İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/373 K.2024/555

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin, davalıya yapmış olduğu arıtma tesisi, servis bedeli ve filtre öncesi depo temizlik olarak mal ve hizmet karşılığında 12/08/2022 tarihli 1.050.200,00 TL’lik fatura keserek davalı şirkete gönderdiği ve davalı tarafından fatura bedelinin 800.000,00 TL'lik kısmının ödenerek bakiye 250.000,00 TL bedeli ödemediğinden aleyhine ...

8. İcra müdürlüğü ...Esas sayılı dosya ile icra takibine başlandığı, davalının süresinde itiraz ederek takibin durduğunu, Yine aynı takibe konu olan bir diğer e-Faturanın ise müvekkili şirket tarafından, davalı şirkete yapmış olduğu iptal edilen kum ve karbon filtrenin iç medya değişerek hat revizyonlarının yapılıp deneye alınması için mal ve hizmet karşılığı 19/08/2022 tarihli 64.900,00 TL'lik fatura keserek davalı şirkete teslim ettiği, Davalının, fatura bedelinin tebliğinden itibaren süresi içinde iade faturası kestiği, müvekkili şirketin,

davalı aleyhine alacağı hakları üzerinden yasal işlem başlatmış olsa da yine davalı şirketi mağdur etmemek adına yapılan servis formlarında da anlaşılacağı üzere hizmetine devam ettiğini, takibe yapılan itirazın haksız olduğunu, fazlaya ilişkin dava ve talep haklarının saklı kalması kaydıyla, davalı yanın icra dosyasına yaptığı itirazının iptali ile takibin devamına, haksız ve kötü niyetli olarak takibe itiraz eden davalı / borçlu aleyhine %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve avukatlık vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle. Taraflar arasında 02.03.2022 tarihinde “...”nin akdedildiği, davacının Sözleşme kapsamında gerçekleştirilmek üzere taahhüt edilen sistem imalat ve montajı ile test ve devreye alma iş ve işlemlerinin tümünü yapmayı üstlendiğini, Sözleşmenin md.1.3'de.

Ham Su Besleme Hidroforu'nun 2 adet olması kararlaştırılmasına karşın, davacının 1 adet monte ettiği ve müvekkiline sonradan 1 adet pompa teslim ettiği, esasen montajın bütünüyle aynı anda gerçekleşmesinin gerektiğini, Sözleşmenin md.1.4'de.

Otomatik Çok Katmanlı Kum Filtre Ünitesi'nin yüzey borulama şeklinde olacağı, vanaların elektrik aktüatörlü ve otomasyon panosu şeklinde dizayn edileceği belirtilmesine karşın davacı tarafça küçük kapasiteleri ancak karşılama gücü olan sistem monte edildiğinden, bu durumun ise kum filtresinin otomatik olarak çalışmamasına neden olduğunu, kum filtrelerinin giriş ve çıkış basınçlarında fark oluştuğu anda kendisi otomatik olarak ters yıkamaya geçmekte ise de davacı tarafça monte edilen kum filtresinin yalnızca günde 1 defa ters yıkama yapabileceğinin belirtildiğini, Sözleşmenin md.1.6'da;

... basınç kontrolü 2 adet danfoss marka basınç transmitter ile kontrol edileceği belirtilmesine karşın basınç şalterleri kullanılmadığını, Sözleşmenin md. 1,9'da.

Ana Kontrol Panosu PLC sistemi tarafından sağlanacağı belirtilmesine karşın elektronik kart ile sistem çalıştırılabilmekte olduğunu, Davacı tarafça arıtılması istenilen su kuyusunun açıldığı ancak aktif olmasına rağmen su test edilmeyerek ürün seçimleri yapılarak yanlış dizayn yapıldığı, Akabinde ise ürünlerin uymadığı belirtilerek haksız kazanç elde edilmek istenmiş 1375,26 EURO+ KDV ek filtre kartuş kullanılması istendiği halde Müvekkili tarafından bu sistemin monte edilmesine rağmen sorunun giderilemediğini, Özetle, PLC kontrol panosunun yerine konduğunda sistemi kontrol etmesi,

kum filtresinin Sözleşmede yazdığı gibi yüzey borulamalı olarak yapılması ve elektronik panosu tarafından kontrol edilmesi, basınç transmitterların yerine monte edilmesi gerekmekte iken davacı tarafından belirtilen eksiklikler tamamlanmayarak eksik ifa edildiği halde Sözleşme’ de yer alan ödeme koşulları müvekkilince süresi içerisinde yerine getirildiği halde ürün tesliminin kararlaştırılan süre sonrasında, eksik ve Sözleşme ‘ye uygun olmayan malzemelerle teslim edildiğini,

Açıklanan sebeplerle davacı tarafından düzenlenen faturaların işin yapıldığı anlamına gelmeyeceğini ve talep olunan faturaların müvekkilince kabul edilmeyerek iade faturaları ile karşılık verildiğini, davacının dilekçesinde 19.08.2022 tarihli 64.900-TL bedelli fatura alacağının "yapmış olduğu iptal edilen kum ve karbon filtrenin iç medya değişerek hat revizyonlarının yapılıp deneye alınması" hizmeti karşılığı olduğunu beyan ve iddia ettiği,

davacı tarafça bu faturaya konu edilen ve iddia olunan hizmetin müvekkili tarafından alınmadığı ve bu hususta bir sözlü veya yazılı anlaşma yapıldığından kesilen faturaların da bu nedenle iade edildiklerini, bu nedenlerle davanın reddine, davacı aleyhine asıl alacağın %20’si oranında kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... 8. İcra müdürlüğü ... Esas sayılı uyap dosyası, taraflar arasında imzalanan sözleşme, fotoğraflar, ticari defter ve belgeler üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu aldırılan Mali Müşavir Bilirkişi raporu, tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE

Davacı tarafından açılan dava, İİK 67.maddesine dayalı itirazın iptali davasıdır. Taraflar arasındaki ihtilaf, davacının iddiaları ve davalının savunmaları doğrultusunda tarafların uyuşmazlık konusu ilgili yıl ticari defterlerinin incelenerek takip tarihi ile davacı tarafın alacağının varsa miktarı ve ferilerinin tespit edilmesi hususlarındadır.

İlgili ...

8. İcra müdürlüğü ...Esas sayılı uyap dosyasının incelenmesinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 12/08/2022 ve 08/09/2022 tarihli iki adet e faturadan kaynaklanan 250.000,00 TL 12/08/2022 tarihli e fatura kısmi bedeli, 64.900,00 TL 08/09/2022 tarihli e fatura bedeli, 11.340,00 TL fatura alacağına uygulanan temerrüt faizi olmak üzere toplam 328.355,00 TL alacağın tahsili amacı ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun yasal süresi içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile takibin durduğu, davacı alacaklının iş bu davayı açmakta hukuki yararı bulunduğu, takibin yetkili icra dairesinde yapıldığı,

geçerli haciz yolu ile ilamsız genel takip bulunduğu, borçlu tarafından yasal süresi içerisinde yapılmış ve takibi durdurmuş geçerli bir itiraz olduğu, davanın bir yıllık yasal süresi içerisinde açıldığı, itirazın iptali davasının koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır.

Deliller toplandıktan sonra ticari defter ve belgeler üzerinde inceleme yapılmak suretiyle; davacının iddiaları ve davalının savunmaları doğrultusunda tarafların uyuşmazlık konusu ilgili yıl ticari defterlerinin incelenerek takip tarihi ile davacı tarafın alacağının varsa miktarı ve ferilerinin tespit edilmesi hususlarında rapor düzenlemesi için dosya mali müşavir bilirkişi ...'ya tevdi edilmiş, bilirkişi mahkememize sunmuş olduğu raporunda özetle,

" 1-Her iki tarafın ticari defterleri elektronik ortamda talep edilmiş ve tarafıma mail olarak gönderilmiş ve bu doğrultuda inceleme yapılmıştır. 2-Davacının, davalıya kestiği ve dava konusu ettiği 2 adet fatura üzerinde yapılan incelemede.

12.08.2022 Tarih, 1.050.000 TL Bedelli Faturada açısından: Faturanın taraflar arasında hüküm altına alınan 02.03.2022 tarihli “...” nden kaynaklandığı, Sözleşmede işin teknik boyutunun “su arıtma dizayn sistemi verileri, ham su besleme hidroforu, otomatik çok katmanlı kum filtre ünitesi, antiskaland dozaj sistemi, otomatik durulama & cip sistemi, dolomit filtre sistemi, anal kontrol panosu, 890.000+kdv fiyat ile olacağı hüküm altına alındığı, Mali anlamda davacının fatura nedeniyle, davalıdan 250.000,00 TL alacaklı olduğu, bu alacağın davalı kayıtlarında da borç olarak yer aldığı,

Davalının iddiasında işin eksik ve ayıplı yapıldığına dair itirazda bulunduğu, Sayın mahkemece davacı lehine 250.000 TL alacaklı olabileceği yönde karar ittihazı halinde, davacının 250.000 TL alacağına, takip tarihi ile 10.356,16 TL faiz işletilmesi gerekeceği, davacının asıl alacağına takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasa gereği yıllık %15,75 orandan başlayacak değişen oranlarda faiz uygulanması gerekecektir.

3- 19.08.2022 TARİH, 64.900,00 TL BEDELLİ FATURA Fatura ”...“ içeriklidir. Davacı faturayı davalıya tebliğ etmiş, davalı iade etmiş, davacı tekrar tebliğ etmiş ve davalı tekrar iade etmiştir. Fatura teknik bir faturadır. Sözleşmeden bağımsız bir fatura olup, davacının fatura içeriğinde belirtmiş olduğu hizmet sözleşmeye dahil bir hizmet değilse ve davacı tarafından bu hizmetler yapılmış ise fatura bedeli talep edilebilir olacaktır.

Kesilen faturada beyan edilmiş içeriğin davacı tarafından ifa edilip edilmediği teknik bir konu olup, mesleki tecrüben dışı bir konudur.

Fatura içeriği davacı tarafından ifa edilmiş ise, fatura nedeniyle davacının, 64.900 TL alacağına takip öncesi 1.932,33 TL işlemiş faiz uygulanması gerekecek ve asıl alacağına takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasa gereği yıllık %15,75 orandan başlayacak değişen oranlarda faiz uygulanması gerekecektir. " Görüş ve kanaatinde olunduğunu bildirmiştir.

İtiraz üzerine Mali Müşavir Bilirkişi ... ile birlikte İnşaat Mühendisi ...'den heyet rapor düzenlenmesi istenilmiş, bilirkişi heyeti mahkememize sunmuş oldukları raporlarında özetle;"Kök raporumuzda belirtildiği gibi.

Her iki tarafın ticari defterlerinde elektronik ortamda inceleme yapıldığı, Davacının, davalıya kestiği 12.08.2022 Tarih, 1.050.000 TL Bedelli Fatura açısından; mali anlamda davacının fatura nedeniyle, davalıdan 250.000,00 TL alacaklı olduğu, bu alacağın davalı kayıtlarında da borç olarak yer aldığı, Davalının iddiasında işin eksik ve ayıplı yapıldığına dair itirazda bulunduğu,

Sayın mahkemece davacı lehine 250.000 TL alacaklı olabileceği yönde karar ittihazı halinde, davacının 250.000 TL alacağına, takip tarihi ile 10.356,16 TL faiz işletilmesi gerekeceği, davacının asıl alacağına takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasa gereği yıllık %15,75 orandan başlayacak değişen oranlarda faiz uygulanması gerekeceği, Davacının, davalıya kestiği 19.08.2022 Tarih, 64.900.TL Bedelli Fatura açısından;

fatura teknik ve sözleşmeden bağımsız bir fatura olup, davacının fatura içeriğinde belirtmiş olduğu hizmet sözleşmeye dahil bir hizmet değilse ve davacı tarafından bu hizmetler yapılmış ise fatura bedeli talep edilebilir olacağını, Fatura içeriği davacı tarafından ifa edilmiş ise, fatura nedeniyle davacının, 64.900 TL alacağına takip öncesi 1.932,33 TL işlemiş faiz ve asıl alacağına takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasa gereği yıllık %15,75 orandan başlayacak değişen oranlarda faiz uygulanması gerekeceği,

Dava dosyasına sunulmuş Davacı/Yüklenici tarafından hazırlanıp imzalanan Teklif Formunun ekinde bir Teknik Şartnamene bulunmadığı ve teklif formunun sözleşme niteliğinde olmadığı, Dava dosyasına sunulmuş Eksik İfayı Gösterir Görsellerden de işin teklife uygun olarak yapılıp yapılmadığının anlaşılamadığı, Davacı tarafında ayıp ihbarında bulunulmadığı" sonuç ve kanaatine varıldığını bildirmişlerdir.

Tüm dosya kapsamı değerlendirilmekle. İtirazın iptali davası yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. İspat yükü kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda ön görülen istisnalar dışında karşı taraf kanuni karinenin aksini ispat edebilir. (HMK M.190).

İtirazın iptali davasında ispat yükü kural olarak davacı alacaklıdadır. Ancak borçlunun itirazındaki beyana göre ispat yükü yer değiştirebilir. Borçlu itirazın iptali davasına karşı vereceği cevapta ödeme emrine itiraz ederken bildirmiş olduğu itiraz sebepleri ile bağlı değildir, borçlu her türlü borca itirazını ödeme emrine itirazından bağımsız olarak ileri sürebilir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2).

Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir.

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).

İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir (HMK 220/1). Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir (HMK 220/3).

Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ibraz etmediği takdirde, belgenin elinde olmadığına dair yemin etmesine gerek olmaksızın HMK'nın 220/3. maddesi gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğunu mahkeme kabul edebilir.

Aksinin kabulü durumunda; karşı tarafın ticari defterlerini sunmaması halinde sunan tarafın muntazam tutulmuş ticari defterlerinin lehe delil olarak kabul edilemeyeceği şeklinde bir sonuç ortaya çıkar ki bu ticari defterleri ve karşı taraf elinde olduğu ileri sürülen belgeleri delil olarak kabul edip sunulmaması halinde sonuçlarını belirleyen HMK'daki açık düzenlemelere aykırı bir yorum olacaktır..." (Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 2016/2310 Esas 2017/2537 Karar sayılı ilamı).

(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi 2021/400 Esas, 2024/800 Karar Sayılı Kararı )

Somut olayda; Tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi ile, 250.200,00 TL alacağın davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, aynı zamanda davalının da ticari defterlerine davacıya 250.200,00 TL borçlu olduğunu kaydettiği, alacak ve borç miktarının birbiri ile uyumlu olduğu yapılan inceleme sonucu talep edilen 250.000,00 TL faturaya dayalı alacağın varlığı kanıtlanmıştır. 64.900,0 TL'lik alacak yönünden davalı şirkete yemin metninin tebliğe çıkarıldığı çıkarılan tebligat üzerinde HMK 228/2.fıkrası duruşma gün ve saatinde duruşmada bizzat hazır bulunmaz, yahut hazır bulunup yemini iade etmez ya da yemini eda etmekten kaçınırsanız yemin konusu vakıaları ikrar

etmiş sayılacakları hususunun tebliğ edildiği, duruşma gün ve saatinde şirket yetkilisinin hazır olmadığı ve duruşma esnasında davalı vekilinin şirket yetkililerinin olayla ilgili bilgi sahibi olmadıklarını beyan ettiği anlaşıldığından şirket yetkilileri yemini eda etmekten kaçındıkları anlaşılmış ve 64.900,0 TL'lik alacağın varlığının da kanıtlandığı kabul edilmiş ve Davanın kısmen kabulü ile, davalının ...

8. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 250.000,00 asıl alacak ve 10.356,16 TL işlemiş faiz ve 64.900 TL asıl alacak ve 1.932,33 TL işlemiş faiz üzerinden devamına, İİK mad.

67/2 uyarınca alacak likit ve itiraz haksız olduğundan 314.900,0 TL alacağın %20'si olan 62.980,00 TL icra inkâr tazminatının tahsilde tekerrür olmamak üzere davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır