshi" başlıklı 7. maddesinde: "7.1.

İşbu Sözleşme, 01.01.2014 ve 31.12.2016 (Saat 9.00) tarihleri arasındaki süreyi kapsadığı, taraflardan her biri süre sonunda sözleşmeyi tek taraflı feshedebileceği, ancak fesih iradesi sözleşmenin hitamı tarihinden en geç bir (1) ay öncesine kadar ulaşacak biçimde yazılı olarak karşı taraf(lar)a bildirilmediği takdirde, sözleşme aynı şartlarla yıldan yıla yenilenerek devam edeceği, taraflar,

İşbu Sözleşmenin lisans alan'ın kusuru ile fesih olması halinde veya lisans alan tarafından haklı neden iddiası ile fesih edildikten sonra bu fesih nedeninin gerçek olmadığının meslek birlikleri tarafından belirlenmesi halinde taraflar arasında sonradan imzalanacak olan lisans sözleşme bedellerinin belirlenmesinde meslek birlikleri ile türofed arasında imzalanan ve işbu sözleşme bedelinin belirlenmesinde esas alınan protokolde belirlenen indirimlerin geçerli olmayacağını, imzalanacak sözleşmelerin bedellerinin birliklerinin cari yıl için açıklamış oldukları tarifelere göre belirleneceğini,

işbu sözleşmede oda başına belirlenmiş olan bedellerin emsal kabul edilmeyeceğini gayri kabili rücu olarak kabul ve beyan edeceklerini yer aldığı görülmüştür.

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 41.maddesinde: "Girişi ücretli veya ücretsiz umuma açık mahaller; Eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların kullanım ve/veya iletimine ilişkin FSEK 52 nci maddeye uygun sözleşme yaparak hak sahiplerinden veya üyesi oldukları meslek birliklerinden izin alır ve sözleşmelerde yazılı malî hak ödemelerini bu madde hükümlerine göre yaparlar.

Eser, icra, fonogram, yapım ve yayınları kullanan ve/veya ileten umuma açık mahaller; Mahallin bulunduğu bölgenin özelliği, mahallin nitelik ve niceliği, fikrî mülkiyete konu eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların mahalde sunulan ürün veya hizmetin ayrılmaz bir parçası ve ürün veya hizmete katkısı olup olmadığı ve benzeri hususlar dikkate alınmak suretiyle sınıflandırılır veya sınıflandırma dışı bırakılır."

Faaliyet gösterdikleri sektörlerde, eser sahipleri ve/veya bağlantılı hak sahipleri meslek birlikleri, yapılan sınıflandırmaya bağlı olarak eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların kullanımından ve/veya iletiminden kaynaklanan ödemelere ilişkin tarifeleri tespit ederler. Meslek birlikleri ile umuma açık mahaller arasındaki sözleşmeler, bu tarife bedelleri veya taraflarca yapılabilecek müzakereler sonucu belirlenecek bedeller üzerinden yapılır" hükmü yer almaktadır.

İcra inkâr tazminatı kavramı, İcra ve İflâs Kanunu'nda açıkça kullanılan bir kavram değildir. Ancak Kanunda üç yerde "İnkâr tazminatı" kavramı kullanılmıştır. İcra ve İflâs Kanununun 169/a maddesinin beşinci fıkrasında iki defa, 170. maddenin üçüncü fıkrasında bir defa inkâr tazminatı kavramı kullanılmıştır.

İcra inkâr tazminatı, yapılan icra takibini daha etkili kılmak için yani borçlunun haksız yere borcunu inkâr etmesine engel olmak için, getirilmiş olan bir yaptırım veya cezadır.

Taraflar arasında imzalanan sözleşme, ... 22.İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyası, bilirkişi kurulu raporu ve bütün dosya kapsamından: Bilirkişilerce yapılan incelemede.

Dosyaya sunulu Lisans Sözleşmesi'nin incelenmesi neticesinde, taraflar arasındaki Sözleşme'nin geçerli olduğu, ruhsat iptali, Sözleşme'de sayılan haller arasında yer almaması sebebiyle, ruhsat iptali veya fiili faaliyetin durmasının, Sözleşme'nin kendiliğinden sona ermesine yol açan bir sebep olarak düzenlenmediği, bu nedenle fesih sonucunun ancak yazılı fesih bildirimi ile doğabileceği kanaatine ulaşıldığı, davalı tarafından Sözleşme'nin davacı ...'a yöneltilmiş, usulüne uygun ve süresi içinde yapılmış bir fesih bildirimine rastlanmadığı, davalı tarafça ileri sürülen bildirimlerin ise ... meslek birliğine yönelik olduğu,

Sözleşme tarafı olan davacı ... bakımından fesih sonucunu doğuracak nitelikte olmadığı kanaatine ulaşıldığı, davacıya ait olan resmi defterlerin TTK hükümlerine göre usulüne uygun tutulmuş olduğu görülmüş, sahibi lehine Yüce Mahkemenin takdirinde olmak üzere takdiri delil niteliğine haiz olduğu, davacı tarafından davalı adına icra takibine konu edilen mali hak bedellerinin sözleşme hükümlerine uygun olduğu, takip tarihi itibariyle davacının davalıdan asıl alacak yönünden 2.816,52-TL, işlemiş faiz olarak 1.531,12 olmak üzere toplam 4.347,64-TL alacaklı olacağı kanaatine varıldığından, davanın kabulüne; ...

22.İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, asıl alacak üzerinden hesaplanacak %20 oranındaki icra inkar tazminatının, davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

DAVANIN KABULÜNE

1- ... 22. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı takip dosyasında davacının itirazın iptali talebinin KABULÜNE, takibin aynen DEVAMINA,

2-Kabul edilen takip tutarının takdiren % 20' si üzerinden hesaplama yapılmak suretiyle icra inkar tazminatının da davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine,

A-) Harçlar Kanunu Gereğince alınması gereken 732,00.-TL harcın peşin alınan 427,60.-TL harçtan mahsubu ile bakiye harç 304,40.-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

B-) Davacı tarafça peşin olarak yatırılan 427,60.-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

C-) Avukatlık Ücret Tarifesi Gereğince alınması gereken 55.000,00.-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

D-) Davacı tarafından yapılan 18.580,00.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

E-) Davacı tarafça yatırılan fazla gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda ve verilen miktar olarak KESİN olarak verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı, hazır olan tarafa duruşma zaptından örnek verildi.25/02/2026

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır