İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/388 K.2025/698

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Taraflar ve tarafların dışındaki kişilerle yaptıkları 20/03/2006 tarihli düzenleme şeklinde ortaklar özel sözleşmesi gereğince davalı ve dava dışı diğer şahısların taşınmazlarının kurulacak bir şirkete devredilmesi ve kurulmuş şirketin bu taşınmazlar üzerine inşaat faaliyetine başlamasını öngören bir sözleşme imzalandığını, bu sözleşmeye göre davalının da bulundu mal sahiplerine ait taşınmazlar üzerinde yapılacak inşaat finansmanının müvekkili tarafından karşılaştırılacağını, sözleşme sonrasında taşınmazlar üzerindeki borçların ve bazı giderlerin müvekkili tarafından ödendiğini,

yapılacak inşaata ilişkin öngörülen biçimde ruhsat alınmasının yasal olarak mümkün olmadığından taraflar arasında yapılan sözleşmenin hukuken imkansız hale geldiğini, bunun üzerine davalının da aralarında bulunduğu taşınmaz sahiplerinin müvekkilinin hissedarı bulunduğu şirkete karşı taşınmazları geri almak için dava açtıklarını mahkeme tarafından bu taşınmazların devrine karar verdiğini, inşaatın yapımını üstlenen müvekkilinin davalı ve dava dışı kişilere karşı onların borçlarını ödediği bu bedellerin iadesini istemek durumunda kaldıklarını,

davacı ile davalı arasında inşaat yapımını amaçlayan sözleşmenin ruhsat alınamaması nedeni ile amacının gerçekleşmemesi, hukuki imkansızlık nedeni ile davalıya ait taşınmazların mahkeme kararı ile iadesi karşısında müvekkili tarafından davalının borçlarının ödenmesinden doğan payına isabet eden 1.436.713,50 USD nin ödeme tarihi olan 21/04/2006 tarihinden itibaren fiili ödeme tarihinde devlet bankalarının Amerikan Doları ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranına göre işlemiş faizi ile birlikte ve 69.575,00 TL nin ödeme tarihi olan 21/04/2006 tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte tahsiline karar

verilerek yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili davaya cevabında :

Davalı vekili mahkememize hitaben sunduğu cevap dilekçesinde özetle.

Davacının dilekçesinde gerçek dışı beyanlarda bulunduğunu ayrıca müvekkilinin lehine sonuçlanan kararın bir kısmından alıntı yaparak gerçek dışı iddialarına dayanak bulmaya çalıştığını, davacının anılan sözleşme gereğince üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirmediği gibi söz konusu taşınmazları usulsüz bir şekilde ele geçirmek için muvazaalı işlemler gerçekleştirdiğini, taşınmazlara yapılması planlanan inşaat için gerekli izinlerin alınabilmesi adına resmi makam ve kurullar nezdinde çalışmalar sürdüğü esnada müvekkilinin de aralarında bulunduğu mal sahiplerinin tesadüfen vakıf olduklarını inşaat yapılması için ...

AŞ ye devrettikleri gayrimenkullerin ortakları ... tarafınca muvazaalı bir icra takibi ve hileli işlemlerle ele geçirilmek üzere olduğunu öğrendiklerini, ... in bunu yaparken usulsüz bir şekilde ...

AŞ yi borçlanmış gibi göstererek usulü ve yasaya aykırı bir şekilde gerçekleştirdiği ilamsız takip ile dava konusu gayrimenkullerin üzerine haciz koydurduğunu sonrasında da söz konusu gayrimenkullerin satışını ilgili icra dairesinden talep ettiğini, davacının taraflar arasında düzenlenen ortaklar özel sözleşmesi hükümlerine ve iyi niyet kurallarına aykırı olduğu taraflar ve ortaklar arasında var olması gereken hüsnüniyet ve itimat kaidelerini sarsıcı ve dolayısıyla sözleşmenin ifasını engelleyici mahiyette olduğunu, davacının bu tutumu nedeni ile sözleşmenin ve projenin hayata geçirilemediğini,

ayrıca davacının dava ehliyetinin bulunmadığını davacı beyanlarında ...

AŞ de herhangi bir hissesinin kalmadığını belirtiğini, davacının sadece şirket hissesini değil hak ve alacaklarını da devrettiğini, ayrıca dava zaman aşımına uğradığını alacağın doğduğu iddia edilen tarihte yürürlükte bulunan BK ya göre bu sürenin 1 yıl olarak belirlendiğini beyan ederek davacının aktif dava ehliyeti bulunmaması nedeni ile davanın usulden ve zaman aşımı nedeni ile davanın reddine, her halükarda davanın reddine karar verilerek yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, taraflar arasında düzenlenen inşaat yapımı sözleşmesi kapsamında ,davacılar tarafından davalının gayrimenkulle ilgili borçlarının ödenmesine dair yapıldığı ileri sürülen ödemelerin, inşaat sözleşmesinin gerçekleşmediği iddiasıyla iadesi talebine yöneliktir. Sözleşmenin diğer tarafı olan... ın taraf olduğu .... Asliye Hukuk Mahkemesi ... ile verilen davanın reddine ilişkin hüküm Yargıtay 6. HD : 2023/1390 E. 2024/2291 K. Sayılı ilamı ile onanarak kesinleşmiştir. Kesinleşen bu dosyada yapılan tespitler ve tüm dosya kapsamına göre;

Taraflar arasındaki noterde düzenlenen sözleşmenin 8.c maddesinde “Mücbir sebeplerden veya sözleşme taraflarının ihmal ve kusurlarından kaynaklanmayan herhangi bir nedenle İnşaat ruhsatnamesinin kısmen veya tamamen iptal edilmesi, inşaatın arkeolojik yeni bulgular veya diğer bir sebeple (... A.Ş.

Veya ...'in ihmal veya kusurundan kaynaklanmaması kaydıyla) durdurulması, yasal mevzuat değişikliği sebebiyle, ekli uygulama planında öngörülen projenin inşa edilmesinin mümkün olamaması halinde, taraflar söz konusu olayın vuku bulduğu tarihten itibaren 12 ay boyunca, söz konusu izin ve ruhsatların yeniden iş bu sözleşmede öngörülen Projeyi gerçekleştirmeye müsaade edecek şekilde temin edilmesine yönelik olarak müşterek gayret göstereceklerdir.

İzinlerin yeniden ikame edilmesi için geçen süre inşaat süresine ilave edilecektir. İzinlerin 12 aylık süre içinde yeniden temin edilmemesi yada mücbir sebep halinin 12 aylık süre içinde kalkmaması durumunda, tarafların projeyi geliştirmeye yönelik yükümlülükleri sona erecektir. Böyle bir durumda (Mal sahiplerinin ... A,.Ş.'nin % 80 hissesini, kendilerine daha önce ödenmiş olan 5,000.000 USD ve inşaatın durdurulduğu ana kadar ... veya ...

A.Ş. tarafından karşılanan inşaat giderlerinin % 50 sinin (taraflarca ... defter kayıt ve belgeleri üzerinde yapacakları inceleme ile tespit edeceklerdir.) ...'e ödenmesi karşılığında yukarıda belirtilen 12 aylık sürenin hitamından itibaren 6 ay boyunca alım hakkı olacaktır." şeklinde hüküm bulunduğu anlaşılmıştır.

Kapatılan ... ATM nin bozma sonrası ....sayılı ilamının Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Başkanlığının 2014/11774 E. 2015/8159 K.sayılı ilamının 11/06/2015 tarihinde onandığı,bu ilamda özetle. "Mahkemece, asıl davanın kabulüne dair verilen karar Dairemizce bozulmuş, bozmaya uyulmuş, davacı mal sahiplerinin düzenleme şeklinde ortaklar özel sözleşmesinden doğan edimlerini yerine getirmiş oldukları, davacılardan ... Tur. San. Tic. A.Ş‘nin tapuda malik olduğu ve ... Dekorasyon San. Tic.

AŞ‘nin de mal sahibi sıfatı bulunduğu ve bu nedenle davacı sıfatlarının olduğu, taraflar arasındaki ilişkide ortaklığın sona ermediği ve birleşen davada davalıların zaman aşımı savunmalarının yerinde görülmediği, davacıların ancak kendi paylarına düşen kısım itibariyle talepte bulunabilecekleri, davalıların sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini ihlal ettikleri, bu yüzden davacılar bakımından sözleşmenin 8-a maddesinin uygulanmasının mümkün olduğu,

davacıların tamamının sözleşmenin 8-a maddesinden kaynaklanan hakka sahip oldukları ve bu yüzden davalılara ait hisselerin davacılara eşit bir şekilde aktarılması gerektiği gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararı, asıl ve birleşen davada davalılardan ... Hol. A.Ş ile ... Yat. A.Ş. vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, asıl ve birleşen davada davalılardan ... ... A.Ş. ile ... vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değilldir. Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, asıl ve birleşen davada davalılardan ... ...

A.Ş. ile ... vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA"karar verildiği görülmüştür. Belirtilen ilamda açıkça davalıların (Bu dosya davacıları) sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini ihlal ettikleri belirtilmiştir. .... Asliye Hukuk Mahkemesi .... ve Kapatılan .... ATM nin ....sayı ilamı güçlü delil olarak kabul edilmiştir.

Kapatılan ... ATM nin ....sayı ilamı ve bu kararın onanmasına dair Yargıtay 11.HD nin 2014/11774 E. 2015/8159 K.sayılı ilamında, sözleşmenin 8.a maddesi kapsamında değerlendirme yapıldığı olayın buna uygun olduğu belirtilmiştir.

Sözleşmenin 8.c maddesinde ise “Mücbir sebeplerden veya sözleşme taraflarının ihmal ve kusurlarından kaynaklanmayan herhangi bir nedenle İnşaat Ruhsatnamesinin kısmen veya tamamen iptal edilmesi, inşaatın arkeolojik yeni bulgular veya diğer bir sebeple (... A.Ş.

Veya ...'in ihmal veya kusurundan kaynaklanmaması kaydıyla) durdurulması, yasal mevzuat değişikliği sebebiyle, ekli uygulama planında öngörülen projenin inşa edilmesinin mümkün olamaması halinde, taraflar söz konusu olayın vuku bulduğu tarihten itibaren 12 ay boyunca, söz konusu izin ve ruhsatların yeniden iş bu sözleşmede öngörülen Projeyi gerçekleştirmeye müsaade edecek şekilde temin edilmesine yönelik olarak müşterek gayret göstereceklerdir.

İzinlerin yeniden ikame edilmesi için geçen süre inşaat süresine ilave edilecektir. İzinlerin 12 aylık süre içinde yeniden temin edilmemesi yada mücbir sebep halinin 12 aylık süre içinde kalkmaması durumunda, tarafların projeyi geliştirmeye yönelik yükümlülükleri sona erecektir. Böyle bir durumda (Mal sahiplerinin ... A,.Ş.'nin % 80 hissesini, kendilerine daha önce ödenmiş olan 5,000.000 USD ve inşaatın durdurulduğu ana kadar ... veya ...

A.Ş. tarafından karşılanan inşaat giderlerinin % 50 sinin (taraflarca ... defter kayıt ve belgeleri üzerinde yapacakları inceleme ile tespit edeceklerdir.) ...'e ödenmesi karşılığında yukarıda belirtilen 12 aylık sürenin hitamından itibaren 6 ay boyunca alım hakkı olacaktır. Mal sahipleri bu haklarının kullanmadıkları takdirde; ... taşınmazları, madde 2.b.2 belirtilen şekilde atanacak ....” dair madde hükmünde ... A.Ş.

Veya ...'in ihmal veya kusurundan kaynaklanmaması kaydıyla ibaresinin vurgulandığı belirtilmiştir.

Bu açıdan sözleşmede taraf, davada ise davacılar durumundaki ... şirketlerin mücbir sebep yada kusurlarından kaynaklanmayan hallerde projenin gerçekleşmemesi durumunda yaptıkları inşaat giderleni talep edebilecekleri açıktır. Kesinleşen ....Asliye Ticaret Mahkemesinin (Kapatılan) ... sayılı ilamında ... şirketlerin kusurlu eylemleri ile sözleşmenin yerine getirilmediği sabit hale gelmiştir.

Bu durumda sözleşme kapsamında kusurlu olduğu belirlenen davacı şirketlerin yaptıkları inşaat giderlerini sözleşme kapsamında davalıdan talep imkanı kalmamaktadır.

Bu halde davalı bakımından sözleşmenin 8-a bendinin uygulanmasının mümkün olduğu, ancak davacının kusurlu davranışlarından ötürü sözleşmenin yerine getirilemediği anlaşıldığından davacı bakımından sözleşmenin 8-c bendinin uygulanmasının mümkün olmadığı ve davacı tarafın sözleşmenin 8-c bendi kapsamında talepte bulunamayacağı görülmekle davanın reddine karar verilmiştir.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Yukarıda açıklandığı üzere

1-Davanın reddine,

2-Alınması gereken 615,40 TL harçtan , Peşin yatırılan 70.353,69 TL harçtan mahsubu ile artan 69.738,29.-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacılara iadesine,

3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettiğinden ...Ü.T ne göre reddolunan kısım üzerinden hesaplanan 473.573,68 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,

4-Davacı tarafın yapmış olduğu yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,

5- Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadasine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/10/2025

Başkan ... · e-imza · Üye ... · e-imza · Üye ... · e-imza · Katip ... · e-imza