İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/403 K.2025/212

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilli ile davalı şirket arasında acentelik ilişkisi bulunduğunu, müvekkillinin davalı şirketin acentesi konumunda olduğunu, bu kapsamda taraflar arasında acentelik sözleşmesi, Acentelik eşya sözleşmesi, Ticari unvan ve marka kullanım anlaşması, Alt kira sözleşmesi, Cari hesap sözleşmesi, Gizlilik ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin ek sözleşmesi bulunduğunu, Müvekkillinin bu kapsamda; ... şubeleri olmak üzere iki farklı şubede acentelik hizmeti verdiğini, davada da bu acentelerin işletildiği dönemdeki alacakları kapsamakta olduğunu, ...

Şubesi'nin (...) acentelik başlama ve sona erme tarihleri 10.07.2021-23.02.2022 tarihleri arası, ... Şubesi'nin (...) acentelik başlama ve sona erme tarihleri 01.12.2021-31.03.2022 tarihleri arası olduğunu, “Davacı müvekkilinin davalı şirketin acente sözleşmesi kapsamında acenteliğini yaptığı ... ve ... şubelerinin acentelik dönemindeki hakediş bedellerinden dayanaksız yapılan kesintilerin iadesi ile hakediş farklarının ödenmesi,

davalı şirketin sözleşme kapsamında anlaşılan isim hakkı bedelini tek taraflı ve sözleşmeye aykırı olarak yükseltmesi ve bu bedeli davacının rızası olmadan hakedişten tahsil etmesi nedeniyle doğan zararın tazmini ile sözleşme gereği iş bitiminde devir ve teslim edilen demirbaş bedellerinin davacıya ödenmemesi nedeniyle hak ediş, prim, performans , teşvik vb. Faturalı alacaklardan kesilen dayanaksız kesintilerin sonradan artırılmak üzere ilk aşamada şimdilik 1.000,00 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, alacak için dava tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi uygulanmasına,

Demirbaşların iadesi nedeniyle demirbaş bedellerinin iade tarihindeki değerinin tespiti ile sonradan artırılmak üzere demirbaş bedelleri için ilk aşamada şimdilik 1.000,00 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, alacak için dava tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi uygulanmasına, İsim hakkı bedeli bakımından fazladan yapılan kesintinin tespitinin yapılarak sonradan artırılmak üzere şimdilik 1.000,00 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, alacak için dava tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi uygulanmasına, Sözleşme başlangıcında teminat olarak davalı lehine rehin verilen davacı ve 3. Kişiler üzerine kayıtlı ...;

...; ...; ...

Plakalı araçların rehin şerhlerinin kaldırılmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, davacı vekili bu talebini 12/09/2024 tarihli dilekçesi ile ; " 1.000,00 TL olan isim hakkı bedeli yönünden taleplerini 18.591,92 TL artırarak 19.591,92 TL olarak, 1.000,00 TL olan personel ödemelerine dair kesintiler ve telefon/elektrik kesintileri yönünden yapılan haksız kesinti (hak ediş, prim, performans , teşvik, personel ödemeleri, telefon iletişim ve elektrik ve diğer dayanaksız kesintiler) bedeli yönündentaleplerini 27.446,28 TL artırarak 28.446,28 TL olarak,

1.000,00 TL olan demirbaş bedeli yönünden taleplerini 29.316,76 TL artırarak 30.316,76 TL olmak üzere dava dilekçesinde toplam 3.000,00 TL olan taleplerini 75.354,96 TL artırarak 78.354,96 TL olarak talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle.

Davacı ile müvekkili şirket arasında ... ve ... olmak üzere iki ayrı acentelik için Acentelik Sözleşmesi imzalandığını, Taraflar aralarındaki Sözleşmeler kapsamında Cari Hesap İlişkisi çerçevesinde ticari ilişkinin sürdürüldüğünü, davacının talep ettiği tutarların hepsinin taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında yapıldığını, gerek Acentelik Sözleşmesi son sayfasında ve gerek Cari Hesap Sözleşmesin son sayfasında "Acente, sözleşmede yer alan tüm hususları basiretli bir tacir sıfatıyla hukuki yardım da almak suretiyle incelediğini, içeriğini detaylı okuduğunu,

anladığını ve bu koşullar altında sözleşmeyi imzaladığını kabul ve beyan etmiştir" ibaresi yer almakta olup basiretli tacir olan davacı ve müvekkil şirket arasında işbu sözleşme imza altına alındığını, davacı yanın adeta akdetmiş olduğu sözleşmenin niteliğini, yükümlülüklerini ve şartlarını göz ardı etmekte olduğunu, cari hesap sözleşmesinde ve acentelik sözleşmesinde açıkça belirlenen hususlara itiraz ettiğini, söz konusu itirazlarının haksız, mesnetsiz ve yersiz olduğunu, davacının müvekkili şirketten hak ve alacağı bulunmadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Taraflar arasında imzalanan sözleşme örnekleri, ibraname, fatura örnekleri, ticari defter ve belgeler, taraf beyanları, Mali Müşavir bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE

Davacı tarafından açılan dava, sözleşmelerden kaynaklanan alacak davasıdır. Taraflar arasındaki ihtilaf, Dava dilekçesinde ayrıntılı olarak yazılan ve hak ediş, prim, performans , teşvik vb. Faturalı alacaklardan kesilen dayanaksız kesintilerin, Demirbaşların iadesi nedeniyle demirbaş bedellerinin, İsim hakkı bedeli bakımından fazladan yapılan kesintilerin davacı tarafından davalıdan talep edilip edilemeyeceği, talep edilebilecek ise miktarları, zaman aşımı definin yerinde olup olmadığı hususlarındadır.

Davacı tarafın ticari defterlerinin incelenmesi yolunda talimat mahkemesi aracılığıyla rapor aldırılmış, Mali Müşavir bilirkişi ...sunmuş olduğu raporunda özetle; " Davacı yasal defter tasdiklerinin 6102 sayılı TTK'nın amir hükümlerine göre zamanında ve yetkili makamlarca yapıldığı tespit edilmiştir. Davacı Yasal Defter Kayıtlarının İncelenmesi: Davacının davalı şirkete düzenlediği faturaları yasal defterlerine kaydettiği tespit edilmiştir.

Davacının yasal defterlerinin incelenmesi neticesinde, davalı şirketin davacının hakediş bedellerinden haksız kesinti yaptığına dair herhangi bir bilgiye rastlanmamıştır. Değerlendirme Ve Sonuç: Davacının yasal defterlerinin incelenmesi neticesinde nihai takdiri ve değerlendirmesi Yüce Mahkemenize ait olmak üzere.

Davacı yasal defterlerinin 6102 sayılı TTK'nın amir hükümlerine zamanında ve yetkili makamlarca tasdik edildiği, lehe delil olup olmama hususunda takdirin Yüce Mahkemenize ait olduğu, Davacının yasal defterlerinin incelenmesi neticesinde, davalı şirketin davacının hakediş bedellerinden haksız kesinti yaptığına dair herhangi bir bilgiye rastlanmadığı" yönünde kanaat ve sonuca varıldığını bildirmiştir.

Davacı tarafın defterlerinin incelenmesinin ardından Davalı tarafın ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilerek Mali Müşavir ... , sözleşmeler konusunda uzman ...ve Taşıma / Lojistik konularında uzman ...'in katılımı ile bilirkişilerden " Talimat yoluyla alınan davacı defterlerinin incelenmesine yönelik bilirkişi raporu da değerlendirilerek Dava dilekçesinde ayrıntılı olarak yazılan ve hak ediş, prim, performans , teşvik vb. Faturalı alacaklardan kesilen dayanaksız kesintilerin, Demirbaşların iadesi nedeniyle demirbaş bedellerinin,

İsim hakkı bedeli bakımından fazladan yapılan kesintilerin davacı tarafından davalıdan talep edilip edilemeyeceği, talep edilebilecek ise miktarları " hususlarında rapor düzenlenmesi istenilmiş, bilirkişi heyeti mahkememize sunmuş oldukları raporlarında özetle. SONUÇ : Mahkeme görevlendirmesi ile taraflar arasında acentelik sözleşmesi sona ermesi sebebi ile davacının talepleri incelenmekle. 1- İSİM HAKKI İLE İLGİLİ.

Tarafların dosyaya 2 ayrı sözleşme sunduğu ve bu iki ayrı sözleşmenin de geçerli sözleşmeler olduğu, Sözleşme ile davacının isim hakkı bedelini 56.640,00 TL olarak imzaladığı, davalı ... kargonun ise 70.800,00 TL KDV dahil olarak beyan ettiğinden, isim hakkı bedeli terditli ve iki aşamada davacı ve davalı talebi doğrultusunda tespiti gerekeceği, Bu durumda İsim Hakkı Bedelinin 56.640,00 TL Kabulü Halinde; a-1-) İsim hakkı bedelinin yıllık ve buna kıstelyevm hesaplama uygulanmadığında.

70.800,00-56.640,00 = 14.160,00 TL net isim bedelinin davacıya iadesi gerekecektir. a-2-) İsim hakkı bedelinin aylık uygulanması gerektiği ve /veya 56.640 TL isim hakkı bedeline kıstelyevm usulü hesaplama yapıldığında da, ... Kargonun 70.800- 40.967,52 = 29.832,48 TL iade etmesi gerekecektir. a-3-) İsim Hakkı Bedelinin 70.800,00 Tl Kabulü Halinde. İsim bedelinin 70.800 TL olduğu ve bu bedelin aylık uygulanması gerektiğinin kabulü halinde; ... kargonun.

70.800- 51.208,08 = 19.591,92 TL iade etmesi gerekecektir. 2- DEMİRBAŞ KESİNTİLERİ HAKKINDA. Demirbaş kesintileri ilgili bölümde ayrıntılı yapılmış olup, mali anlamda ve VUK gereğince yapılan değerlendirmelerde. 2-1-) ...

Kargo şirketinin ... şubesi için 20.360,49 TL aşınma payı uyguladığı, ... şubesi için VUK gereğince Mali Anlamda Uygulanması Gereken Amortisman Tutarının da 3.632,65 TL olarak hesap edildiği, davalı ... şirketinin 16.727,84 TL fazla amortisman hesabı 2-) VUK kapsamında ... şubesi için ise de fazladan hesaplanan demirbaş amortisman bedelinin 13.588,92 TL olarak hesap edilmiştir. 3- ÖLÇÜM TARTIM İLE İLGİLİ.

Davalı mng tarafından sunulan ve 4.663,13 TL olarak beyan edilmiş ekstre de “Ölçüm Tartım Detayını “ 4.663,13 TL olarak hesap etmiştir. Hesap edilen 4.663,13 TL Ölçüm Tartım Detayını faturalandırdığı ve/veya cari hesaptan mahsup edildiği görülmemiştir. ( Ölçüm tartım hesap cetveli rapora ek olarak iliştirilmiştir.) 4-PERSONELE İLİŞKİN KESİNTİLER HK.

İlgili bölümde ayrıntılı açıklandığı gibi, Dvalı ... kargo şirketi 7.256,95 TL kesinti yapmıştır. ... kargonun yaptığı Kıdem ve yıllık izin tazminatı kesintisi hangi işçi için kaç TL olduğu ayrıntısı ticari defTer kayıtlarında yer almadığından kesintisi yapılan 7.256,95 TL’nin kaynağı olan çalışanların kim olduğu ve bu alacaklara hak kazanıp kazanmadığı hususları tespit edilememiştir. 5-ELEKTRİK VE TELEFON KESİNTİLERİ HK.

İlgili bölümde ayrıntılı açıklandığı gibi, Davalı ... kargo, davacıdan birinci hakkedişinden başlamak üzere, sözleşmenin sonuna kadar 3.972,69 TL telefon ve iletişim, 17.216,64 TL elektrik kesintisi yapmış, hakkedişlere yansıtmış bu hakkedişlere davacı tarafından itirazı kayıt öne sürülmemiştir.

Yapılan hesaplamalarda, neticeten; davalının isim hakkı bedelinden = 19.591,92 TL ve/veya, 29.832,48 TL demirbaş kesintilerinden 16.727,84 TL+13.588,92 TL olmak üzere = 30.316,76 TL, Personel ödemelerine dair kesintilerden, = 7.256,95 TL, telefon ve elektrik kesintilerinden, 3.972,69 TL telefon ve iletişim, 17.216,64 TL elektrik kesintisi olmak üzere =21.189,33 TL tutarlarının iade talep edilip edilemeyeceği..." yönünde görüş ve kanaat bildirmişlerdir.

Bilirkişi Raporu dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı ve hüküm kurmaya elverişlidir.

Tüm dosya kapsamı değerlendirilmekle; ... kargo tarafından sunulan sözleşmede acentenin ... kargoya isim hakkı bedeli ödemesi gerektiği, isim hakkı bedelinin 70.800,00 TL olduğu buna göre 19.591,92 TL iade edilmesi gerektiği, taraflar arasındaki sözleşmeye göre ... kargoya ait demirbaşlar faaliyet süresince kullanılmak üzere acenteye satılır, kiralanır ya da acenteye kullanım hakkı tanınır, ... kargo teçhizatın acenteye tesliminde fatura edilen miktardan demirbaşların kullanımından doğan yıpranma payını düşecek ve bu bedeli hakedişinden mahsup edecek ya da nakit olarak ödeyecektir şeklinde düzenlendiği ...

Kargo şirketinin ... şubesi için 20.360,49 TL aşınma payı uyguladığı, ... şubesi için VUK gereğince Mali Anlamda Uygulanması Gereken Amortisman Tutarının da 3.632,65 TL olarak hesap edildiği, davalı ... şirketinin 16.727,84 TL fazla amortisman hesabı yaptığı, VUK kapsamında ... şubesi için ise de fazladan hesaplanan demirbaş amortisman bedelinin 13.588,92 TL olarak hesap edildiği, Personel ödemelerine dair kesintilerden, = 7.256,95 TL, telefon ve elektrik kesintilerinden, 3.972,69 TL telefon ve iletişim, 17.216,64 TL elektrik kesintisi olmak üzere 28.446,28 TL hesaplandığı,

bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı ve hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşıldığından Davanın KABULÜ ile; isim hakkı bedeli yönünden 19.591,92 TL , demirbaş bedeli yönünden 30.316,76 TL, personel ödemeleri ve telefon/elektrik bedeli yönünden 28.446,28 TL olmak üzere toplam 78.354,96 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

Araçlar üzerindeki rehinlerin kaldırılması talebi yönünden davacının borçlu olmadığını tespitine yönelik bir talebi olmadığı, bu hususun ayrı bir yargılama sonucu tespit edilebileceği ve hacizlerin kaldırılmasına dair talebine ilişkin yatırılmış harçta olmadığından bu talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır