İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/840 K.2024/801

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının ulusal ve uluslararası taşıma işi ile iştigal ettiğini, davalı için üç ayrı taşımada ...'dan ... emtiasını taşıyarak sözleşmeye göre ...'ya taşındığı, ancak teslim alınmaması üzerine mahkemece tayin edilen tevdi mahalli dava dışı ... depsouna-.../... adresine sorunsuz ulaştırdığı ve teslim ettiğini, 2-3 gün içinde taşımanın tamamlanması gerekirken, davalının gümrük sürecini aksatması sebebi ile sürecin uzadığını, davalı yanın nakliye ücretlerini ödemediğini, alıcının malı almaması,

boşaltma yapmaması sebebi ile 11 gün boşaltma için alanda beklenmek durumunda kalındığını, davalının malı almayarak malın bozulması ve sigortadan ve diğer kişilerden bedelini almak için bu beklemeye sebebiyet verdiğini, araç başına 12.000-15.000 EURO kıymetinde olan emtianın sigortasının araç başına 33.000 EURO olmasının da buna işaret ettiğini, taşınan emtianın 30.05.2023 tarihinde teslim edilerek, faturaların davalı yana gönderildiğini, davalı tarafça ödeme yapılmadığını, icra takibi başlatılarak, ...

İcra Dairesi ...Esas sayılı icra dosyasıyla açılan takibe itiraz ederek takibin durduğunu, davanın kabulü ile takibin devamı ve davacı lehine alacağın %20 tutarından az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödenmesine karar verilmesini, yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesinin tebliğ edildiği, süresi içerisinde dosyaya cevap dilekçesi sunmadığı, duruşmalara vekilinin katıldığı görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taşıma işlemleri nedeniyle ödenmeyen taşıma bedelinin tahsiline yönelik başlatılan icra takibine borca ve ferilerine itirazı üzerine açılan itirazın iptali davasıdır. Mahkememizce celp edilen ... İcra Dairesi ... Esas sayılı icra takip dosyasında; davacı/alacaklının 5.199,06 USD toplam alacağın tahsiline ilişkin icra takibine geçtiği, davalının 23/06/2023 tarihli dilekçesi ile takibe, borca, faize ve borcun tüm ferilerine itirazı üzerine takibin durduğu görülmüştür. Mahkememizce ... 7. Sulh Hukuk Mahkemesi... D.İş dosyası ile ... 4. SHM... Esas sayılı dosyası celp edilerek, incelenip dosya arasına alınmıştır.

Mahkememizin 30/04/2024 tarihli celse ara kararı gereği, tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller ve dosya incelenerek davacının davalıdan takip tarihi itibariyle alacaklı olup olmadığı varsa miktarının nelerden ibaret ve ne kadar olduğu konusunda rapor alınmasına karar verilerek, dosya ya Bilirkişi Taşıma Uzmanı ...'in sunmuş olduğu 08/07/2024 tarihli raporunda, dava dosyası, değişik iş dosyası, icra dosyası ve sunulan taşıma evrakı incelenmek ve değerlendirilmekle; davacının üç (3) seferlik ...-... yükü karpuz taşımasını +10 santigrat derecede soğuk zincir yükü olarak taşımaya aldığı,

taşımanın CMR konvansiyonu hükümlerine tabi olduğu, CMR taşıma evrakına göre davalının gönderilen konumunda olduğu, yükleme talimatı-taşıma sözleşmesi ve sair bir delille davalının aynı zamanda gönderen olduğu, davacı ile taşıma sözleşmesi akdettiğinin sabit olmadığı, Taşıma süreci sonunda yükün alıcı tarafından alınmadığı, tevdi mahalli kararı verildiği, taşımanın tam ve gereği gibi tamamlanmadığı, Tevdi mahalli işletmecisi vekili beyanlarında olduğu gibi yükün tamamen çöp olduğu varsayımından bunun davacı mı davalı mı sorumluluğunda olduğunun sabit olmadığı,

Taşıma tam ve gereği gibi ifa ile tamamlanmadığı anlaşılmakla, mevcut dosya kapsamına göre davacının davalıdan gönderilen sıfatına binanen navlun talep edemeyeceği, Öte yandan, davalının aynı zamandan gönderen-taşıma sözleşmesinin tarafı olduğu, yüke ilgisini gösterdiği, taşıma ücreti ödemeyi üstlendiği varsayımında; davacının soğuk zincir şartlarını koruyarak taşımayı tamamladığını ispat etmesi halinde, davacının navluna hak kazanabileceği, bu durumda ayrıca bekleme ücreti ve masraflarını da talep edebileceği, dosya içeriğinde davacının alacak mesnedi 23.05.2023 tarihli olduğu belirtilen faturanın incelenemediği,

ticari defterlerinde kayıtlı ve davalıya tebliği edilmiş, davalı yanca itiraz edilmemiş olup olmadığı hususlarının davacı yan ticari defter kayıt ve belgelerini incelemeyi gerektirdiği kanaatine varıldığını bildirdiği görülmüştür.

Mahkememizin 17/09/2024 tarihli ara kararı gereği, taraf beyan ve itirazları sunulan belgeler uyarınca ek rapor alınmasına karar verilerek, Bilirkişi ...'in sunmuş olduğu 15/11/2024 tarihli ek raporunda, Değerlendirmeler: Davalının, gönderilen olduğu CMR taşıma senetlerine konu ithal ettiği mallar için ... - ... - ... sayılı 3 adet beyanname ile antrepo rejimine tabi tuttuğu, buna göre mallara gönderilen-alıcı sıfatı ile müdahale ettiği, taşıma sürecinde yüke ilgisini göstererek taşıyıcıya talimat yetkisi kullandığı tespit edilmektedir.

Bu durumda, davalı ... firması da gönderen gibi taşıma ücretinden sorumlu olacaktır. TTK m.871 gereği GÖNDERİLEN'in aşamada yükü kabul ettiği, antrepo rejim beyan ettiği gözetildiğinde, davalının taşıma bedelini ve taşıma sürecinde olası diğer masraf ve taşıyıcı hak edişlerini ödeme yükümlülüğü altına girdiği kabul edilmek gerekir.

Gönderilen malları alma iradesi göstermemiş olsaydı, taşıma sözleşmesinin de tarafı olmadığı gözetilerek gönderilen sıfatı ile taşıma bedelinden sorumlu tutulamayacak iken, mallara yönelik antrepo rejim beyan etmesi malları alma iradesi gösterdiği anlamına gelmektedir. Mallar sadece tevdi mahalli tayini değil, antrepo rejim beyanı ile depoda olduğu değerlendirilmekle, artık davalı antrepo-ardiye, taşıma ve bekleme kaynaklı ödemeleri üstlenmiş olacaktır.

SONUÇ: yüce mahkeme ek görevlendirmesi gözetilerek, incelenmek ve raporda değerlendirilmek üzere celp edilen, ... 4 SHM'nin...

Esas sayılı dosyası içeriği üzerinden yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; taşınan emtianın davalı için antrepo rejim beyanı ile ardiyeye alındığının değerlendirildiği, antrepo işletmecisinin ardiye ücretlerini takip ve dava konusu ettiği, antrepo rejim beyanının gümrükçe onaylanmış işlemlerden gümrük rejimine tabi tutma teşkil ettiği ve bu işlemin ithalatçı - davalı yanca yapıldığı, davalının taşınan yüke ilgisini gösterdiği, KÖK raporda sonuç kısmında 6.maddede belirtildiği üzere, davalının taşıma, bekleme, ve buna bağlı ücret ve masrafları davalı yandan talep edebileceğinin değerlendirildiği,

davacı alacağının 5.100 USD asıl alacak şeklinde takip konusu olduğu, bu miktarın somut olaya uygun olduğunun değerlendirildiği, ticari defter kayıt ve belgeleri incelemesi açısından nihai takdir ve değerlendirmenin yüce mahkemeye ait olduğu, kanaatine varıldığını bildirdiği görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde,

Taraflar arasında üç ayrı taşımada ...'dan ... emtiasının taşınması konusunda anlaşmaya varıldığı, davacı yanca taşımanın süresi içerisinde gerçekleşmesine rağmen davalı tarafça teslim alınmadığından bahisle taşıma ücretinin tahsili için icra takibine geçildiği, takibe itiraz üzerine takibin durdurulduğu, akabinde davacı tarafça İİK 67 maddesi gereğince 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde işbu itirazın iptali davasının ikame edildiği, davalı tarafın cevap dilekçesi sunmayarak davayı inkar etmiş sayıldığı, ancak sunulan beyanlarda emtianın gecikme sebebi ile çürüdüğü-bozulduğundan bahisle borcu olmadığını ileri sürdüğü, celp edilen ...

7.Sulh Hukuk Mahkemesi ... D.İş -...Karar sayılı dosyasında işbu dosyamız davacısı tarafından üç (3) taşıtla İran-... karpuz emtiası taşımasında 2-3 gün sürecek taşımanın davalının gümrük süreçlerini aksatması sebebi ile 6 gün sürdüğü, 3-4 gündür de varma yerinde beklenmesine rağmen yükün teslim alınmadığı, yükün boşaltılmadığından bozulmasını muhtemel olduğu, yükün teslim alınmamasından, beklemesinden, araçların yüklü beklerken zarara yol açıldığından,

araçların mahkemce belirlenecek bir tevdi mahalline boşaltma masrafları da ileride aleyhine tespit istenilen kişiden tahsil edilmek üzere, emtianın bozulmayacağı şartları haiz bir tevdi mahallinin tayininin talep edildiği, mahkemece talebin kabul edilerek dava dışı ...A.Ş.

Nezdinde tevdi mahalli kararı verildiği, tevdi mahalli olarak belirlenen işletmeci ... vekilinin 29.05.2023 tarihli dilekçesinde malın bozulmuş olmasının kuvvetle muhtemel olduğu, antrepoya bu haliyle alınmasının mümkün olmadığına dair beyanda bulunulduğu, mahkememizce celp edilen ... 4. Sulh Hukuk Mahkemesi...

Esas dosyası incelendiğinde; davacısının tevdi mahalli olarak görevlendirilen ..A.Ş., davalının ise işbu dosyamız davalısı olduğu, davanın itirazın iptali davası olduğu, malların antrepoda tutulmasından dolayı ücret talep edildiği, gümrük müdürlüğüne bağlı çalışan antreposunda bulunan malların bekleme-ardiye hizmeti için alacak ileri sürüldüğü, yargılama aşamasında davalı tarafça davaya konu edilen bedelin ödenmesi ile davanın konusuz kaldığının anlaşıldığı, mahkememizce davacının iddiası kapsamında, davacı yanın taşıma işini tam ve gereği gibi ifa edip etmediği, davacının navlun alacağına hak kazanıp kazanmadığı,

kazanmış ise ne kadar alacak hakkı olabileceği hususlarında rapor tanzim edilmesi için taşıma uzmanı bilirkişiye dosyanın tevdi edildiği, bilirkişi tarafından kök ve ek raporda yapılan değerlendirmeler ile davacının üç (3) seferlik ...-... yükü karpuz taşımasını +10 santigrat derecede soğuk zincir yükü olarak taşımaya aldığı, taşımanın CMR konvansiyonu hükümlerine tabi olduğu, CMR taşıma evrakına göre davalının gönderilen konumunda olduğu, yükleme talimatı-taşıma sözleşmesi ve sair bir delille davalının aynı zamanda gönderen olduğu, davacı ile taşıma sözleşmesi akdettiğinin sabit olmadığı,

taşıma süreci sonunda yükün alıcı tarafından alınmadığı, tevdi mahalli kararı verildiği, taşımanın tam ve gereği gibi tamamlanmadığı, öte yandan, davalının aynı zamandan gönderen-taşıma sözleşmesinin tarafı olduğu, yüke ilgisini gösterdiği, taşıma ücreti ödemeyi üstlendiği anlaşıldığından davacının navluna hak kazanabileceği, bu durumda ayrıca bekleme ücreti ve masraflarını da talep edebileceği, belirtilerek davacı alacağının 5.100 USD asıl alacak şeklinde takip konusu olduğu, bu miktarın somut olaya uygun olduğunun değerlendirildiği, bilirkişi raporunun ...

4. Sulh Hukuk Mahkemesi... Esas dosyası da göz önünde bulundurulduğunda hükme esas alınabileceği kanaatine varılmakla, davacının ispat yükünü yerine getirdiği ve navlun alacağını talep edebileceği gözetilerek davalının ... İcra Müdürlüğünün...

Esas sayılı dosyasında 5.100USD Asıl alacağa yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin 5.100USD asıl alacak yönünden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda kamu bankaları USD hesaplarına uygulanan en yüksek mevduat faizi üzerinden faiz işletilmesine, alacak navlun alacağı olması nedeniyle likit olduğundan asıl alacağın takip tarihindeki kur değeri üzerinden TL karşılığının %20'si oranında 24.191,23-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.

Katip · e-imzalı Hakim · e-imzalı