İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/127 K.2023/1079

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 22.02.2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin ... plakalı aracının davalı şirkete ... numaralı ZMSS Trafik sigorta poliçesiyle davalı şirkete sigortalı olduğunu, 03.02.2009 tarihinde davacı çalışanlarından sürücü ... yönetimindeyken 2001 doğumlu ... çaparak yaraladığını, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin... E sayılı dosyası ile dava açıldığını,... E ve ...

K sayılı 30.11.2020 tarihli kararda 11.636,62 TL maddi tazminatın ve 15.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... dosyasının davalı şirkete ihbar edildiğini, davalının cevap verdiğini, yargılama kararının da davalı şirkete tebliğ edildiğini, ... 1 Asliye Hukuk Mahkemesinin kararının ..

19. İcra Müdürlüğünün ...E sayılı dosyası ile takip konusu yapıldığını, hükmedilen alacakların tamamının takip nedeniyle doğan ferileriyle birlikte 84.000,00 TL olarak davacı tarafından icra dosyasına ödendiğini, icra dosya borcunun 82.654,02 TL olarak 25.10.2021 tarihinde ... ödendiğini, ödenen tazminatın 36.000,00 TLlik kısmının davalı şirket aleyhine 25.10.2021 tarihinden itibaren işleyen ticari faizi ile birlikte ödenmesi için 29.11.2022 tarihinde davalı şirkete başvurduklarını, dilekçenin 01.12.2022 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen ödeme yapılmadığını, açıklanan bu nedenlerle.

32.400,00 TLnin 25.10.2021 3. Kişiye ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili 01.03.2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacının her ne kadar davalı şirkete başvuru yaptığını beyan etmişse de ödeme yapılabilmesi için gerekli olan evrakları temin etmediğinden dava şartını yerine getirmediğini, bu nedenle davanın reddinin gerektiğini, kusur yönünden ATKdan rapor alınması gerektiğini, uzman bilirkişilerden rapor alınması gerektiğini, davalının giderlerden sorumlu olmadığını, davacının faiz talebinin haksız olduğu belirtmiş ve davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Bilirkişi Raporu, ... 2. Sulh Ceza Mahkemesi'nin ... ceza sayılı dosyası, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası, ... 19. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyası, Poliçe, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

02.11.2023 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "Dava konusu olayda davacı şirkete ait ... plakalı aracın sürücüsü ... % 37,5 oranında tali kusurlu olduğu, 2.Olayda yaralanan yaya ... % 62,5 oranında asli kusurlu olduğu, 3.Davacı şirketin davalı şirketten talep edebileceği maddi zararının kusur oranına göre faizsiz ana para olarak 25.10.2021 tarihi itibariyle 36.460,00 TL olduğu," sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

GEREKÇE

Dava, sigortalı tarafından cismani zarar nedeniyle 3.kişiye ödenen bedelin sigortacıdan rücuen tazmini davasıdır.

Davacı şirkete ait ... plakalı aracın ... numaralı ZMSS Trafik sigorta poliçesiyle davalı şirkete sigortalı olduğu, 03.02.2009 tarihinde davacı şirket çalışanlarından sürücü ...yönetimindeyken 2001 doğumlu ...çaparak yaraladığı, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile tazminat davası açıldığı, ...

1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ...Esas - ...Karar ve 30.11.2020 tarihli kararı ile 11.636,62 TL maddi tazminatın ve 15.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği, kararın istinaf kararı ile 16.09.2021 tarihinde kesinleştiği, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin kararının ... 19. İcra Müdürlüğünün...

E sayılı dosyası ile takip konusu yapıldığını, hükmedilen alacakların tamamının takip nedeniyle doğan ferileriyle birlikte 84.000,00 TL olarak davacı tarafından icra dosyasına ödendiği, ödenen tazminatın 36.000,00 TL'lik kısmının davalı şirket aleyhine 25.10.2021 tarihinden itibaren işleyen ticari faizi ile birlikte ödenmesi için 29.11.2022 tarihinde davalı şirkete başvurduklarını, dilekçenin 01.12.2022 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen ödeme yapılmadığı ve davanın davalı sigortacının sorumlu olduğu poliçe miktarı kapsamında tazmini amacıyla açıldığı anlaşılmaktadır.

Olay nedeniyle ... 2. Sulh Ceza Mahkemesinin... E ve ...K sayılı yargılamasında, sanığın tedbirsizliği ve dikkatsizliği nedeniyle mağdurun hayati tehlike geçirmeksizin yaralanmasına neden olduğu olayda olayın oluşana uygun kabul edilen ATK raporuna göre katılanla eşdeğerde kusurlu olduğu, olayın oluş biçimi itibariyle bilinçli taksir halinin mevcut olmadığının tüm dosya kapsamıyla anlaşılmakla sanığın cezalandırılmasına karar verildiği görülmüştür.

... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin...Esas sayılı dosyasının; trafik kazası nedeniyle maddi manevi tazminat davası olduğu, davaya karışan ... plakalı aracın olay tarihinde davalı ...şirketine kayıtlı olduğu, sürücünün ... olduğu, ATK Trafik İhtisas Dairesinden 22.10.2015 tarihli rapor alındığı, itiraz edilmesi sonucu 08.11.2016 tarihli bilirkişi raporunun alındığı, olayda davalı sürücünün % 37,5 ve davacı yayanın % 62,5 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği, hesap bilirkişisinden rapor alındığı, davacı küçüğün kazadan dolayı % 62,5 oranında kusurlu olduğunun anlaşıldığı, 11.636,62 TL maddi ve 15.000,00 TL manevi tazminata karar verildiği ve kararın İstanbul BAM 8. HDnin 16.09.2021 tarih ve 2021/1056 E ve 2021/1344 K sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Meydana gelen trafik kazasında kesinleşen ...

1.Asliye Hukuk Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyası nedeniyle davalıya rücu edebileceği alacağının olup olmadığı, var ise miktarının icra takip dosyası, sigorta şirketine yapılan başvuru da dikkate alınarak hesaplanması için sigorta hukuku alanında uzaman bilirkişi ve İTÜ otomotiv kürsüsünde görevli 2 kişilik bilirkişi heyetine tevdiine karar verilmiş ve hazırlanan 02.11.2023 tarihli raporda; "dava konusu kazanın olduğu yerde 14 m mesafede kavşak girişi olduğu, ancak yaya ... buradan karşıya geçmediği,

ayrıca yaklaşan aracın hız ve yakınlığını yeterince kontrol etmeden koşarak karşıya geçmeye çalıştığı için olayda % 62,5 oranında asli kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır. Sürücü ... ise kavşağa yaklaşırken hızını azaltmamış, yerleşim yerleri içinde aşırı hızlı araç kullanmış, 20 m fren izine rağmen duramayıp yayaya çarpmıştır. Bu nedenle ... olayda % 37,5 oranında tali kusurludur.

Dosyada bulunan belgelerin incelenmesinden, davacı şirket tarafından dava konusu olaya ilişkin olarak % 37,5 kusur oranına karşı gelecek şekilde, ... 19. İcra Müdürlüğünün ...E sayılı dosyasına 25.10.2021 tarihinde 82.654,02 TL ödeme yapılmıştır. Dolayısıyla davacı şirketin dava konusu olaya ilişkin toplam maddi zararı bu miktar kadardır.

Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Karayolları Trafik Kanununun 91.maddesinde düzenlenmiş olup buna göre işletenlerin aynı yasanın 85.maddesinde olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunlu tutulmuştur.

Sözleşme şartı niteliğinde olan ve T.C. Hazine Müsteşarlığınca belirlenen trafik poliçesi genel şartlarının 1.maddesinde sigortanın kapsamı belirtilmiş olup buna göre; sigortacı poliçede tanımlanan aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre işletene düşen hukuki sorumluluğu poliçede yazılı olan limitlerle kadar karşılamaktadır. Davalı şirketçe temin edilen ZMMS Poliçesinin araç başına limiti 36.000,00 TLdir.

2918 sayılı KTKnın 90. Md. hükmüne göre ; "Maddi tazminatın biçimi ve kapsamı ile manevi tazminat konularında Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.„ Şeklindeki düzenleme ile trafik kazasından kaynaklanan tazminat taleplerinin değerlendirilmesinde BK haksız fiile ilişkin hükümlerine atıf yapılmıştır.

6098 sayılı TBK 49 ve müteakip maddeleri gereğince meydana gelen kaza sebebiyle zarar görenin mal varlığında meydana gelen eksilme zararlarını isteyebileceği gibi, dolaylı olarak uğradığı zararlar da zarar verenden istenebilecektir.

Davalı şirkete sigortalı araç maliki ve sürücüsü, KTK 85. mad. Düzenlemesi dikkate alındığında, tehlike sorumluluğu nedeniyle zarardan sorumlu olacaktır. Madde hükmüne göre; Değişik 1. fıkra: 4199 - 17.10.1996) Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.

KTK 85/5 maddesine göre; "(Değişik 4. fıkra: 4199 - 17.10.1996) İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." Düzenlemesi gereğince araç maliki ve işleticisi olanlar meydana gelen zarardan araç maliki olmasından dolayı tehlike sorumluluğu bulunması sebebiyle kusursuz olarak, firari araç sürücüsünün kusuru ile sebebiyet verdiği zarardan sorumluluğu bulunmaktadır.

Davalı ... Sigorta A.Ş., ... plakalı aracın, kaza tarihini kapsayan ZMM (Trafik) sigorta poliçesini düzenlemesi sebebiyle davada taraf olarak yer almaktadır. KTK 91 ve devamında araçlar için trafik poliçesi yaptırma zorunluluğu düzenlenmiştir. KTK 91. mad. gereğince sigorta şirketleri, işletenlerin KTK 85/1 maddesi gereğince olan maddi ve hukuki sorumluluklarını teminat altına almaktadırlar.

Araç hasarına ilişkin talep sigortalının KTK 85/1 md. Kapsamında ödemekle yükümlü olduğu gerçek zarar olmakla, sigorta şirketi bu talep yönünden araç maliki ve sürücüsü ile birlikte, hasar tazminatından sonra bakiye poliçe teminatı limitine kadar sorumludur. (KTK 88/1. Md.) Yapılan hesaplamaya göre davalı şirket, 25.10.2021 tarihi itibariyle davacı zararının 36.460,00 TLsinden sorumludur." tespiti yapılmıştır.

Hazırlanan raporun ceza yargılamasında ve hukuk dava dosyasında yapılan yargılamada alınan raporlar ile benzerlik gösterdiği anlaşılmakla bu hususta yapılan itirazların reddine karar verilmiştir.

Davacı yanca 05/12/2022 tarihinde davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı başvuru neticesinde ödeme yapılmadığı, bu anlamda davalı sigorta şirketi yönünden faiz başlangıcına yönelik olarak.

2918 sayılı KTK.nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları'nın B 2/a maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Sigortaya başvurulmadan dava açılması veya icra takibi başlatılması halinde ise bu tarihlerde temerrüt gerçekleşir.

Bu durumda, ilke olarak davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmış ise bundan 8 iş günü sonrasında, başvuru yapılmamış ise dava tarihi itibarıyla, belirlenen tazminat alacağının tamamı için anılan tarihlere uygun faiz uygulanması (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, T:04/11/2019, E:2017/2236, K:2019/10117. T:02/10/2018, E:2015/15961, K:2018/8502.

T:17/06/2019, E:2016/16837, K:2019/7682 sayılı ilamları), gerektiği görülmekle, davalı sigorta şirketinin davacı sigortaya başvuru tarihinin 8 iş günü sonrası olan 16/12/2022 tarihinden faiz talep edebileceği anlaşılmaktadır.

Davacı yan her ne kadar açılan davada avans faizi talep etmiş ise de, kural olarak avans faizi istenebilmesi için borçlunun tacir olması ve borcun da ticari işletmesi ile ilgili bulunmasının yeterli olduğu, alacaklının da tacir olmasının gerekmediği, alacaklının haksız eylem dahil her türlü nedenden kaynaklanan alacakları için tacir olan borçludan avans faizi oranında temerrüt faizi isteme hakkının bulunduğu sonucuna varılmaktadır.

Bu durumda gerçek veya tüzel kişi tacirler arasında, haksız eylem de dahil, her türlü nedenden kaynaklanan uyuşmazlıklarda, açıkça talep edilmesi hâlinde Merkez Bankasının kısa vadeli avans kredileri için uyguladığı faiz oranında temerrüt faizine hükmedilmesi gerekmektedir.

Ancak eldeki davada kazaya karışan davalı araç hususi olup ticari araç olmamakla, taraflar tacir olmasına rağmen yasal faize hükmedilmiştir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun, E: 2020/(17)4-170, K: 2022/698 ve T:18.05.2022 ilamı).

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır