İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/406 K.2022/20

Mahkememizdeki Sigorta davasının mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 27/12/2013 - 27/12/2014 tarihlerini kapsar şekilde işyeri ekstra sigorta sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin işyerinde 20/08/2014 tarihinde meydana gelen iş kazasında çalışan ... isimli çalışanın yaralandığını, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde müvekkili şirkete 21/11/2019 tarihinde 95.000 TL ödeme yapıldığını, manevi tazminata ilişkin olarak 19/06/2020 tarihinde 75.000 TL bedel ödendiğini, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmak kaydıyla şimdilik 30.000TL maddi 6.000 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 36.000 TL tazminat tutarının faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile yargılama masrafları ve vekalet ücretininde davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkememizin 09/11/2021 tarihli celse ara kararı gereğince davacı vekili tarafından 5.852,21 TL bedele ilişkin harcı yatırarak dava değerini maddi tazminat davası yönünden 35.852,21 TL bedele yükselttiği anlaşıldı.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşamına uğradığını, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ...esas sayılı dosyada müvekkiline dava ihbar edilmiş ise de müvekkilinin dava da bir sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkilinin poliçe teminat limitleriyle sınırlı olduğunu haksız ve mesnetsiz davanın reddi ile yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini istemiştir.

... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas ... karar sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır.

Tarafların iddia ve savunmaları ile delillerinin dosya kapsamında değerlendirilmesi amacıyla aktüer bilirkişiye tevdii edilen dosyaya 05/10/2021 tarihinde tanzim olunan raporda özetle. 20.08.2014 tarihinde davacıya ait işyerinde meydana gelen iş kazası sonucu, kazada yaralan ...'a davacı tarafından ...

1.Asliye Hukuk Mahkemesinin ...E. sayılı dosyası ile verilen karar istinaden yapılan maddi ve manevi tazminat ödemeleri nedeniyle, davalı tarafından kaza tarihini kapsar şekilde keşide edilen işyeri ekstra sigorta poliçesindeki işveren mali sorumluluk teminatı kapsamında; davacının davalıdan ana para ödemesi nedeniyle rücuan talep edilebilir alacağının 30.000,00 TL olduğu, ...

1.Asliye Hukuk Mahkemesinin ...E. sayılı dosyası ile verilen kararın maddi ve manevi tazminat yönünden istinafa konu edilmemesi ve buna göre de üst mahkeme denetiminden geçmeden kararın kesinleşmemiş olması nedeniyle, mahkeme ve avukatlık ücreti yönünden davalının sorumluluğuna ilişkin takdir mahkemeye ait olmak üzere; davacının davalıdan yargılama gideri ve avukatlık ücreti olarak rücuan talep edilebilir alacağının 5.852,21 TL olduğu, davalı bakımından temerrüt tarihinin buna bağlı olarak faiz başlangıcının 05.12.2016 tarihi olacağı yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava; davacı şirketin işçisine ödemiş olduğu tazminatın işyeri ekstra sigorta poliçesi kapsamında davalı sigorta şirketine rücuna ilişkin tazminat davasıdır.

Davalı tarafından 27.12.2013-27.12.2014 tarihleri arası yürürlük süreli işyeri ekstra sigorta poliçesi ile davacıya ait işyeri sigortalanmıştır. Sigorta poliçesi ile kişi başı 30.000,00 TL limit ile işveren mali sorumluluk teminatı verilmiştir.

Poliçenin açıklamalar kısmında "Manevi Tazminat Talepleri Klozu: Manevi Tazminat Talepleri, işveren mali sorumluluk sigortası teminatı limitinin %20 si ile sınır olmak üzere.." ibaresi bulunmaktadır.

Davacı çalışanlarından ...'ın 20.08.2014 tarihinde geçirdiği iş kazası nedeniyle davacı aleyhine ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin... E. sayılı dosyası ile maddi ve manevi tazminat davası açılmış, anılan davada alınan kusur raporu ile işveren %75, çalışan %25 kusurlu bulunmuş, en son Adli Tıp Kurumu 2. Üst Kurulu tarafından belirlenen %10,1 maluliyet oranı üzerinden hesap raporu alınmış ve anılan hesap raporunda ücret hususunda 2 seçenekli hesaplama yapılmış rücuya tabi SGK gelirleri düşüldükten sonra 1. seçenekte işçinin maddi zararı 31.982,21 TL 2. seçenekte 60.001,63 TL olarak belirlenmiştir.

...1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası ile verilen kararda maddi tazminat yönünden 2. seçeneğe itibar edilmiş ve 60.001,63 TL maddi ve 70.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmiştir.

Davacı ile çalışan arasında varılan mutabakat sonucu karar icraya konu edilmeden maddi tazminat yönünden işlemiş faizler dahil toplamda 75.000,00 TL 21.06.2020 tarihinde, manevi tazminat yönünden ise toplamda 95.000,00 TL 21.11.2019 tarihinde kazalıya ödenmiştir. Yapılan ödemeler iş bu davaya konu edilerek sigorta şirketinin sorumluluk limiti dahilinde tahsili talep edilmiştir.

Kazalı ... tarafından ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası ile açılan davada gerekli yargılama sonucu alınan hesap raporunda ücret hususunda 2 seçenekli hesaplama yapılmış rücuya tabi SGK gelirleri düşüldükten sonra 1. seçenekte işçinin maddi zararı 31.982,21 TL ve 2. seçenekte 60.001,63 TL olarak belirlenmiştir.

Hesap raporu bu konudaki Yargıtay kararlarına uygun olarak düzenlendiğinden gereksiz yere yeniden maddi zarar hesabı yoluna gidilmeksizin ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ...E. sayılı dosyasından alınan hesap raporundaki tutarlar aynen esas alınmıştır.

Davalının poliçeye göre sorumlu olduğu üst limit 30.000,00 TL'dir. Bir an için ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası ile verilen karar istinaf edilmiş olsa ve karar işveren lehine bozulmuş olsa dahi en düşük seçenekte belirlenen maddi zarar tutarı poliçe limitinin üzerinde olduğundan bu husus sonuca etki etmeyecektir. Bu durumda davalı her halükarda poliçe limiti ile sınırlı olacaktır. Davacının, davalıdan poliçe limiti olan 30.000,00 TL bedelin tamamını talep hakkının bulunduğu kabul edilecektir.

Poliçe ile kişi başı 30.000,00 TL azami limit ile işveren mali sorumluluk teminatı verilmiştir. Manevi tazminat yönünden ayrı bir limit belirlenmemiştir.

Her ne kadar poliçenin açıklamalar kısmında manevi tazminat talepleri, işveren mali sorumluluk sigortası teminatı limitinin %20 si ile sınırlı tutulmuş ise de; bu sınırlama ayrı bir limit olmayıp 30.000 TL bedelin içine dahildir. Maddi tazminat tutarının 30.000,00 TL limiti aşması halinde sigorta şirketinin manevi tazminat yönünden bir sorumluluğu söz konusu olmayacaktır. Manevi tazminat klozu ancak maddi tazminatın limiti aşmaması halinde devreye girecektir. Bu durumda da sigorta şirketinin sorumluluğu her halükarda maddi ve manevi tazminat toplamı olarak 30.000,00 TL limiti aşmayacaktır. Bu durumda davalının sorumluluk limiti 30.000,00 TL ile sınırlı kabul edilerek alacak tutarı belirlenecektir.

Her ne kadar davacı dava dilekçesinde, enflasyon klozu nedeniyle sigorta bedelinin artırılacağını iddia etmiş ise de; poliçedeki enflasyon klozunun Yangın Sigorta Genel ve Özel Şartları çerçevesinde yangın sonucu oluşacak teminatlar için verildiği ve dava konusu işveren mali sorumluluk teminatı kapsamında bir teminat artışı öngörülmediğinden bu yönde bir artışa gidilmesi mümkün olmamıştır.

... 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası ile toplam (60.001,63 + 70.000,00)= 130.001,63 TL maddi ve manevi tazminat üzerinden (5.323,68 + 556,73)= 8.880,41 TL harcın, 1.479,30 TL yargılama giderinin ve (6.950,18+ 8.050,00)= 15.000,18 TL avukatlık ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmiştir.

Buna göre toplam (8.880,41 + 1.479,30 + 15.000,18)= 25.359,89 TL yargılama gideri ve avukatlık ücretinin sigorta bedeli ile orantılı olarak davalının sorumluluğuna isabet eden tutarı 30.000,00 x 25.359,89/ 130.001,63= 5.852,21 TL'dir. Davacı vekili tarafından dava dilekçesinde bu bedellerin de talep edilmesi nedeniyle ara karar gereği bu bedel üzerinden eksik harç davacı tarafa ikmal ettirilerek yargılamaya devam edilmiştir.

Poliçenin "tüm masraflar klozu" başlıklı hükmü "temin edilen meblağ, ekli genel şartların 1. Ve 9. Maddelerinde kayıtlı tazminat, her türlü faiz ve avukatlık ücretleri dahil dava masrafları toplamı olarak poliçede belirtilen limitlerle sınırlıdır." şeklinde olduğundan davacı tarafça 5.852,21 TL yargılama gideri ve avukatlık ücreti talep edilemeyecektir.

Çünkü İşveren Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre hükmolunan tazminat sigorta bedelini geçtiğinden sigortacı, avukatlık ücreti dahil dava masraflarından ancak sigorta bedeli nispetinde sorumlu olacaktır.

... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ...E dosyası ile açılan davanın hangi tarihte davalıya ihbar edildiğine dair bir belge dosyada bulunmamaktadır. Davalı tarafından ihbara karşı 05.12.2016 tarihinde cevap verilmiştir. Bu durumda ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin...E dosyası ile açılan davanın en erken 05.12.2016 tarihinde davalıya ihbar edildiği kabul edilecektir. ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ...E sayılı dosyası ile maddi ve manevi tazminatlar yönünden 20.08.2014 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıdan tahsiline karar verilmiştir.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 117’nci maddesinde; “sebepsiz zenginleşmede ise zenginleşmenin gerçekleştiği tarihte borçlu temerrüde düşmüş olur.” şeklindedir. Yine bu konudaki Yargıtay kararlarında özetle; “…gerek uygulamada gerekse öğretide borçlunun temerrüdü için ihtara gerek olmadığı hallerden biri olarak da borçlunun, iade veya tazmin borcunun haksız fiili veya iktisabından kaynaklanan hal olarak gösterilmektedir..” şeklindedir. Somut olayda davacı, davalının ödemek zorunda olduğu borcu üçüncü kişiye ödemekle zararı oluştuğundan davalı ödeme ile birlikte sebepsiz zenginleşmektedir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 15.11.2018 tarihli 2016/990 E. 2018/10774 K. Sayılı ilamı özetle"....Sigortacı tarafından halefiyet ilkesine dayalı olarak açılan rücu davalarında uygulanacak temerrüt faizi oranı, halefiyet ilkesi çerçevesinde saptanmalıdır. Diğer bir deyişle, bu dava sigorta ettiren tarafından açılsa idi o dava sebebiyle hangi oranda temerrüt faizi istenebilecek ise bu davada da aynı oranda temerrüt faizi istenebilecektir.

Somut olayda davacı sigortacının halefi olduğu sigortalısının aracı hususi araçtır. Bu durumda onun halefi sıfatıyla hareket eden davacı sigortacı da temerrüt faizi olarak asıl zarar görenin isteyebileceği yasal faiz isteyebilecektir. Davalı malik yönü ile istem gibi ticari işlerde öngörülen temerrüt faizine hükmedilmesi doğru değil, kararın bu nedenle bozulması gerekmekte ise..." şeklindedir.

Davalının temerrüdü 05.12.2016 tarihinde gerçekleşmiş olduğundan olaya uygulanması gereken faizin cinsi de yasal faiz (adi kanuni faiz) olacağından davanın kısmen kabulü ile 30.000 TL tazminatın 05/12/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.